{"id":4628,"date":"2026-01-28T06:06:06","date_gmt":"2026-01-28T06:06:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.markus-schall.de\/?p=4628"},"modified":"2026-04-22T15:16:06","modified_gmt":"2026-04-22T15:16:06","slug":"jak-wygladala-syria-przed-wojna-kto-dzis-rzadzi-co-to-oznacza-dla-uchodzcow-w-niemczech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/jak-wygladala-syria-przed-wojna-kto-dzis-rzadzi-co-to-oznacza-dla-uchodzcow-w-niemczech\/","title":{"rendered":"Jak wygl\u0105da\u0142a Syria przed wojn\u0105? Kto rz\u0105dzi dzisiaj? Co to oznacza dla uchod\u017ac\u00f3w w Niemczech?"},"content":{"rendered":"<p>Dla mnie Syria nie jest abstrakcyjnym krajem informacyjnym, nie jest tylko poj\u0119ciem kryzysu w nag\u0142\u00f3wkach gazet. \u015aledz\u0119 ten kraj - z daleka, ale nieprzerwanie - od oko\u0142o dwudziestu lat. Nie z politycznego aktywizmu, ale z autentycznego zainteresowania. Syria zawsze by\u0142a dla mnie przyk\u0142adem tego, \u017ce \u015bwiat jest bardziej skomplikowany ni\u017c proste narracje dobra i z\u0142a. Kraj na Bliskim Wschodzie, kt\u00f3ry by\u0142 \u015bwiecko zorganizowany, stosunkowo stabilny i spo\u0142ecznie znacznie bardziej nowoczesny, ni\u017c wielu by si\u0119 spodziewa\u0142o.<\/p>\n<p>Dodatkow\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3ra wcze\u015bnie wzbudzi\u0142a moje zainteresowanie, by\u0142a osoba samego Baszara al-Assada. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry studiowa\u0142 w Szwajcarii, szkoli\u0142 si\u0119 jako okulista, zna\u0142 realia \u017cycia na Zachodzie - a nast\u0119pnie stan\u0105\u0142 na czele pa\u0144stwa na Bliskim Wschodzie. To nie pasowa\u0142o do zwyk\u0142ej formy. Tym bardziej irytuj\u0105ce by\u0142o dla mnie obserwowanie, jak szybko zaw\u0119zi\u0142a si\u0119 publiczna percepcja, jak z\u0142o\u017cone pa\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 czystym symbolem przemocy, ucieczki i moralnego uproszczenia w ci\u0105gu zaledwie kilku lat. Szokiem by\u0142o dla mnie nie tyle to, \u017ce Syria zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wojn\u0105 - historia zna wiele takich roz\u0142am\u00f3w - ale to, jak niewiele miejsca pozosta\u0142o p\u00f3\u017aniej na zr\u00f3\u017cnicowanie. Niniejszy artyku\u0142 jest zatem r\u00f3wnie\u017c pr\u00f3b\u0105 uporz\u0105dkowania tematu, kt\u00f3ry w mediach cz\u0119sto przedstawiany jest jako chaos.<!--more--><\/p>\n<hr \/>\n\n\t\t\t<div class=\"display-post-types\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#dpt-wrapper-723 { --dpt-text-align: left;--dpt-image-crop: center;--dpt-border-radius: 5px;--dpt-h-gutter: 10px;--dpt-v-gutter: 9px; }\t\t\t<\/style>\n\t\t\t<style type=\"text\/css\">#dpt-wrapper-723 { --dpt-title-font-style:normal;--dpt-title-font-weight:600;--dpt-title-line-height:1.5;--dpt-title-text-decoration:none;--dpt-title-text-transform:none;--dpt-excerpt-font-style:normal;--dpt-excerpt-font-weight:400;--dpt-excerpt-line-height:1.5;--dpt-excerpt-text-decoration:none;--dpt-excerpt-text-transform:none;--dpt-meta1-font-style:normal;--dpt-meta1-font-weight:400;--dpt-meta1-line-height:1.9;--dpt-meta1-text-decoration:none;--dpt-meta1-text-transform:none;--dpt-meta2-font-style:normal;--dpt-meta2-font-weight:400;--dpt-meta2-line-height:1.9;--dpt-meta2-text-decoration:none;--dpt-meta2-text-transform:none; }<\/style><div class=\"dpt-main-header\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-main-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"dpt-main-title-text\">Kwestie spo\u0142eczne tera\u017aniejszo\u015bci<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\t\t\t\n\t\t\t\t<div id=\"dpt-wrapper-723\" class=\"dpt-wrapper dpt-mag1 land1 dpt-cropped dpt-flex-wrap\" >\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"elektroauto, hybrid und e-roller: eine realistische betrachtung jenseits der ideologie\" data-id=\"4255\"  data-category=\"allgemein gesellschaft tipps &amp; anleitungen\" data-post_tag=\"energiepolitik erfahrungen prozesse ratgeber\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/samochod-elektryczny-hybryda-i-skuter-elektryczny-realistyczne-spojrzenie-poza-ideologia\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Samoch\u00f3d elektryczny, hybryda i hulajnoga elektryczna: realistyczne spojrzenie poza ideologi\u0105<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Elektromobilno\u015b\u0107 - hulajnoga elektryczna, samoch\u00f3d hybrydowy, samoch\u00f3d elektryczny\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Elektromobilitaet-Titel.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Elektromobilitaet-Titel.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Elektromobilitaet-Titel-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Elektromobilitaet-Titel-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Elektromobilitaet-Titel-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/samochod-elektryczny-hybryda-i-skuter-elektryczny-realistyczne-spojrzenie-poza-ideologia\/\" rel=\"bookmark\">Samoch\u00f3d elektryczny, hybryda i hulajnoga elektryczna: realistyczne spojrzenie poza ideologi\u0105<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"gr\u00f6nland, trump und die frage der zugeh\u00f6rigkeit: geschichte, recht und realit\u00e4t\" data-id=\"4325\"  data-category=\"allgemein gesellschaft kunst &amp; kultur\" data-post_tag=\"europa geopolitik krisen meinungsfreiheit sicherheitspolitik spieltheorie\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/groenland-trump-i-kwestia-przynaleznosci-historia-prawo-i-rzeczywistosc\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Grenlandia, Trump i kwestia przynale\u017cno\u015bci: historia, prawo i rzeczywisto\u015b\u0107<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Grenlandia na celowniku: USA i Trump\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Groenland-USA-Trump-Titel.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Groenland-USA-Trump-Titel.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Groenland-USA-Trump-Titel-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Groenland-USA-Trump-Titel-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Groenland-USA-Trump-Titel-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/groenland-trump-i-kwestia-przynaleznosci-historia-prawo-i-rzeczywistosc\/\" rel=\"bookmark\">Grenlandia, Trump i kwestia przynale\u017cno\u015bci: historia, prawo i rzeczywisto\u015b\u0107<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"warum abstand kein r\u00fcckzug ist \u2013 und wie ein freeze-out orientierung schafft\" data-id=\"4435\"  data-category=\"allgemein b\u00fccher gesellschaft gesundheit tipps &amp; anleitungen\" data-post_tag=\"buch denkmodelle erfahrungen gesundheit krisen lernen pers\u00f6nlichkeitsentwicklung ratgeber\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/dlaczego-odleglosc-nie-jest-odosobnieniem-i-jak-zamrozenie-tworzy-orientacje\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Dlaczego dystans nie jest odosobnieniem - i jak zamro\u017cenie tworzy orientacj\u0119<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Freezeout - dystans w sytuacjach kryzysowych\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Freezeout-Titel.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Freezeout-Titel.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Freezeout-Titel-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Freezeout-Titel-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Freezeout-Titel-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/dlaczego-odleglosc-nie-jest-odosobnieniem-i-jak-zamrozenie-tworzy-orientacje\/\" rel=\"bookmark\">Dlaczego dystans nie jest odosobnieniem - i jak zamro\u017cenie tworzy orientacj\u0119<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"nord stream sprengung: sabotage, machtpolitik und die unbequemen offenen fragen\" data-id=\"4441\"  data-category=\"allgemein gesellschaft\" data-post_tag=\"deutschland energiepolitik europa geopolitik krisen meinungsfreiheit sicherheitspolitik spieltheorie\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/polnocny-strumien-sabotaz-polityka-wladzy-i-niewygodne-otwarte-pytania\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Zburzenie Nord Stream: sabota\u017c, polityka w\u0142adzy i niewygodne pytania bez odpowiedzi<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Wysadzanie Nord Stream\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/nordstream-sprengung.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/nordstream-sprengung.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/nordstream-sprengung-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/nordstream-sprengung-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/nordstream-sprengung-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/polnocny-strumien-sabotaz-polityka-wladzy-i-niewygodne-otwarte-pytania\/\" rel=\"bookmark\">Zburzenie Nord Stream: sabota\u017c, polityka w\u0142adzy i niewygodne pytania bez odpowiedzi<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n<hr \/>\n<h2>Najnowsze wiadomo\u015bci o Syrii<\/h2>\n<p><strong>13.04.2026<\/strong>K\u00f6rberhaus w Hamburgu by\u0142 miejscem, w kt\u00f3rym odby\u0142a si\u0119 impreza <a href=\"https:\/\/koerber-stiftung.de\/veranstaltungen\/syrien-ein-land-im-umbruch\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Fundacja K\u00f6rber wypowiedzia\u0142a si\u0119 ostatnio na temat sytuacji w Syrii<\/strong><\/a> - z imponuj\u0105c\u0105 prezentacj\u0105 fotoreportera Lutza J\u00e4kela. Pod tytu\u0142em \u201eSyria - kraj w okresie transformacji\u201c, J\u00e4kel nakre\u015bli\u0142 zr\u00f3\u017cnicowany obraz kraju, kt\u00f3ry w opinii publicznej cz\u0119sto sprowadzany jest do wojny i zniszczenia. Jego zdj\u0119cia pokazuj\u0105 nie tylko ruiny, ale tak\u017ce codzienne \u017cycie, godno\u015b\u0107 i cich\u0105 nadziej\u0119.<\/p>\n<p>Zmiana perspektywy jest szczeg\u00f3lnie godna uwagi: z dala od politycznych hase\u0142 i w kierunku ludzi w terenie. J\u00e4kel dokumentuje region od wielu lat i przekazuje wra\u017cenia, kt\u00f3re cz\u0119sto gin\u0105 w ci\u0105g\u0142ym strumieniu relacji medialnych. Ponadto reporta\u017c na \u017cywo nakr\u0119cony w 2021 roku oferuje bezpo\u015bredni dost\u0119p wizualny - nagrany w czasie, gdy wy\u0142ania\u0142y si\u0119 pierwsze powojenne realia.