Dla wielu - i sam przez d\u0142ugi czas czu\u0142em si\u0119 podobnie - propaganda by\u0142a czym\u015b, o czym uczy\u0142o si\u0119 na lekcjach historii. Temat, kt\u00f3ry wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 mocno zlokalizowany: w Trzeciej Rzeszy, by\u0107 mo\u017ce nawet w NRD, czyli w jasno okre\u015blonych, autorytarnych systemach. Uczono nas, \u017ce propaganda istnia\u0142a tam, poniewa\u017c te systemy jej potrzebowa\u0142y - i \u017ce tak naprawd\u0119 nie odgrywa\u0142a roli w otwartym, demokratycznym spo\u0142ecze\u0144stwie, takim jak Republika Federalna Niemiec.<\/p>\n
Ten pogl\u0105d by\u0142 wygodny. I przez d\u0142ugi czas by\u0142 wiarygodny. Poniewa\u017c propaganda by\u0142a prawie zawsze pokazywana jako co\u015b oczywistego: jako slogan, plakat, obraz wojenny. Co\u015b, co mo\u017cna rozpozna\u0107, gdy tylko si\u0119 to zobaczy - i od czego mo\u017cna si\u0119 wewn\u0119trznie zdystansowa\u0107. Dzi\u015b ta pewno\u015b\u0107 wydaje si\u0119 krucha. Nie dlatego, \u017ce nagle zmienili si\u0119 ludzie, ale dlatego, \u017ce zmieni\u0142a si\u0119 forma oddzia\u0142ywania. I w\u0142a\u015bnie dlatego warto spokojnie i bez wzburzenia wyja\u015bni\u0107, czym w\u0142a\u015bciwie jest - a czym nie jest - propaganda.<\/p>\n