<\/p>\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_egLNxL7ZhHE\"><div id=\"lyte_egLNxL7ZhHE\" data-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FegLNxL7ZhHE%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/egLNxL7ZhHE\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FegLNxL7ZhHE%2F0.jpg\" alt=\"Miniatura wideo YouTube\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Obejrzyj ten film na YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><br \/>\nRelacja na \u017cywo z Syrii z Lutzem J\u00e4klem | <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@fununstation5449\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Stacja Funun<\/a><\/p>\n<p>Wyk\u0142ad i reporta\u017c jasno pokazuj\u0105, jak z\u0142o\u017cona pozostaje sytuacja: Pomi\u0119dzy odbudow\u0105, interesami geopolitycznymi i p\u0119kni\u0119ciami spo\u0142ecznymi wy\u0142ania si\u0119 obraz, kt\u00f3ry wymyka si\u0119 prostym wyja\u015bnieniom - i w\u0142a\u015bnie z tego powodu zas\u0142uguje na uwag\u0119.<\/p>\n<p><strong>30.03.2026<\/strong>Wizyta tymczasowego prezydenta Syrii Ahmeda al-Sharaa w Berlinie <a href=\"https:\/\/www.t-online.de\/nachrichten\/ausland\/internationale-politik\/id_101191722\/al-scharaa-in-berlin-merz-empfaengt-ex-dschihadistenfuehrer.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>powoduje znaczne napi\u0119cia polityczne<\/strong><\/a>. By\u0142y przyw\u00f3dca islamistycznych boj\u00f3wek, kt\u00f3ry niegdy\u015b by\u0142 powi\u0105zany z grupami powi\u0105zanymi z Al-Kaid\u0105, zosta\u0142 przyj\u0119ty przez kanclerza Niemiec Friedricha Merza, co spotka\u0142o si\u0119 z ostr\u0105 krytyk\u0105. Krytycy m\u00f3wi\u0105 o problematycznej waloryzacji jego osoby i wskazuj\u0105 na wcze\u015bniejsze naruszenia praw cz\u0142owieka i przemoc wobec mniejszo\u015bci. Jednocze\u015bnie niemiecki rz\u0105d d\u0105\u017cy do realizacji jasnych interes\u00f3w podczas spotkania: Skupia si\u0119 na odbudowie Syrii, wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej i ewentualnej repatriacji syryjskich uchod\u017ac\u00f3w. Wizycie towarzyszy\u0107 b\u0119d\u0105 protesty i szeroko zakrojone \u015brodki bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_-cgK6fBqncU\"><div id=\"lyte_-cgK6fBqncU\" data-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F-cgK6fBqncU%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/-cgK6fBqncU\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F-cgK6fBqncU%2F0.jpg\" alt=\"Miniatura wideo YouTube\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Obejrzyj ten film na YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><br \/>\nTURNIEJ MIGRACYJNY: Merz przyjmuje by\u0142ego terroryst\u0119! Tymczasowy prezydent Syrii al-Sharaa w Berlinie | <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@WELTVideoTV\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Kana\u0142 informacyjny WELT<\/a><\/p>\n<p>Sytuacja pokazuje napi\u0119cie mi\u0119dzy pragmatyzmem geopolitycznym a ocen\u0105 moraln\u0105. Podczas gdy rz\u0105d koncentruje si\u0119 na dialogu i stabilizacji, pozostaje pytanie, czy i w jakim stopniu zbli\u017cenie z nowym syryjskim przyw\u00f3dztwem jest politycznie i spo\u0142ecznie wykonalne.<\/p>\n<p><strong>18.03.2026<\/strong>Zachodnie media coraz cz\u0119\u015bciej krytykuj\u0105 relacje z syryjskiego konfliktu. Jak <a href=\"https:\/\/www.nzz.ch\/feuilleton\/schuld-an-der-gewalt-sind-immer-die-anderen-nicht-die-islamisten-wie-syrien-experten-im-spiegel-und-in-anderen-medien-die-realitaet-verzerren-ld.1926926\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>analizy Neue Z\u00fcrcher Zeitung<\/strong><\/a>, Przemoc w kraju jest cz\u0119sto interpretowana jednostronnie - z tendencj\u0105 do obarczania odpowiedzialno\u015bci\u0105 przede wszystkim aktor\u00f3w zewn\u0119trznych lub okoliczno\u015bci politycznych. Z drugiej strony, rola grup islamistycznych jest czasami relatywizowana lub spychana na dalszy plan. Eksperci pojawiaj\u0105cy si\u0119 w wiod\u0105cych niemieckich mediach, takich jak Der Spiegel, cz\u0119sto przedstawiaj\u0105 skr\u00f3cony obraz sytuacji. Prowadzi to do zniekszta\u0142cenia rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej zbyt ma\u0142o uwagi po\u015bwi\u0119ca si\u0119 motywom ideologicznym i wewn\u0119trznej dynamice spo\u0142ecznej. NZZ m\u00f3wi o powtarzaj\u0105cym si\u0119 schemacie, w kt\u00f3rym przemoc jest wyja\u015bniana, ale nie nazywana w ca\u0142ej jej z\u0142o\u017cono\u015bci - co rodzi fundamentalne pytania o jako\u015b\u0107 i r\u00f3wnowag\u0119 raport\u00f3w na temat Syrii.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Syria przed wojn\u0105 - nowoczesne, \u015bwieckie pa\u0144stwo, kt\u00f3rego wielu ju\u017c nie uznaje<\/h2>\n<p>Zanim porozmawiamy o obaleniu, ucieczce, nowych rz\u0105dach i obecnych warunkach, musimy zrobi\u0107 co\u015b, co prawie nigdy nie zdarza si\u0119 w debacie publicznej: najpierw wyja\u015bni\u0107, czym w og\u00f3le by\u0142a Syria. Nie moralnie, nie ideologicznie, ale ca\u0142kiem banalnie.<\/p>\n<blockquote><p><em>Jak \u017cyli tam ludzie? <\/em><br \/>\n<em>Jak wygl\u0105da\u0142o codzienne \u017cycie? <\/em><br \/>\n<em>Jak funkcjonowa\u0142o pa\u0144stwo?<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Je\u015bli pominiesz ten krok, \u017ale zrozumiesz ca\u0142\u0105 reszt\u0119. Wojna wydaje si\u0119 wtedy nieuniknionym wydarzeniem, a upadek - czym\u015b naturalnym. Ale tak w\u0142a\u015bnie nie by\u0142o. Syria nie by\u0142a zacofanym, sztywnym religijnie pa\u0144stwem, kt\u00f3re \u201edojrza\u0142o do przewrotu\u201c. Wr\u0119cz przeciwnie.<\/p>\n<h3>\u015awieckie pa\u0144stwo w religijnym regionie<\/h3>\n<p>Przez dziesi\u0119ciolecia Syria by\u0142a jednym z najbardziej \u015bwieckich pa\u0144stw w \u015bwiecie arabskim. Religia by\u0142a obecna w spo\u0142ecze\u0144stwie, ale by\u0142a celowo ograniczana politycznie. Pa\u0144stwo nie definiowa\u0142o si\u0119 w kategoriach religijnych, ale w kategoriach narodowych. Nie by\u0142 to przypadek, ale fundamentalna zasada. W \u017cyciu codziennym oznacza\u0142o to<\/p>\n<p>Religia by\u0142a spraw\u0105 prywatn\u0105. Pa\u0144stwo nie wywiera\u0142o na nikogo presji, by przestrzega\u0142 zasad religijnych. Nie by\u0142o \u017cadnych zasad dotycz\u0105cych ubioru, \u017cadnych obowi\u0105zkowych symboli religijnych w przestrzeni publicznej, \u017cadnego nadzoru religijnego. Je\u015bli by\u0142e\u015b wierz\u0105cy, \u017cy\u0142e\u015b zgodnie ze swoj\u0105 wiar\u0105. Ci, kt\u00f3rzy nie byli, nie byli do tego zmuszani.<\/p>\n<p>Jest to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne do podkre\u015blenia z dzisiejszej perspektywy, poniewa\u017c ten \u015bwiecki fundament zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej ca\u0142kowicie zniszczony.<\/p>\n<h3>Prawa kobiet jako oczywisto\u015b\u0107, a nie ideologia<\/h3>\n<p>Szczeg\u00f3lnie wyra\u017an\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 w stosunku do wielu s\u0105siednich pa\u0144stw by\u0142o traktowanie kobiet. Syria nie by\u0142a pa\u0144stwem zachodniej r\u00f3wno\u015bci, ale kobiety by\u0142y widoczne, niezale\u017cne i zintegrowane spo\u0142ecznie.<\/p>\n<p>Kobiety studiowa\u0142y na uniwersytetach, pracowa\u0142y jako lekarki, nauczycielki, in\u017cynierki i urz\u0119dniczki. Poruszanie si\u0119 w przestrzeni publicznej by\u0142o dla nich czym\u015b oczywistym. Chusta by\u0142a osobistym wyborem, a nie przymusem spo\u0142ecznym czy pa\u0144stwowym. Wiele z nich jej nie nosi\u0142o - bez \u017cadnej presji, by si\u0119 usprawiedliwia\u0107, bez sk\u0142adania politycznego o\u015bwiadczenia.<\/p>\n<p>Ta normalno\u015b\u0107 jest dzi\u015b cz\u0119sto niedoceniana. Nie by\u0142 to szczeg\u00f3lny przypadek poszczeg\u00f3lnych du\u017cych miast, ale cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lnych ram spo\u0142ecznych. To w\u0142a\u015bnie te ramy zosta\u0142y p\u00f3\u017aniej utracone.<\/p>\n<h3>R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 religijna i etniczna jako rzeczywisto\u015b\u0107<\/h3>\n<p>Syria by\u0142a zr\u00f3\u017cnicowana religijnie i etnicznie - a r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 ta by\u0142a nie tylko tolerowana, ale tak\u017ce gwarantowana przez pa\u0144stwo. Chrze\u015bcijanie, sunnici, alawici, druzowie i inne grupy \u017cy\u0142y obok siebie. Nie bez konflikt\u00f3w, ale bez permanentnego religijnego stanu wyj\u0105tkowego.<\/p>\n<p>Spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie istnia\u0142y otwarcie, ko\u015bcio\u0142y sta\u0142y w \u015brodku miast, \u015bwi\u0119ta pa\u0144stwowe by\u0142y uznawane. Mniejszo\u015bci by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia publicznego, a nie grupami marginalizowanymi. Pa\u0144stwo postrzega\u0142o siebie jako arbitra, kt\u00f3ry ogranicza\u0142 konflikty religijne, a nie je podsyca\u0142.<\/p>\n<p>Rola pa\u0144stwa jako neutralnych ram regulacyjnych by\u0142a jednym z najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w stabilizuj\u0105cych Syri\u0119.<\/p>\n<h3>\u017bycie codzienne, infrastruktura, normalno\u015b\u0107<\/h3>\n<p>Syria nie by\u0142a krajem pogr\u0105\u017conym w permanentnym kryzysie. Ludzie pracowali, zak\u0142adali rodziny, studiowali i podr\u00f3\u017cowali. Miasta takie jak Damaszek czy Aleppo by\u0142y t\u0119tni\u0105cymi \u017cyciem o\u015brodkami miejskimi z handlem, rzemios\u0142em, kultur\u0105 i edukacj\u0105.<\/p>\n<p>Infrastruktura dzia\u0142a\u0142a. Elektryczno\u015b\u0107, woda, opieka zdrowotna, szko\u0142y - wszystko tam by\u0142o. Istnia\u0142y pa\u0144stwowe szpitale, uniwersytety z uznawanymi na ca\u0142ym \u015bwiecie stopniami naukowymi, funkcjonuj\u0105ca administracja. Turystyka odgrywa\u0142a pewn\u0105 rol\u0119, zw\u0142aszcza turystyka kulturowa.<\/p>\n<p>To wszystko brzmi ma\u0142o spektakularnie, ale jest kluczowe: Syria by\u0142a normalnym pa\u0144stwem. Nie prosperuj\u0105cym rajem, ale funkcjonuj\u0105c\u0105 spo\u0142eczno\u015bci\u0105. Tak, Syria by\u0142a rz\u0105dzona przez autorytarny re\u017cim. Opozycja polityczna by\u0142a ograniczona, w\u0142adza by\u0142a wysoce scentralizowana, a wolno\u015b\u0107 prasy ograniczona. To cz\u0119\u015b\u0107 prawdy.<\/p>\n<p>Ale prawd\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce system ten celowo faworyzowa\u0142 porz\u0105dek, stabilno\u015b\u0107 i kontrol\u0119 pa\u0144stwa, aby zapobiec podzia\u0142om religijnym i fragmentacji regionalnej. W regionie, w kt\u00f3rym w\u0142a\u015bnie te czynniki regularnie prowadzi\u0142y do wojen domowych, stabilno\u015b\u0107 by\u0142a postrzegana jako ostateczny cel. Pa\u0144stwo nie obiecywa\u0142o wolno\u015bci, ale bezpiecze\u0144stwo. I przez d\u0142ugi czas dotrzymywa\u0142o tej obietnicy.<\/p>\n<h3>Rola Baszara al-Assada<\/h3>\n<p>Kurs ten by\u0142 kontynuowany pod rz\u0105dami Baszara al-Assada. Nie by\u0142 on reformatorem w zachodnim znaczeniu tego s\u0142owa, ale nie by\u0142 te\u017c religijnym ideologiem. Jego rz\u0105d trzyma\u0142 si\u0119 \u015bwieckiego modelu pa\u0144stwa, chroni\u0142 mniejszo\u015bci i utrzymywa\u0142 otwarto\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n<p>Wielu Syryjczyk\u00f3w by\u0142o wobec niego krytycznych. Korupcja, koncentracja w\u0142adzy i brak partycypacji politycznej by\u0142y prawdziwymi problemami. Niemniej jednak wielu postrzega\u0142o go jako gwaranta porz\u0105dku - nie z entuzjazmu, ale z rozs\u0105dku. Dla wielu alternatywa wydawa\u0142a si\u0119 bardziej ryzykowna ni\u017c status quo.<\/p>\n<p>Ta ambiwalencja jest kluczowa dla zrozumienia, dlaczego p\u00f3\u017aniejszy upadek nie by\u0142 po prostu do\u015bwiadczany jako \u201ewyzwolenie\u201c.<\/p>\n<h3>Syria przed i po wojnie - podstawowe por\u00f3wnanie<\/h3>\n<table>\n<tbody>\n<tr style=\"background-color: #f0f0f0; overflow-x: auto;\">\n<th>Aspekt<\/th>\n<th>Syria przed 2011 r.<\/th>\n<th>Syria dzisiaj<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Forma rz\u0105du<\/strong><\/td>\n<td>Autorytarne, scentralizowane pa\u0144stwo<\/td>\n<td>Rozdrobniony, przej\u015bciowy re\u017cim<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Polityka religijna<\/strong><\/td>\n<td>\u015awiecka, religijna neutralno\u015b\u0107<\/td>\n<td>R\u00f3\u017cnice regionalne, cz\u0119\u015bciowo presja religijna<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Prawa kobiet<\/strong><\/td>\n<td>W du\u017cej mierze zabezpieczone<\/td>\n<td>Nieformalne ograniczenia<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Ochrona mniejszo\u015bci<\/strong><\/td>\n<td>Gwarantowane przez pa\u0144stwo<\/td>\n<td>Zale\u017cno\u015b\u0107 od lokalnych struktur w\u0142adzy<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Praworz\u0105dno\u015b\u0107<\/strong><\/td>\n<td>Ograniczone, ale wyra\u017anie ustrukturyzowane<\/td>\n<td>Niesp\u00f3jne, cz\u0119sto niejasne<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3>Dlaczego ta Syria jest dzi\u015b rzadko wspominana<\/h3>\n<p>Obraz nowoczesnej, \u015bwieckiej Syrii s\u0142abo pasuje do prostych narracji. Zak\u0142\u00f3ca ide\u0119, \u017ce wojna by\u0142a koniecznym krokiem od dyktatury do wolno\u015bci. Dlatego te\u017c dawna Syria szybko znikn\u0119\u0142a z publicznej percepcji.<\/p>\n<p>Pozosta\u0142 kraj, kt\u00f3ry z perspektywy czasu jest przedstawiany jako nieuchronnie zmierzaj\u0105cy ku upadkowi. Ten obraz jest wygodny - ale ignoruje to, co faktycznie zosta\u0142o utracone.<\/p>\n<p>Aby zrozumie\u0107, dlaczego ten funkcjonuj\u0105cy, cho\u0107 autorytarny, system znalaz\u0142 si\u0119 pod presj\u0105, nie wystarczy spojrze\u0107 do wewn\u0105trz. Syria by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszych blok\u00f3w w\u0142adzy, osadzonych w regionalnych i globalnych interesach, \u015bci\u015ble powi\u0105zanych z Rosj\u0105, Chinami i Iranem - i w\u0142a\u015bnie to czyni\u0142o j\u0105 podatn\u0105 na zagro\u017cenia.<\/p>\n<p>Kolejny rozdzia\u0142 dotyczy zatem tego, jak\u0105 rol\u0119 Syria odgrywa\u0142a w mi\u0119dzynarodowym uk\u0142adzie si\u0142 i dlaczego ta pozycja sta\u0142a si\u0119 problemem.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4644 size-large\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-vor-dem-Krieg.jpg\" alt=\"Syria przed wojn\u0105\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-vor-dem-Krieg.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-vor-dem-Krieg-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-vor-dem-Krieg-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-vor-dem-Krieg-18x12.jpg 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h2>Assad, r\u00f3wnowaga i interesy zewn\u0119trzne - miejsce Syrii w strukturze w\u0142adzy<\/h2>\n<p>Ka\u017cdy, kto postrzega Syri\u0119 wy\u0142\u0105cznie przez pryzmat osoby Baszara al-Assada, jest w b\u0142\u0119dzie. Pa\u0144stwa nie funkcjonuj\u0105 jak dramaty postaci, a polityka rzadko jest kwesti\u0105 indywidualnych sympatii. Aby zrozumie\u0107, dlaczego Syria znalaz\u0142a si\u0119 pod presj\u0105, dlaczego sta\u0142a si\u0119 teatrem wojny zast\u0119pczej i dlaczego konflikt trwa tak wytrwale, Syria musi by\u0107 postrzegana jako cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszej struktury w\u0142adzy.<\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie w tym tkwi sedno - i to tutaj staje si\u0119 niewygodne dla wielu reprezentacji.<\/p>\n<h3>R\u00f3wnowaga si\u0142 zamiast lojalno\u015bci wobec sojuszu<\/h3>\n<p>Przez dziesi\u0119ciolecia Syria nie by\u0142a klasycznym pa\u0144stwem wasalnym, ale podmiotem balansuj\u0105cym. Kraj ten stara\u0142 si\u0119 zachowa\u0107 pole manewru, nie podporz\u0105dkowuj\u0105c si\u0119 ca\u0142kowicie \u017cadnemu blokowi. Strategia ta by\u0142a ryzykowna, ale logiczna z syryjskiego punktu widzenia: w regionie, w kt\u00f3rym pa\u0144stwa s\u0105 szybko rozdarte mi\u0119dzy strefami wp\u0142yw\u00f3w, niezale\u017cno\u015b\u0107 nie jest idea\u0142em, ale koncepcj\u0105 przetrwania.<\/p>\n<p>Syria kontynuowa\u0142a t\u0119 lini\u0119 pod rz\u0105dami Baszara al-Assada. Nie jako projekt ideologiczny, ale jako pragmatyczna racja stanu. Utrzymywa\u0142a dystans od zachodnich struktur w\u0142adzy, nie zamykaj\u0105c si\u0119 ca\u0142kowicie. Jednocze\u015bnie nawi\u0105zano bli\u017csze wi\u0119zi z podmiotami, kt\u00f3re by\u0142y mniej zainteresowane wewn\u0119trzn\u0105 reorganizacj\u0105 ni\u017c stabilno\u015bci\u0105 i strategiczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105.<\/p>\n<h3>O\u015b dla Iranu, Rosji i Chin<\/h3>\n<p>Pod wzgl\u0119dem polityki zagranicznej Syria dzia\u0142a\u0142a przede wszystkim w \u015brodowisku charakteryzuj\u0105cym si\u0119 trzema aktorami: Iranem, Rosj\u0105 i Chinami. Ta blisko\u015b\u0107 nie by\u0142a przypadkiem, ani ideologicznym romansem, ale wynikiem wsp\u00f3lnych interes\u00f3w.<\/p>\n<p>Iran uwa\u017ca\u0142 Syri\u0119 za strategicznego partnera na Bliskim Wschodzie. Nie ze wzgl\u0119du na blisko\u015b\u0107 kulturow\u0105, ale ze wzgl\u0119du na r\u00f3wnowag\u0119 regionaln\u0105 wobec Izraela, pa\u0144stw Zatoki Perskiej i zachodnich struktur wojskowych. Syria z kolei korzysta\u0142a ze wsparcia politycznego i wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej.<\/p>\n<p>Rosja postrzega\u0142a Syri\u0119 jako kluczowe pa\u0144stwo dla swoich wp\u0142yw\u00f3w w regionie Morza \u015ar\u00f3dziemnego. Obecno\u015b\u0107 wojskowa, lojalno\u015b\u0107 polityczna i wiarygodno\u015b\u0107 geopolityczna sprawi\u0142y, \u017ce Syria sta\u0142a si\u0119 wa\u017cnym punktem zaczepienia dla rosyjskiej polityki zagranicznej. Dla Damaszku oznacza\u0142o to ochron\u0119 przed mi\u0119dzynarodow\u0105 izolacj\u0105.<\/p>\n<p>Chiny odegra\u0142y cichsz\u0105, ale d\u0142ugoterminow\u0105 rol\u0119. Stosunki gospodarcze, projekty infrastrukturalne i wsp\u00f3lne zainteresowanie suwerenno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa stworzy\u0142y kolejny poziom bezpiecze\u0144stwa strategicznego.<\/p>\n<h3>Dlaczego to stanowisko sta\u0142o si\u0119 problematyczne<\/h3>\n<p>Z perspektywy Zachodu taka konstelacja by\u0142a coraz bardziej niepo\u017c\u0105dana. Syria nie tylko unika\u0142a mechanizm\u00f3w wp\u0142ywu politycznego, ale tak\u017ce blokowa\u0142a konkretne projekty. Sta\u0142o si\u0119 to szczeg\u00f3lnie wyra\u017ane w przypadku regionalnych kwestii energetycznych i tranzytowych. Syria znajdowa\u0142a si\u0119 - geograficznie niepozorna, strategicznie decyduj\u0105ca - na mo\u017cliwych trasach dla gazu i projekt\u00f3w infrastrukturalnych, kt\u00f3re wi\u0105za\u0142yby Europ\u0119 \u015bci\u015blej z krajami producenckimi sprzymierzonymi z Zachodem.<\/p>\n<p>Odmowa otwarcia si\u0119 na te projekty bez zastrze\u017ce\u0144 nie zosta\u0142a zaakceptowana jako suwerenna decyzja, ale zinterpretowana jako przeszkoda. Syria nie by\u0142a ju\u017c zatem neutralnym graczem, ale czynnikiem zak\u0142\u00f3caj\u0105cym wi\u0119ksze plany.<\/p>\n<h3>Nie \u201epartner reform\u201c, nie wr\u00f3g - ale niewygodny<\/h3>\n<p>Syria nie pasowa\u0142a do \u017cadnej \u0142atwej kategorii. Nie by\u0142a otwartym wrogiem Zachodu, ale nie by\u0142a te\u017c wiarygodnym partnerem. To w\u0142a\u015bnie ta po\u015brednia pozycja sprawia\u0142a, \u017ce kraj by\u0142 podatny na zagro\u017cenia. Presja na reformy, sankcje, izolacja dyplomatyczna - wszystko to by\u0142o budowane przez lata, na d\u0142ugo przed wybuchem otwartego konfliktu.<\/p>\n<p>Wa\u017cne jest, aby by\u0107 trze\u017awym w tej kwestii: Zach\u00f3d nie domaga\u0142 si\u0119 przede wszystkim demokracji, ale przewidywalno\u015bci. Pa\u0144stwa, kt\u00f3re mo\u017cna jasno skategoryzowa\u0107, s\u0105 \u0142atwiejsze w obs\u0142udze. Syria wymyka\u0142a si\u0119 tej kategoryzacji.<\/p>\n<h3>Polityka wewn\u0119trzna jako ryzyko dla polityki zagranicznej<\/h3>\n<p>Autorytarna struktura Syrii w coraz wi\u0119kszym stopniu stawa\u0142a si\u0119 d\u017awigni\u0105 polityki zagranicznej. Wewn\u0119trzne s\u0142abo\u015bci - korupcja, koncentracja w\u0142adzy, nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne - sta\u0142y si\u0119 celem atak\u00f3w. Protesty, kt\u00f3re wynika\u0142y z rzeczywistych problem\u00f3w, napotyka\u0142y otoczenie, kt\u00f3re by\u0142o gotowe wykorzysta\u0107 i zintensyfikowa\u0107 te napi\u0119cia.<\/p>\n<p>Nie jest to szczeg\u00f3lny przypadek Syrii. Jest to znany schemat w polityce mi\u0119dzynarodowej: wewn\u0119trzne konflikty staj\u0105 si\u0119 niebezpieczne, gdy zewn\u0119trzni aktorzy zaczynaj\u0105 je instrumentalizowa\u0107. Syria nie zosta\u0142a odizolowana z powodu swoich problem\u00f3w, ale dlatego, \u017ce problemy te zacz\u0119\u0142y by\u0107 wykorzystywane politycznie.<\/p>\n<p>W tym kontek\u015bcie Baszar al-Assad by\u0142 postrzegany raczej jako stabilizator. Jego rol\u0105 by\u0142o zachowanie istniej\u0105cej r\u00f3wnowagi si\u0142, a nie wdra\u017canie du\u017cych projekt\u00f3w reform. To czyni\u0142o go nieatrakcyjnym z perspektywy Zachodu, ale przewidywalnym z perspektywy regionalnej.<\/p>\n<p>Dla wielu Syryjczyk\u00f3w ta przewidywalno\u015b\u0107 by\u0142a kluczowa. Wiedzieli, czego mog\u0105 oczekiwa\u0107 od pa\u0144stwa, a czego nie. Nie liczono na zmiany, ale obawiano si\u0119 ca\u0142kowitej utraty kontroli. Taka postawa mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 zrezygnowana, ale by\u0142a racjonalna w \u015brodowisku, kt\u00f3re pozostawia\u0142o niewiele miejsca na eksperymenty.<\/p>\n<h3>Punkt, w kt\u00f3rym r\u00f3wnowaga przesta\u0142a by\u0107 tolerowana<\/h3>\n<p>Im bardziej globalny porz\u0105dek przesuwa\u0142 si\u0119 w kierunku konfrontacji blokowej, tym mniej by\u0142o miejsca dla pa\u0144stw z niezale\u017cn\u0105 lini\u0105. Syria wesz\u0142a w\u0142a\u015bnie w t\u0119 faz\u0119. Polityka r\u00f3wnowagi, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a przez d\u0142ugi czas, zosta\u0142a nagle odczytana jako prowokacja.<\/p>\n<p>Od tego momentu nie chodzi\u0142o ju\u017c o reform\u0119, ale o reorganizacj\u0119. Nie o adaptacj\u0119, ale o zmian\u0119 w\u0142adzy. Syria nie by\u0142a ju\u017c przedmiotem debaty, ale dyskusji.<\/p>\n<p>Kiedy w 2011 r. zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 pierwsze protesty, stan\u0119\u0142y one przeciwko pa\u0144stwu, kt\u00f3re by\u0142o napi\u0119te w kraju i pod presj\u0105 z zagranicy. To, co zacz\u0119\u0142o si\u0119 jako niezadowolenie spo\u0142eczne, szybko sta\u0142o si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej gry. Eskalacja nie by\u0142a zbiegiem okoliczno\u015bci, ale wynikiem tej konstelacji.<\/p>\n<p>Kolejny rozdzia\u0142 dotyczy zatem decyduj\u0105cego punktu zwrotnego: w jaki spos\u00f3b protest sta\u0142 si\u0119 umi\u0119dzynarodowionym konfliktem - i dlaczego Syria straci\u0142a kontrol\u0119 nad w\u0142asnym rozwojem w tym procesie.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4645 size-large\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Macht-Interessen.jpg\" alt=\"W\u0142adza i interesy wok\u00f3\u0142 Syrii\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Macht-Interessen.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Macht-Interessen-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Macht-Interessen-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Macht-Interessen-18x12.jpg 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h2>Od protestu do wojny zast\u0119pczej - jak Syria straci\u0142a kontrol\u0119<\/h2>\n<p>Kiedy ludzie m\u00f3wi\u0105 dzi\u015b o \u201esyryjskiej wojnie domowej\u201c, brzmi to jak sprawa wewn\u0119trzna: jedno pa\u0144stwo, jeden nar\u00f3d, jeden konflikt. Termin ten jest wygodny, ale myl\u0105cy. W ko\u0144cu to, co zacz\u0119\u0142o si\u0119 w Syrii w 2011 roku, by\u0142o wewn\u0119trznym protestem, ale szybko przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w co\u015b zupe\u0142nie innego. Aby zrozumie\u0107 t\u0119 przemian\u0119, trzeba przyjrze\u0107 si\u0119 jej bli\u017cej - a przede wszystkim powa\u017cnie potraktowa\u0107 chronologi\u0119.<\/p>\n<p>Pierwsze protesty w Syrii nie by\u0142y ani wyj\u0105tkowe, ani szczeg\u00f3lnie radykalne. By\u0142y one cz\u0119\u015bci\u0105 fazy napi\u0119\u0107 regionalnych, rosn\u0105cych cen, nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych i frustracji politycznej. Korupcja, kumoterstwo i brak uczestnictwa w \u017cyciu politycznym by\u0142y prawdziwymi problemami. Rz\u0105d r\u00f3wnie\u017c o tym wiedzia\u0142.<\/p>\n<p>Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce protesty te by\u0142y pocz\u0105tkowo ograniczone, lokalne i bynajmniej nie powszechne. By\u0142y skierowane przeciwko konkretnym skargom, a nie przeciwko istnieniu pa\u0144stwa jako takiego. Wielu Syryjczyk\u00f3w obserwowa\u0142o wydarzenia ostro\u017cnie, a nie euforycznie. Nie by\u0142o powszechnego nastroju rewolucyjnego, ale raczej niepewno\u015b\u0107.<\/p>\n<h3>Wczesna eskalacja - i dlaczego nast\u0105pi\u0142a tak szybko<\/h3>\n<p>Nawet w pocz\u0105tkowej fazie pa\u0144stwo zareagowa\u0142o ostro. Si\u0142y bezpiecze\u0144stwa podj\u0119\u0142y dzia\u0142ania represyjne, demonstracje zosta\u0142y rozbite, a nast\u0119pnie nast\u0105pi\u0142y aresztowania. Reakcja ta by\u0142a autorytarna, kr\u00f3tkowzroczna i w znacznym stopniu przyczyni\u0142a si\u0119 do eskalacji.<\/p>\n<p>W tym miejscu zaczyna si\u0119 jednak kluczowy punkt: eskalacja nie ogranicza\u0142a si\u0119 do starcia pa\u0144stwa z demonstrantami. Bardzo wcze\u015bnie pojawili si\u0119 uzbrojeni aktorzy, kt\u00f3rzy nie byli ani cz\u0119\u015bci\u0105 pierwotnego ruchu protestacyjnego, ani nie byli zorganizowani wy\u0142\u0105cznie lokalnie. Bro\u0144, pieni\u0105dze i logistyka nap\u0142ywa\u0142y do kraju szybciej, ni\u017c mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107 po spontanicznym ruchu ludowym.<\/p>\n<h3>Militaryzacja zamiast negocjacji politycznych<\/h3>\n<p>Zamiast negocjacji dominowa\u0142 inny schemat: Konflikt zbrojny. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy konflikt przeszed\u0142 od protest\u00f3w ulicznych do star\u0107 zbrojnych. Ta szybko\u015b\u0107 nie jest przypadkowa. Wskazuje to, \u017ce istniej\u0105ce sieci zosta\u0142y wykorzystane do eskalacji konfliktu.<\/p>\n<p>Pr\u00f3g zosta\u0142 przekroczony. Od tego momentu nie chodzi\u0142o ju\u017c o reformy czy ust\u0119pstwa, ale o w\u0142adz\u0119. A kwestie w\u0142adzy przyci\u0105gaj\u0105 graczy, kt\u00f3rzy si\u0119gaj\u0105 daleko poza granice kraju.<\/p>\n<h3>Wej\u015bcie zewn\u0119trznych graczy<\/h3>\n<p>Syria w coraz wi\u0119kszym stopniu stawa\u0142a si\u0119 przestrzeni\u0105 projekcji interes\u00f3w zewn\u0119trznych. R\u00f3\u017cne pa\u0144stwa, organizacje i sieci zacz\u0119\u0142y wykorzystywa\u0107 konflikt do realizacji w\u0142asnych cel\u00f3w. Nie dzia\u0142o si\u0119 to otwarcie, ale za po\u015brednictwem pe\u0142nomocnik\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li>Wsparcie finansowe dla okre\u015blonych grup<\/li>\n<li>Dostawy broni przez kraje trzecie<\/li>\n<li>Szkolenia i wsparcie logistyczne<\/li>\n<li>Wsparcie medialne i dyplomatyczne<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zniekszta\u0142ci\u0142o to i zintensyfikowa\u0142o pierwotny konflikt. Lokalna dynamika straci\u0142a na znaczeniu, podczas gdy strategie mi\u0119dzynarodowe okre\u015bli\u0142y kierunek.<\/p>\n<h3>Fragmentacja zamiast opozycji<\/h3>\n<p>Wraz z rosn\u0105c\u0105 militaryzacj\u0105 opozycja rozpad\u0142a si\u0119 na liczne grupy o bardzo r\u00f3\u017cnych celach. To, co z zewn\u0105trz cz\u0119sto nazywano \u201erebeliantami\u201c, by\u0142o w rzeczywisto\u015bci heterogeniczn\u0105 mieszank\u0105 lokalnych milicji, grup islamistycznych, zagranicznych bojownik\u00f3w i projekt\u00f3w si\u0142owo-politycznych.<\/p>\n<p>Nie by\u0142o prawie \u017cadnego wsp\u00f3lnego programu politycznego. Zamiast tego dominowa\u0142y kr\u00f3tkoterminowe sojusze, rywalizacja i r\u00f3\u017cnice ideologiczne. Dla ludno\u015bci cywilnej oznacza\u0142o to brak bezpiecze\u0144stwa z ka\u017cdej strony.<\/p>\n<p>Dla syryjskiego rz\u0105du oznacza\u0142o to permanentny stan wyj\u0105tkowy. Konfliktu nie da\u0142o si\u0119 ju\u017c opanowa\u0107 lokalnie i nie mo\u017cna go by\u0142o politycznie moderowa\u0107. Kwestie bezpiecze\u0144stwa przy\u0107mi\u0142y wszelkie debaty na temat reform. Pa\u0144stwo reagowa\u0142o coraz bardziej militarnie - nie dlatego, \u017ce taka by\u0142a strategiczna wizja, ale dlatego, \u017ce mia\u0142o niewiele alternatyw.<\/p>\n<p>Nie usprawiedliwia to przemocy, ale wyja\u015bnia dynamik\u0119: pa\u0144stwo w trybie przetrwania dzia\u0142a inaczej ni\u017c pa\u0144stwo w nastroju reformatorskim.<\/p>\n<h3>Utrata wewn\u0119trznej logiki<\/h3>\n<p>Z ka\u017cdym mijaj\u0105cym miesi\u0105cem Syria traci\u0142a coraz wi\u0119ksz\u0105 kontrol\u0119 nad w\u0142asnym konfliktem. Decyzje nie by\u0142y ju\u017c podejmowane w samym Damaszku, ale w regionalnych stolicach, centrach wywiadowczych i na forach mi\u0119dzynarodowych. Wojna nie by\u0142a ju\u017c nap\u0119dzana syryjskimi potrzebami, ale geopolitycznymi kalkulacjami.<\/p>\n<p>W tym momencie termin \u201ewojna domowa\u201c by\u0142 zdecydowanie nieprecyzyjny. Syria sta\u0142a si\u0119 wojn\u0105 zast\u0119pcz\u0105 - z syryjsk\u0105 ziemi\u0105, syryjskimi ofiarami i zagranicznymi programami.<\/p>\n<h3>Rola Baszara al-Assada na tym etapie<\/h3>\n<p>W tej fazie Assad sta\u0142 si\u0119 mniej aktorem politycznym ni\u017c symbolem. Dla niekt\u00f3rych uosabia\u0142 re\u017cim, kt\u00f3ry mia\u0142 zosta\u0107 obalony, dla innych by\u0142 ostatnim gwarantem porz\u0105dku pa\u0144stwowego. Ta polaryzacja u\u0142atwi\u0142a zewn\u0119trzn\u0105 interwencj\u0119, poniewa\u017c zmniejszy\u0142a z\u0142o\u017cono\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Im bardziej Asad by\u0142 personalizowany, tym mniej by\u0142o miejsca na zr\u00f3\u017cnicowane rozwi\u0105zania. Konflikt zaw\u0119zi\u0142 si\u0119 do pytania \u201eAssad tak czy nie\u201c - i straci\u0142 jak\u0105kolwiek g\u0142\u0119bi\u0119 polityczn\u0105 w tym procesie.<\/p>\n<h3>Ludno\u015b\u0107 cywilna jako przegrani<\/h3>\n<p>Podczas gdy mi\u0119dzynarodowi gracze realizowali swoje interesy, ludno\u015b\u0107 p\u0142aci\u0142a za to cen\u0119. Miasta sta\u0142y si\u0119 liniami frontu, dzielnice polem bitwy, a codzienne struktury rozpad\u0142y si\u0119. Ucieczka, zubo\u017cenie i radykalizacja nie by\u0142y efektami ubocznymi, ale bezpo\u015brednimi konsekwencjami tej dynamiki. Wielu Syryjczyk\u00f3w straci\u0142o nie tylko swoje domy, ale tak\u017ce jak\u0105kolwiek mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142ywania na rozw\u00f3j swojego kraju.<\/p>\n<p>Gdy konflikt zosta\u0142 w pe\u0142ni umi\u0119dzynarodowiony, pytanie nie brzmia\u0142o ju\u017c, czy istniej\u0105cy system przetrwa, ale jak d\u0142ugo. Presja na rz\u0105d ros\u0142a, struktury pa\u0144stwowe ulega\u0142y erozji, a w ko\u0144cu nast\u0105pi\u0142a niepowstrzymana utrata w\u0142adzy.<\/p>\n<p>Nast\u0119pny rozdzia\u0142 dotyczy zatem decyduj\u0105cego punktu zwrotnego: upadku Assada, jego ucieczki do Moskwy i ko\u0144ca starego syryjskiego porz\u0105dku.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4647 size-large\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Protest-und-Krieg.jpg\" alt=\"Protest i wojna w Syrii\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Protest-und-Krieg.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Protest-und-Krieg-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Protest-und-Krieg-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Protest-und-Krieg-18x12.jpg 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h2>Upadek Assada i ucieczka do Moskwy - koniec starego porz\u0105dku<\/h2>\n<p>W pewnym momencie ka\u017cdy konflikt si\u0119 ko\u0144czy. Niekoniecznie w jednym wielkim, wyra\u017anym momencie, ale stopniowo, poprzez erozj\u0119. R\u00f3wnie\u017c w Syrii decyduj\u0105cy prze\u0142om nie nast\u0105pi\u0142 z dnia na dzie\u0144. Nie by\u0142 to dramatyczny przewr\u00f3t z wyra\u017anym punktem zwrotnym, ale wynik wieloletniego zu\u017cycia, wyczerpania militarnego, izolacji politycznej i rosn\u0105cych wewn\u0119trznych zak\u0142\u00f3ce\u0144. Kiedy Baszar al-Assad w ko\u0144cu opu\u015bci\u0142 kraj, stary porz\u0105dek nie by\u0142 ju\u017c mo\u017cliwy do utrzymania.<\/p>\n<p>Po latach wojny pa\u0144stwo syryjskie by\u0142o w stanie dzia\u0142a\u0107 tylko w ograniczonym zakresie. Administracja, gospodarka, infrastruktura - wszystko funkcjonowa\u0142o tylko fragmentarycznie. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 kraju nie znajdowa\u0142a si\u0119 ju\u017c pod centraln\u0105 kontrol\u0105, lojalno\u015b\u0107 rozpada\u0142a si\u0119, a sukcesy wojskowe by\u0142y sporadyczne, ale nietrwa\u0142e.<\/p>\n<p>Pa\u0144stwo nadal istnia\u0142o, ale nie rz\u0105dzi\u0142o ju\u017c we wszystkich obszarach. Decyzje by\u0142y coraz cz\u0119\u015bciej podejmowane reaktywnie, a nie strategicznie. Stan wyj\u0105tkowy sta\u0142 si\u0119 norm\u0105. W takim stanie nawet system autorytarny traci sw\u00f3j najwa\u017cniejszy zas\u00f3b: przewidywalno\u015b\u0107.<\/p>\n<h3>Izolacja mi\u0119dzynarodowa i zu\u017cycie polityczne<\/h3>\n<p>Jednocze\u015bnie nasili\u0142a si\u0119 mi\u0119dzynarodowa izolacja. Sankcje dotkn\u0119\u0142y nie tylko przyw\u00f3dc\u00f3w, ale tak\u017ce ca\u0142\u0105 struktur\u0119 pa\u0144stwa. Przep\u0142ywy finansowe wysch\u0142y, stosunki handlowe za\u0142ama\u0142y si\u0119, a odbudowa nie dosz\u0142a do skutku. Nawet sojusznicy zacz\u0119li trze\u017awiej kalkulowa\u0107 swoje wsparcie.<\/p>\n<p>Rosja i Iran trzyma\u0142y si\u0119 Syrii, ale ros\u0142o r\u00f3wnie\u017c zainteresowanie stabilizacj\u0105, a nie trwa\u0142ym kryzysem. Nieko\u0144cz\u0105cy si\u0119 konflikt wi\u0105\u017ce zasoby i powoduje niepewno\u015b\u0107. Pytanie powoli si\u0119 zmienia\u0142o: nie chodzi\u0142o ju\u017c o to, jak utrzyma\u0107 Assada, ale jak zapobiec ca\u0142kowitej utracie kontroli.<\/p>\n<h3>Moment, w kt\u00f3rym opcje znikaj\u0105<\/h3>\n<p>W systemach autorytarnych pole manewru kierownictwa jest cz\u0119sto mniejsze, ni\u017c wydaje si\u0119 z zewn\u0105trz. Decyzje musz\u0105 zabezpiecza\u0107 lojalno\u015b\u0107, uspokaja\u0107 o\u015brodki w\u0142adzy i spe\u0142nia\u0107 oczekiwania zewn\u0119trzne. Im d\u0142u\u017cej trwa\u0142a wojna, tym mniej pozostawa\u0142o realistycznych opcji.<\/p>\n<p>Reformy zasygnalizowa\u0142yby s\u0142abo\u015b\u0107, eskalacja militarna by\u0142a prawie niemo\u017cliwa, a negocjacje by\u0142y postrzegane jako utrata twarzy. Pole manewru skurczy\u0142o si\u0119 do minimum. W tej fazie przyw\u00f3dztwo polityczne zacz\u0119\u0142o raczej ogranicza\u0107 szkody ni\u017c je kszta\u0142towa\u0107.<\/p>\n<h3>Upadek - nie triumf, ale upadek<\/h3>\n<p>Utrata w\u0142adzy przez Assada nie nast\u0105pi\u0142a jako triumfalne \u201ewyzwolenie\u201c, ale jako polityczny upadek. Struktury pa\u0144stwowe nadal si\u0119 rozpada\u0142y, w\u0142adza zosta\u0142a zdecentralizowana, a centralne lojalno\u015bci upad\u0142y. W tej sytuacji sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce obecno\u015b\u0107 prezydenta nie stabilizuje ju\u017c niczego, ale raczej blokuje nowe ustalenia.<\/p>\n<p>Decyzja o ucieczce nie by\u0142a aktem heroizmu, ale trze\u017awym krokiem. Pozostanie w kraju nie uratowa\u0142oby pa\u0144stwa ani nie zako\u0144czy\u0142o konfliktu. Mog\u0142oby go jeszcze bardziej zaostrzy\u0107.<\/p>\n<h3>Ucieczka do Rosji<\/h3>\n<p>Kiedy Baszar al-Assad opu\u015bci\u0142 Syri\u0119 i uda\u0142 si\u0119 do Rosji, skutecznie oznacza\u0142o to koniec starego syryjskiego porz\u0105dku. Rosja nie by\u0142a miejscem schronienia z przyja\u017ani, ale z kalkulacji. Moskwa zapewni\u0142a ochron\u0119, poniewa\u017c chcia\u0142a zabezpieczy\u0107 wp\u0142ywy, ograniczy\u0107 eskalacj\u0119 i chroni\u0107 w\u0142asne interesy.<\/p>\n<p>Dla samego Assada ucieczka oznacza\u0142a ca\u0142kowite wycofanie si\u0119 z organizacji politycznej. Nie by\u0142 ju\u017c aktorem, ale nale\u017ca\u0142 do przesz\u0142o\u015bci. Pa\u0144stwo syryjskie, kt\u00f3re istnia\u0142o przez dziesi\u0119ciolecia, w tym momencie przesta\u0142o by\u0107 zdolne do dzia\u0142ania.<\/p>\n<p>To, co nast\u0105pi\u0142o p\u00f3\u017aniej, nie by\u0142o uporz\u0105dkowan\u0105 transformacj\u0105, ale pr\u00f3\u017cni\u0105 w\u0142adzy. Instytucje nadal istnia\u0142y, ale bez wyra\u017anego autorytetu. R\u00f3\u017cne podmioty zacz\u0119\u0142y zajmowa\u0107 przestrze\u0144 - politycznie, militarnie, ideologicznie. Pa\u0144stwo jako znormalizowane ramy regulacyjne znikn\u0119\u0142o.<\/p>\n<p>Dla wielu Syryjczyk\u00f3w ten moment nie by\u0142 wyzwoleniem, ale ostateczn\u0105 utrat\u0105 bezpiecze\u0144stwa. Stary porz\u0105dek znikn\u0105\u0142, a w jego miejsce nie pojawi\u0142 si\u0119 nowy.<\/p>\n<h3>Rola spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej<\/h3>\n<p>Na arenie mi\u0119dzynarodowej upadek Assada by\u0142 cz\u0119sto przedstawiany jako punkt zwrotny. W rzeczywisto\u015bci by\u0142 to raczej punkt ko\u0144cowy. Konflikt ju\u017c dawno zacz\u0105\u0142 \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa bardziej reagowa\u0142a ni\u017c organizowa\u0142a. Koncepcje stabilnej transformacji pozostawa\u0142y niejasne, sprzeczne lub nierealistyczne.<\/p>\n<p>Zamiast jasnej wizji politycznej dominowa\u0142y kr\u00f3tkoterminowe interesy, taktyczne sojusze i symboliczne gesty. Syria nie zosta\u0142a odbudowana, ale nadal by\u0142a administrowana - z zewn\u0105trz.<\/p>\n<h3>Assad jako sko\u0144czony symbol<\/h3>\n<p>Wraz z ucieczk\u0105 Assada znikn\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c centralna powierzchnia projekcyjna. Przez wiele lat ca\u0142y konflikt koncentrowa\u0142 si\u0119 na jego osobie. Jego odej\u015bcie usun\u0119\u0142o to uproszczenie - i ujawni\u0142o, jak zagmatwana by\u0142a sytuacja.<\/p>\n<p>Nie uczyni\u0142o to konfliktu \u0142atwiejszym, ale bardziej szczerym. Nagle trzeba by\u0142o poradzi\u0107 sobie ze strukturami, grupami i interesami w\u0142adzy, kt\u00f3re wcze\u015bniej znikn\u0119\u0142y za personalizacj\u0105.<\/p>\n<p>Po upadku Assada pytanie nie brzmia\u0142o, czy Syria zostanie zreorganizowana, ale przez kogo. Kto wype\u0142ni pr\u00f3\u017cni\u0119 w\u0142adzy? Kto ro\u015bci sobie prawo do w\u0142adzy? I wed\u0142ug jakich zasad?<\/p>\n<p>Nast\u0119pny rozdzia\u0142 dotyczy zatem nowej rzeczywisto\u015bci w Syrii: aktor\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 obecnie u w\u0142adzy, ich pochodzenia, ideologii - i dlaczego ich rz\u0105dy nie s\u0105 niczym lepszym dla wielu Syryjczyk\u00f3w.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4646 size-large\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Assad-Flucht.jpg\" alt=\"Lot Assada do Moskwy\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Assad-Flucht.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Assad-Flucht-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Assad-Flucht-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-Assad-Flucht-18x12.jpg 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h2>Nowa w\u0142adza w Syrii - kto teraz naprawd\u0119 rz\u0105dzi?<\/h2>\n<p>Po upadku Assada szybko pojawi\u0142o si\u0119 pytanie, na kt\u00f3re zaskakuj\u0105co rzadko pojawia si\u0119 jasna odpowied\u017a w wielu raportach: Kto tak naprawd\u0119 przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119? Nie kto zosta\u0142 og\u0142oszony, nie kto zosta\u0142 dyplomatycznie przyj\u0119ty, ale kto faktycznie podejmuje decyzje, egzekwuje zasady i kontroluje codzienne \u017cycie ludzi. To w\u0142a\u015bnie tutaj zaczyna si\u0119 rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy oficjalnym przedstawieniem a do\u015bwiadczon\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n<h3>Brak wyra\u017anej zmiany w\u0142adzy, ale mieszanka w\u0142adzy<\/h3>\n<p>Syria nie do\u015bwiadczy\u0142a czystej transformacji po Assadzie. Nie dosz\u0142o do legitymizowanego narodowo przywr\u00f3cenia pa\u0144stwa, nie by\u0142o powszechnie akceptowanej konstytucji, ani demokratycznie zabezpieczonego nowego porz\u0105dku. Zamiast tego pojawi\u0142a si\u0119 mieszanka si\u0142, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z by\u0142ych struktur rebeliant\u00f3w, sieci wojskowych, organ\u00f3w przej\u015bciowych i w\u0142adz regionalnych.<\/p>\n<p>To, co z zewn\u0105trz nazywa si\u0119 \u201enowym rz\u0105dem\u201c, jest w rzeczywisto\u015bci kruch\u0105 konstrukcj\u0105. Opiera si\u0119 ona w mniejszym stopniu na zgodzie ni\u017c na kontroli. Ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 wp\u0142ywy, nie zdobyli ich w drodze wybor\u00f3w, ale dzi\u0119ki obecno\u015bci wojskowej, sojuszom i mi\u0119dzynarodowemu wsparciu.<\/p>\n<h3>Formalna wskaz\u00f3wka - i co tak naprawd\u0119 oznacza<\/h3>\n<p>Na czele tego systemu stoi dzi\u015b Ahmed al-Sharaa, kt\u00f3ry jest przedstawiany jako wiod\u0105ca posta\u0107 w nowych ramach politycznych po utracie w\u0142adzy przez Assada. Jednak jego rola jest mniej klasyczna dla prezydenta, a bardziej koordynatora konkuruj\u0105cych ze sob\u0105 interes\u00f3w.<\/p>\n<p>Formalnie istniej\u0105 ministerstwa, rady przej\u015bciowe i struktury administracyjne. W rzeczywisto\u015bci ich asertywno\u015b\u0107 zale\u017cy od tego, kt\u00f3re grupy wspieraj\u0105 - a kt\u00f3re musz\u0105 tolerowa\u0107. Decyzje nie s\u0105 podejmowane wy\u0142\u0105cznie przy stole gabinetowym, ale w negocjacjach z podmiotami wojskowymi, lokalnymi w\u0142adcami i zagranicznymi wp\u0142ywowcami.<\/p>\n<p>Kluczow\u0105 kwesti\u0105, o kt\u00f3rej cz\u0119sto wspomina si\u0119 jedynie mimochodem w zachodnich mediach, jest pochodzenie nowej elity w\u0142adzy. Wielu z dzisiejszych wp\u0142ywowych graczy nie wywodzi si\u0119 z cywilnych ruch\u00f3w opozycyjnych, ale z grup zbrojnych. Niekt\u00f3re z nich maj\u0105 swoje korzenie w \u015brodowiskach islamistycznych, inne w regionalnych milicjach z wyra\u017anymi interesami.<\/p>\n<p>Nie oznacza to, \u017ce wszyscy aktorzy s\u0105 ideologicznie identyczni. Oznacza to jednak, \u017ce przemoc nie jest narz\u0119dziem przesz\u0142o\u015bci, ale cz\u0119\u015bci\u0105 politycznego DNA nowego systemu. Ci, kt\u00f3rzy zdobywaj\u0105 w\u0142adz\u0119 za pomoc\u0105 broni, rzadko zrzekaj\u0105 si\u0119 jej dobrowolnie za po\u015brednictwem instytucji.<\/p>\n<h3>Rzadkie spojrzenie na now\u0105 syryjsk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107<\/h3>\n<p>Ten reporta\u017c to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko relacja z podr\u00f3\u017cy - to osobisty raport z kraju w stanie wstrz\u0105s\u00f3w. Autor powraca do Syrii w 2025 r. po tym, jak w 2019 r. odm\u00f3wiono mu wjazdu, poniewa\u017c jego filmy nie pasowa\u0142y do \u00f3wczesnego wizerunku re\u017cimu. Tym razem do\u015bwiadcza innej Syrii: otwartej, pe\u0142nej sprzeczno\u015bci, zmieniaj\u0105cej si\u0119.<\/p>\n<p>Film mo\u017cna obejrze\u0107 tutaj w j\u0119zyku angielskim lub na YouTube w j\u0119zyku niemieckim z t\u0142umaczeniem AI.<\/p>\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_qtunaQKca2c\"><div id=\"lyte_qtunaQKca2c\" data-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FqtunaQKca2c%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/qtunaQKca2c\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FqtunaQKca2c%2F0.jpg\" alt=\"Miniatura wideo YouTube\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Obejrzyj ten film na YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><br \/>\nWej\u015bcie do Syrii w 2025 r. | Nowy rz\u0105d u w\u0142adzy | <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@drewbinsky\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">Drew Binsky<\/a><\/p>\n<p>Od staro\u017cytnych ulic Damaszku po ruiny Palmyry, film daje niefiltrowane wra\u017cenie tego, jak ludzie \u017cyj\u0105 dzi\u015b w nowym porz\u0105dku. Dokument \u0142\u0105czy osobiste spotkania z historyczn\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 i pokazuje kraj poza politycznymi has\u0142ami. Tworzony przez cztery intensywne tygodnie, jest wyj\u0105tkowo bliskim i szczerym spojrzeniem na Syri\u0119 po Assadzie.<\/p>\n<h3>Krytyka pierwsza: brak demokratycznej legitymizacji<\/h3>\n<p>Prawdopodobnie najbardziej fundamentalnym punktem krytyki jest to, \u017ce rz\u0105d ten nie ma demokratycznej legitymizacji. Wybory w zachodnim znaczeniu tego s\u0142owa nie mia\u0142y miejsca. Udzia\u0142 ludno\u015bci jest ograniczony, opozycja jest instytucjonalnie s\u0142aba lub w og\u00f3le niedozwolona.<\/p>\n<p>Krytycy wskazuj\u0105, \u017ce zmieni\u0142a si\u0119 jedynie forma w\u0142adzy, a nie jej zasada. Zamiast autorytarnego scentralizowanego pa\u0144stwa istnieje teraz autorytarny rozdrobniony porz\u0105dek, w kt\u00f3rym w\u0142adza jest sprawowana mniej centralnie, ale nie mniej restrykcyjnie.<\/p>\n<h3>Krytyka druga: radzenie sobie z mniejszo\u015bciami<\/h3>\n<p>Traktowanie mniejszo\u015bci religijnych i etnicznych jest szczeg\u00f3lnie delikatne. Podczas gdy stare pa\u0144stwo syryjskie aktywnie w\u0142\u0105cza\u0142o te grupy - nie z idealizmu, ale z zainteresowania stabilno\u015bci\u0105 - obecnie s\u0105 one cz\u0119sto pod presj\u0105. Raporty z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w m\u00f3wi\u0105 o:<\/p>\n<ul>\n<li>Rosn\u0105cy brak bezpiecze\u0144stwa dla chrze\u015bcijan, alawit\u00f3w i druz\u00f3w<\/li>\n<li>nieformalne normy religijne w sferze publicznej<\/li>\n<li>ograniczona widoczno\u015b\u0107 kulturowa i religijna<\/li>\n<\/ul>\n<p>To, co kiedy\u015b by\u0142o chronione przez pa\u0144stwo, teraz cz\u0119sto zale\u017cy od lokalnej konstelacji w\u0142adzy. Prawa nie obowi\u0105zuj\u0105 ju\u017c w ca\u0142ym kraju, ale na poziomie regionalnym - to ogromny krok wstecz dla sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n<h3>Krytyka trzecia: prawa kobiet i wolno\u015b\u0107 spo\u0142eczna<\/h3>\n<p>Inn\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3ra jest wielokrotnie podkre\u015blana przez krytyk\u00f3w, jest pe\u0142zaj\u0105ca reislamizacja sfery publicznej. Mimo \u017ce nie ma og\u00f3lnokrajowych przepis\u00f3w, lokalne struktury w\u0142adzy w coraz wi\u0119kszym stopniu egzekwuj\u0105 normy spo\u0142eczne, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 prawa kobiet.<\/p>\n<p>Kobiety zg\u0142aszaj\u0105 rosn\u0105c\u0105 presj\u0119 na dostosowanie si\u0119, nieformalne zasady dotycz\u0105ce ubioru i ograniczon\u0105 swobod\u0119 poruszania si\u0119. Nie przez prawo, ale przez kontrol\u0119 spo\u0142eczn\u0105. To w\u0142a\u015bnie ta forma sprawowania w\u0142adzy jest trudna do uchwycenia - i szczeg\u00f3lnie skuteczna politycznie.<\/p>\n<h3>Bezpiecze\u0144stwo zamiast sprawiedliwo\u015bci<\/h3>\n<p>Nowy porz\u0105dek opiera si\u0119 w du\u017cej mierze na logice bezpiecze\u0144stwa. Stabilno\u015b\u0107 nie jest tworzona przez prawo, ale przez kontrol\u0119. Punkty kontrolne, uzbrojona obecno\u015b\u0107 i lokalne milicje s\u0105 powszechne w wielu miejscach. Dla ludno\u015bci nie oznacza to bezpiecze\u0144stwa w tradycyjnym sensie, ale sta\u0142\u0105 niepewno\u015b\u0107 co do tego, jakie zasady obowi\u0105zuj\u0105 w danym momencie - i kto je egzekwuje.<\/p>\n<p>Krytycy m\u00f3wi\u0105 o \u201emilitaryzacji pa\u0144stwa\u201c. Monopol na u\u017cycie si\u0142y nie jest jasno uregulowany, ale rozproszony. Konflikty nie s\u0105 rozwi\u0105zywane prawnie, ale poprzez relacje w\u0142adzy.<\/p>\n<h3>Mi\u0119dzynarodowe postrzeganie a lokalna rzeczywisto\u015b\u0107<\/h3>\n<p>Na arenie mi\u0119dzynarodowej nowe przyw\u00f3dztwo jest cz\u0119sto akceptowane jako konieczna zmiana. Nadzieja: stabilizacja, powr\u00f3t uchod\u017ac\u00f3w, stopniowa odbudowa. Ta nadzieja jest zrozumia\u0142a - ale k\u0142\u00f3ci si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105 na miejscu. Wielu Syryjczyk\u00f3w nie do\u015bwiadcza wyzwolenia, ale utraty wiarygodno\u015bci. Stare pa\u0144stwo by\u0142o represyjne, ale przewidywalne. Nowy porz\u0105dek jest bardziej elastyczny, ale bardziej nieprzewidywalny. Dla codziennego \u017cycia jest to cz\u0119sto wa\u017cniejsze ni\u017c polityczna symbolika.<\/p>\n<p>Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych ta krytyka rzadko pojawia si\u0119 w widocznym miejscu, jest ekonomia narracyjna. Po latach wojny istnieje silna potrzeba \u201epozytywnego punktu zwrotnego\u201c. Nowy rz\u0105d spe\u0142nia t\u0119 rol\u0119 - przynajmniej na papierze.<\/p>\n<p>Krytyczne g\u0142osy zak\u0142\u00f3caj\u0105 t\u0119 narracj\u0119. Wyja\u015bniaj\u0105, \u017ce cena zmiany re\u017cimu by\u0142a wysoka - i \u017ce nie doprowadzi\u0142a ona automatycznie do wi\u0119kszej wolno\u015bci. Takie g\u0142osy s\u0105 niewygodne, zar\u00f3wno politycznie, jak i medialnie. Kluczowym pytaniem nie jest zatem to, czy Assad by\u0142 lepszy czy gorszy. To por\u00f3wnanie nie jest trafne. Decyduj\u0105cym czynnikiem jest to, co faktycznie si\u0119 wydarzy\u0142o - i jak wp\u0142ywa to na \u017cycie ludzi.<\/p>\n<p>Dlatego te\u017c nast\u0119pny rozdzia\u0142 skupia si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci na perspektywie krytyk\u00f3w: prawach cz\u0142owieka, ochronie mniejszo\u015bci, nowych formach represji - i dlaczego wielu Syryjczyk\u00f3w jest dzi\u015b spokojniejszych ni\u017c kiedy\u015b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-4648 size-large\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-wer-regiert-heute.jpg\" alt=\"Kto dzi\u015b rz\u0105dzi Syri\u0105?\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-wer-regiert-heute.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-wer-regiert-heute-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-wer-regiert-heute-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Syrien-wer-regiert-heute-18x12.jpg 18w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<h2>Co m\u00f3wi\u0105 krytycy - prawa cz\u0142owieka, mniejszo\u015bci i rzeczywisto\u015b\u0107 w terenie<\/h2>\n<p>Po ka\u017cdej zmianie re\u017cimu pojawiaj\u0105 si\u0119 dwie narracje. Jedna jest oficjalna: Transformacja, stabilizacja, nowe pocz\u0105tki. Druga jest cichsza, bardziej fragmentaryczna, cz\u0119sto tylko w raportach, rozmowach i notatkach pobocznych. Ten rozdzia\u0142 celowo po\u015bwi\u0119cony jest tej drugiej perspektywie. Nie dlatego, \u017ce jest bardziej spektakularna, ale dlatego, \u017ce jest bli\u017csza rzeczywisto\u015bci wielu ludzi \u017cyj\u0105cych obecnie w Syrii.<\/p>\n<h3>Mi\u0119dzy nadziej\u0105 a rozczarowaniem<\/h3>\n<p>Zaraz po zmianie w\u0142adzy w Syrii pojawi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nadzieja. Nadzieja, \u017ce zmniejszy si\u0119 przemoc, \u017ce sko\u0144czy si\u0119 arbitralno\u015b\u0107, \u017ce otworz\u0105 si\u0119 przestrzenie. Ta nadzieja nie by\u0142a naiwna, ale ludzka. Po latach wojny perspektywa mniejszej niepewno\u015bci cz\u0119sto wystarcza, by podnie\u015b\u0107 oczekiwania.<\/p>\n<p>Rozczarowanie przysz\u0142o jednak stosunkowo szybko. Krytycy zgodnie twierdz\u0105, \u017ce cho\u0107 zmienili si\u0119 gracze, logika sprawowania w\u0142adzy pozosta\u0142a taka sama. Zamiast centralnego autorytarnego pa\u0144stwa istnieje teraz kilka o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy, z kt\u00f3rych ka\u017cdy egzekwuje w\u0142asne zasady. Dla ludno\u015bci nie oznacza to wi\u0119kszej wolno\u015bci, ale wi\u0119cej zamieszania.<\/p>\n<h3>Prawa cz\u0142owieka bez wyra\u017anego adresata<\/h3>\n<p>G\u0142\u00f3wnym problemem nowego porz\u0105dku jest to, \u017ce prawa cz\u0142owieka nie s\u0105 ju\u017c powi\u0105zane z wyra\u017anie odpowiedzialn\u0105 w\u0142adz\u0105. W przesz\u0142o\u015bci istnia\u0142o pa\u0144stwo, przeciwko kt\u00f3remu mo\u017cna by\u0142o si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 - przynajmniej w teorii. Dzi\u015b odpowiedzialno\u015b\u0107 i w\u0142adza s\u0105 roz\u0142o\u017cone na r\u00f3\u017cne podmioty. Raporty organizacji praw cz\u0142owieka i lokalnych obserwator\u00f3w m\u00f3wi\u0105 o:<\/p>\n<ul>\n<li>Arbitralne aresztowania<\/li>\n<li>nieprzejrzyste warunki przetrzymywania<\/li>\n<li>brak procedur prawnych<\/li>\n<li>Zastraszanie krytyk\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n<p>Decyduj\u0105cym czynnikiem nie jest tutaj samo istnienie takich incydent\u00f3w, ale brak mo\u017cliwo\u015bci ich zidentyfikowania. Kto jest odpowiedzialny? Kto ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107? Kto mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 odpowiedzialno\u015bci? Cz\u0119sto nie ma jasnej odpowiedzi na te pytania.<\/p>\n<h3>Mniejszo\u015bci pod now\u0105 presj\u0105<\/h3>\n<p>Mniejszo\u015bci religijne i etniczne s\u0105 szczeg\u00f3lnie dotkni\u0119te tym brakiem jasno\u015bci. Grupy, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y \u015bwiadomie integrowane przez \u015bwieckie pa\u0144stwo, teraz znajduj\u0105 si\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej ich bezpiecze\u0144stwo zale\u017cy od lokalnych stosunk\u00f3w w\u0142adzy.<\/p>\n<p>Spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie zg\u0142aszaj\u0105 rosn\u0105cy brak bezpiecze\u0144stwa, niekoniecznie poprzez otwart\u0105 przemoc, ale poprzez subteln\u0105 presj\u0119: ograniczon\u0105 widoczno\u015b\u0107, marginalizacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, nieformalne zasady. Alawici, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej byli uto\u017csamiani z pa\u0144stwem, obecnie w wielu miejscach s\u0105 powszechnie uwa\u017cani za podejrzanych. Druzowie i inne mniejszo\u015bci poruszaj\u0105 si\u0119 z coraz wi\u0119ksz\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105, unikaj\u0105c rozg\u0142osu i o\u015bwiadcze\u0144 politycznych.<\/p>\n<p>Krytycy podkre\u015blaj\u0105: Nie ma og\u00f3lnokrajowej kampanii eksterminacji mniejszo\u015bci. Ale nie ma te\u017c niezawodnej ochrony. Prawa nie s\u0105 gwarantowane, s\u0105 sytuacyjne.<\/p>\n<h3>Prawa kobiet - cichy krok wstecz<\/h3>\n<p>Jedno z najwyra\u017aniejszych zerwania z er\u0105 przedwojenn\u0105 jest widoczne w codziennym \u017cyciu kobiet. Regresja rzadko odbywa si\u0119 na mocy prawa, ale prawie zawsze ma charakter nieformalny. To w\u0142a\u015bnie sprawia, \u017ce jest on trudny do uchwycenia - i \u0142atwy do przeoczenia z politycznego punktu widzenia. Kobiety relacjonuj\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li>rosn\u0105ca presja spo\u0142eczna na adaptacj\u0119<\/li>\n<li>nieformalne standardy ubioru<\/li>\n<li>ograniczona swoboda przemieszczania si\u0119<\/li>\n<li>malej\u0105ca obecno\u015b\u0107 w przestrzeni publicznej<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nie wsz\u0119dzie, nie jednocze\u015bnie, ale zauwa\u017calnie. Krytycy m\u00f3wi\u0105 o pe\u0142zaj\u0105cej reislamizacji, kt\u00f3ra nie jest centralnie kontrolowana, ale wynika z lokalnych konstelacji w\u0142adzy. Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 dostosuj\u0105, maj\u0105 spok\u00f3j ducha. Ci, kt\u00f3rzy tego nie zrobi\u0105, ryzykuj\u0105 konflikt.<\/p>\n<h3>Bezpiecze\u0144stwo jako pretekst<\/h3>\n<p>Nowy porz\u0105dek uzasadnia wiele \u015brodk\u00f3w w odniesieniu do bezpiecze\u0144stwa. Po latach wojny argument ten jest skuteczny. Krytycy ostrzegaj\u0105 jednak, \u017ce bezpiecze\u0144stwo coraz cz\u0119\u015bciej zast\u0119puje sprawiedliwo\u015b\u0107. Decyzje nie s\u0105 analizowane z perspektywy prawnej, ale uzasadniane logik\u0105 bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n<p>Punkty kontrolne, uzbrojona obecno\u015b\u0107 i lokalne milicje s\u0105 wszechobecne. Dla ludno\u015bci nie oznacza to ochrony, ale ci\u0105g\u0142\u0105 ocen\u0119: kto kontroluje to miejsce? Jakie zasady tu obowi\u0105zuj\u0105? Co mo\u017cna powiedzie\u0107, a co lepiej przemilcze\u0107?<\/p>\n<p>Ta niepewno\u015b\u0107 generuje adaptacj\u0119 - a adaptacja generuje cisz\u0119.<\/p>\n<h3>Media, wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i autocenzura<\/h3>\n<p>Otwarte represje wobec medi\u00f3w s\u0105 dzi\u015b mniej widoczne ni\u017c w przesz\u0142o\u015bci, ale nie mniej skuteczne. Krytycy donosz\u0105, \u017ce dominuj\u0105c\u0105 strategi\u0105 jest autocenzura. Dziennikarze cz\u0119sto wiedz\u0105, kt\u00f3re tematy s\u0105 ryzykowne - i unikaj\u0105 ich.<\/p>\n<p>Niezale\u017cna sprawozdawczo\u015b\u0107 istnieje, ale w niepewnych warunkach. Lokalne media s\u0105 cz\u0119sto zale\u017cne od podmiot\u00f3w politycznych lub wojskowych. Mi\u0119dzynarodowa uwaga ulega wahaniom, co skutkuje brakiem mo\u017cliwo\u015bci wywierania nacisku. W rezultacie przestrze\u0144 informacyjna jest rozdrobniona, niepewna i podatna na manipulacje.<\/p>\n<hr \/>\n<h3>Aktualne badanie dotycz\u0105ce zaufania do polityki i medi\u00f3w<\/h3>\n<div class='bootstrap-yop yop-poll-mc'>\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"basic-yop-poll-container\" style=\"background-color:#ffffff; border:0px; border-style:solid; border-color:#000000; border-radius:5px; padding:0px 5px;\" data-id=\"1\" data-temp=\"basic-pretty\" data-skin=\"square\" data-cscheme=\"blue\" data-cap=\"0\" data-access=\"guest\" data-tid=\"\" data-uid=\"4dad9ccd9998c83bee9e3c00132f9c5b\" data-pid=\"4441\" data-resdet=\"votes-number,percentages\" data-show-results-to=\"guest\" data-show-results-moment=\"after-vote\" data-show-results-only=\"false\" data-show-message=\"true\" data-show-results-as=\"bar\" data-sort-results-by=\"as-defined\" data-sort-results-rule=\"asc\"data-is-ended=\"0\" data-percentages-decimals=\"2\" data-gdpr=\"no\" data-gdpr-sol=\"consent\" data-css=\"\" data-counter=\"0\" data-load-with=\"1\" data-notification-section=\"top\"><div class=\"row\"><div class=\"col-md-12\"><div class=\"basic-inner\"><div class=\"basic-message hide\" style=\"border-left: 10px solid #008000; padding: 0px 10px;\" data-error=\"#ff0000\" data-success=\"#008000\"><p class=\"basic-message-text\" style=\"color:#000000; font-size:14px; font-weight:normal;\"><\/p><\/div><div class=\"basic-overlay hide\"><div class=\"basic-vote-options\"><\/div><div class=\"basic-preloader\"><div class=\"basic-windows8\"><div class=\"basic-wBall basic-wBall_1\"><div class=\"basic-wInnerBall\"><\/div><\/div><div class=\"basic-wBall basic-wBall_2\"><div class=\"basic-wInnerBall\"><\/div><\/div><div class=\"basic-wBall basic-wBall_3\"><div class=\"basic-wInnerBall\"><\/div><\/div><div class=\"basic-wBall basic-wBall_4\"><div class=\"basic-wInnerBall\"><\/div><\/div><div class=\"basic-wBall basic-wBall_5\"><div class=\"basic-wInnerBall\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><form class=\"basic-form\" action=\"\"><input type=\"hidden\" name=\"_token\" value=\"aefa1c200b\" autocomplete=\"off\"><div class=\"basic-elements\"><div class=\"basic-element basic-question basic-question-text-vertical\" data-id=\"1\" data-uid=\"5da11fb1a5a2d67975ee84e2e02fbd4d\" data-type=\"question\" data-question-type=\"text\" data-required=\"yes\" data-allow-multiple=\"no\" data-min=\"1\" data-max=\"1\" data-display=\"vertical\" data-colnum=\"\" data-display-others=\"no\" data-others-color=\"\" data-others=\"\" data-others-max-chars=\"0\"><div class=\"basic-question-title\"><h5 style=\"color:#000000; font-size:16px; font-weight:normal; text-align:left;\">Jak du\u017cym zaufaniem darzysz polityk\u0119 i media w Niemczech?<\/h5><\/div><ul class=\"basic-answers\"><li class=\"basic-answer\" style=\"padding:0px 0px;\" data-id=\"1\" data-type=\"text\" data-vn=\"10\" data-color=\"#000000\" data-make-link=\"no\" data-link=\"\"><div class=\"basic-answer-content basic-text-vertical\"><label for=\"answer[1]\" class=\"basic-answer-label\"><input type=\"radio\" id=\"answer[1]\" name=\"answer[1]\" value=\"1\"><span class=\"basic-text\" style=\"color: #000000; font-size: 14px; font-weight: normal;\">Bardzo wysoki - w pe\u0142ni ufam oficjalnym organom<\/span><\/label><\/div><\/li><li class=\"basic-answer\" style=\"padding:0px 0px;\" data-id=\"2\" data-type=\"text\" data-vn=\"22\" data-color=\"#000000\" data-make-link=\"no\" data-link=\"\"><div class=\"basic-answer-content basic-text-vertical\"><label for=\"answer[2]\" class=\"basic-answer-label\"><input type=\"radio\" id=\"answer[2]\" name=\"answer[1]\" value=\"2\"><span class=\"basic-text\" style=\"color: #000000; font-size: 14px; font-weight: normal;\">\u015aredni - jestem ostro\u017cny, ale nie podejrzliwy.<\/span><\/label><\/div><\/li><li class=\"basic-answer\" style=\"padding:0px 0px;\" data-id=\"3\" data-type=\"text\" data-vn=\"53\" data-color=\"#000000\" data-make-link=\"no\" data-link=\"\"><div class=\"basic-answer-content basic-text-vertical\"><label for=\"answer[3]\" class=\"basic-answer-label\"><input type=\"radio\" id=\"answer[3]\" name=\"answer[1]\" value=\"3\"><span class=\"basic-text\" style=\"color: #000000; font-size: 14px; font-weight: normal;\">Niski - sam sprawdzam wiele rzeczy<\/span><\/label><\/div><\/li><li class=\"basic-answer\" style=\"padding:0px 0px;\" data-id=\"4\" data-type=\"text\" data-vn=\"250\" data-color=\"#000000\" data-make-link=\"no\" data-link=\"\"><div class=\"basic-answer-content basic-text-vertical\"><label for=\"answer[4]\" class=\"basic-answer-label\"><input type=\"radio\" id=\"answer[4]\" name=\"answer[1]\" value=\"4\"><span class=\"basic-text\" style=\"color: #000000; font-size: 14px; font-weight: normal;\">Prawie nie istnieje - uwa\u017cam, \u017ce wiele jest zawoalowanych lub zainscenizowanych.<\/span><\/label><\/div><\/li><\/ul><\/div><div class=\"clearfix\"><\/div><\/div><div class=\"basic-vote\"><a href=\"#\" class=\"button basic-vote-button\" role=\"button\" style=\"background:#027bb8; border:0px; border-style: solid; border-color:#1636f0; border-radius:5px; padding:10px 10px; color:#ffffff; font-size:14px; font-weight:normal;\">G\u0142osowanie<\/a><\/div><input type=\"hidden\" name=\"trp-form-language\" value=\"pl\"\/><\/form><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n<hr \/>\n<h3>Codzienne \u017cycie bez niezawodno\u015bci<\/h3>\n<p>By\u0107 mo\u017ce najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 z punktu widzenia wielu krytyk\u00f3w jest to, \u017ce \u017cycie nie sta\u0142o si\u0119 bardziej przewidywalne. Kiedy\u015b ludzie wiedzieli, co jest dozwolone, a co nie. Ta jasno\u015b\u0107 by\u0142a represyjna, ale jednoznaczna. Dzi\u015b zasady s\u0105 cz\u0119sto sytuacyjne. To, co wczoraj by\u0142o tolerowane, jutro mo\u017ce by\u0107 problematyczne.<\/p>\n<p>Ta forma niepewno\u015bci ma demoralizuj\u0105cy wp\u0142yw. Utrudnia d\u0142ugoterminowe planowanie, hamuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 i podwa\u017ca zaufanie - nie tylko do pa\u0144stwa, ale tak\u017ce mi\u0119dzy lud\u017ami.<\/p>\n<p>Jednym z powod\u00f3w niskiej widoczno\u015bci tej krytyki jest kontekst mi\u0119dzynarodowy. Po latach przemocy istnieje silna potrzeba pozytywnej narracji. Stabilizacja, odbudowa, powr\u00f3t - te terminy maj\u0105 polityczny wyd\u017awi\u0119k.<\/p>\n<p>Krytyczne g\u0142osy zak\u0142\u00f3caj\u0105 ten obraz. Przypominaj\u0105 nam, \u017ce zmiana re\u017cimu nie oznacza automatycznego post\u0119pu. \u017be stare problemy mog\u0105 znikn\u0105\u0107 - i mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 nowe. Takie perspektywy s\u0105 niewygodne, poniewa\u017c rozk\u0142adaj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 zamiast j\u0105 upraszcza\u0107.<\/p>\n<h3>Bez nostalgii, ale por\u00f3wnanie<\/h3>\n<p>Krytycy wielokrotnie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce nie chodzi tu o gloryfikacj\u0119 przesz\u0142o\u015bci. Stare pa\u0144stwo syryjskie by\u0142o autorytarne, niesprawiedliwe i niezdolne do reform. Ale por\u00f3wnanie jest nieuniknione. I to por\u00f3wnanie jest dla wielu otrze\u017awiaj\u0105ce. Nie dlatego, \u017ce wszystko by\u0142o dobre w przesz\u0142o\u015bci, ale dlatego, \u017ce wiele rzeczy jest dzi\u015b bardziej niejasnych, mniej bezpiecznych i mniej chronionych.<\/p>\n<p>Po sze\u015bciu rozdzia\u0142ach pozostaje jedna niewygodna \u015bwiadomo\u015b\u0107: upadek re\u017cimu nie jest gwarancj\u0105 lepszych warunk\u00f3w. W Syrii zmiana w\u0142adzy nie rozwi\u0105za\u0142a wielu problem\u00f3w, ale raczej je przekszta\u0142ci\u0142a - cz\u0119sto w bardziej subtelne, mniej namacalne formy.<\/p>\n<p>W ostatnim rozdziale nie chodzi zatem o przypisywanie winy, ale o kategoryzacj\u0119: czego mo\u017cna si\u0119 nauczy\u0107 z Syrii? I co ten konflikt m\u00f3wi nam o zmianie re\u017cimu, polityce w\u0142adzy i oczekiwaniach Zachodu?<\/p>\n<h3>Nowa Syria - codzienne \u017cycie mi\u0119dzy zmian\u0105 w\u0142adzy a strachem<\/h3>\n<p>Upadek Assada nie doprowadzi\u0142 Syrii do bezpiecznego nowego pocz\u0105tku, ale do kruchej fazy przej\u015bciowej. Ten film towarzyszy podr\u00f3\u017cy przez kraj naznaczony bliznami ponad dekady wojny domowej: zniszczone dzielnice, spl\u0105drowane instalacje wojskowe, dzieci bawi\u0105ce si\u0119 w\u015br\u00f3d ostrej amunicji i dzielnice, kt\u00f3rych unika si\u0119 po zmroku. Reporterzy spotykaj\u0105 nowych w\u0142adc\u00f3w - i ludzi, kt\u00f3rych codzienne \u017cycie nadal charakteryzuje strach.<\/p>\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_kS6uusxCxnU\"><div id=\"lyte_kS6uusxCxnU\" data-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FkS6uusxCxnU%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/kS6uusxCxnU\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2FkS6uusxCxnU%2F0.jpg\" alt=\"Miniatura wideo YouTube\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Obejrzyj ten film na YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><br \/>\nNowa Syria: Jak radz\u0105 sobie teraz ludzie? | <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@crisis_front\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">KRYZYS - za lini\u0105 frontu<\/a><\/p>\n<p>Ten film jasno pokazuje, \u017ce \u201enowa Syria\u201c nie jest wyzwolonym krajem, ale takim, w kt\u00f3rym niepewno\u015b\u0107, przemoc i nieufno\u015b\u0107 dominuj\u0105 w codziennym \u017cyciu.<\/p>\n<h2>Syria jako ostrze\u017cenie, a nie wyj\u0105tek<\/h2>\n<p>Na ko\u0144cu tego artyku\u0142u nie ma jasnej konkluzji. \u017badnego \u201epotem wszystko si\u0119 poprawi\u0142o\u201c, \u017cadnego wyra\u017anego punktu zwrotnego, \u017cadnej pojednawczej konkluzji. I by\u0107 mo\u017ce jest to najbardziej uczciwy spos\u00f3b na zako\u0144czenie tego tekstu. Syria nie jest rozdzia\u0142em zamkni\u0119tym, lecz otwartym.<\/p>\n<p>Kraj, kt\u00f3ry upad\u0142 nie dlatego, \u017ce by\u0142 skazany na pora\u017ck\u0119, ale dlatego, \u017ce zosta\u0142 zmia\u017cd\u017cony mi\u0119dzy interesami w\u0142adzy, a nikt powa\u017cnie nie chcia\u0142 wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015bci za nast\u0119pstwa.<\/p>\n<p>W <a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/zrozumienie-iranu-zycie-codzienne-protesty-i-interesy-poza-naglowkami-gazet\/\"><strong>Artyku\u0142y o Iranie<\/strong><\/a> Staje si\u0119 jasne, \u017ce podobna dynamika ma miejsce r\u00f3wnie\u017c tam - nawet je\u015bli re\u017cim w Iranie nie jest tak naprawd\u0119 por\u00f3wnywalny z sytuacj\u0105 w Syrii przed 2011 rokiem.<\/p>\n<h3>Wielki b\u0142\u0105d zmiany re\u017cimu<\/h3>\n<p>Jednym z g\u0142\u00f3wnych b\u0142\u0119d\u00f3w zachodniej polityki zagranicznej jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce upadek autorytarnego systemu automatycznie tworzy przestrze\u0144 dla czego\u015b lepszego. Syria pokazuje, jak zwodnicza mo\u017ce by\u0107 ta nadzieja. Stare pa\u0144stwo by\u0142o represyjne, ale funkcjonalne. Nowy porz\u0105dek jest bardziej pluralistyczny, ale rozdrobniony. Obiecano wolno\u015b\u0107, a dostarczono niepewno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>To nie jest szczeg\u00f3lny przypadek. Syria jest cz\u0119\u015bci\u0105 \u0142a\u0144cucha kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych istniej\u0105ce porz\u0105dki zosta\u0142y zniszczone bez pojawienia si\u0119 realnych alternatyw. Termin \u201epa\u0144stwo upad\u0142e\u201c wydaje si\u0119 zbyt techniczny. W rzeczywisto\u015bci s\u0105 to osierocone spo\u0142ecze\u0144stwa, w kt\u00f3rych odpowiedzialno\u015b\u0107 zosta\u0142a rozproszona, a organizacja polityczna zosta\u0142a zlecona na zewn\u0105trz.<\/p>\n<h3>Nikt nie przejmuje ca\u0142ej sprawy<\/h3>\n<p>To, czego dzi\u015b brakuje Syrii, to nie dobre intencje, ale integruj\u0105ca idea pa\u0144stwowo\u015bci. Istniej\u0105 podmioty, programy, inicjatywy pomocowe, koncepcje bezpiecze\u0144stwa. Nie ma jednak podmiotu, kt\u00f3ry w wiarygodny spos\u00f3b reprezentowa\u0142by ca\u0142o\u015b\u0107. Brak wsp\u00f3lnego projektu, brak jednocz\u0105cych ram.<\/p>\n<p>Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa dzia\u0142a wybi\u00f3rczo, regionalnie, kieruj\u0105c si\u0119 interesami. Pomoc humanitarna \u0142agodzi objawy, ale nie zast\u0119puje porz\u0105dku. Procesy dyplomatyczne pozostaj\u0105 abstrakcyjne tak d\u0142ugo, jak d\u0142ugo nie docieraj\u0105 do codziennego \u017cycia ludzi. Syria jest zarz\u0105dzana, a nie odbudowywana.<\/p>\n<p>Por\u00f3wnanie, do kt\u00f3rego si\u0119ga wielu Syryjczyk\u00f3w, jest szczeg\u00f3lnie tragiczne. Nie z nostalgii, ale z do\u015bwiadczenia. Nie por\u00f3wnuj\u0105 wolno\u015bci z uciskiem, ale przewidywalno\u015b\u0107 z niepewno\u015bci\u0105. Porz\u0105dek z fragmentacj\u0105. Ochron\u0119 z sytuacyjn\u0105 arbitralno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>To por\u00f3wnanie rzadko pojawia si\u0119 publicznie, poniewa\u017c wydaje si\u0119 niepoprawne politycznie. Ale ono istnieje. I kszta\u0142tuje zachowanie wielu ludzi: Wycofanie, adaptacja, milczenie. Nie z porozumienia, ale z wyczerpania.<\/p>\n<h3>Syria jako lustro, a nie kwestia poboczna<\/h3>\n<p>Syria nie jest odleg\u0142\u0105, marginaln\u0105 kwesti\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna moralnie zbagatelizowa\u0107. To lustro. Lustro tego, jak dzia\u0142a polityka w\u0142adzy, gdy ukrywa si\u0119 za warto\u015bciami. Zwierciad\u0142em tego, jak szybko z\u0142o\u017cone spo\u0142ecze\u0144stwa zostaj\u0105 zredukowane do prostych narracji. Lustrem pokazuj\u0105cym, jak niewielkie jest zainteresowanie d\u0142ugofalowymi konsekwencjami.<\/p>\n<p>Je\u015bli chcesz zrozumie\u0107 Syri\u0119, musisz zaakceptowa\u0107 fakt, \u017ce nie ma jednoznacznych winowajc\u00f3w ani bohater\u00f3w. S\u0105 interesy, b\u0142\u0119dne decyzje, dynamika - i ludzie, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 po\u015brodku.<\/p>\n<h3>Czy jest nadzieja?<\/h3>\n<p>Nadzieja nie jest ju\u017c wielkim s\u0142owem w Syrii. Nie przejawia si\u0119 w programach politycznych, ale w codziennym \u017cyciu: w ludziach, kt\u00f3rzy zostaj\u0105, ucz\u0105, lecz\u0105 i pomagaj\u0105. W lokalnych inicjatywach, kt\u00f3re mimo wszystko staraj\u0105 si\u0119 utrzyma\u0107 struktury. W tym, \u017ce spo\u0142ecze\u0144stwo nie znika ca\u0142kowicie, nawet gdy pa\u0144stwo upada.<\/p>\n<p>Ta nadzieja jest cicha, niespektakularna i krucha. Nie nadaje si\u0119 na nag\u0142\u00f3wki gazet, ale istnieje. By\u0107 mo\u017ce jest to jedyny realistyczny punkt wyj\u015bcia.<\/p>\n<p>Ten artyku\u0142 celowo ko\u0144czy si\u0119 otwarcie. Nie z wygody, ale z szacunku dla rzeczywisto\u015bci. Syrii nie da si\u0119 zamkn\u0105\u0107, nie da si\u0119 jej podsumowa\u0107, nie da si\u0119 jej moralnie rozwi\u0105za\u0107. Pozostaje krajem w zawieszeniu - i przypomnieniem. Przypomnieniem, \u017ce stabilno\u015b\u0107 nie jest luksusem. \u017be zmiana re\u017cimu nie zast\u0105pi instrukcji naprawy. I \u017ce czasami \u0142atwiej jest zniszczy\u0107 pa\u0144stwo, ni\u017c ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za jego nast\u0119pstwa.<\/p>\n<p>Je\u015bli ten tekst spe\u0142nia jaki\u015b cel, to by\u0107 mo\u017ce jest nim: nie ocenia\u0107 szybciej, nie opowiada\u0107 historii pro\u015bciej - i nie zapomina\u0107 o tym, co zosta\u0142o utracone, zanim zdecydujemy, co powinno by\u0142o nadej\u015b\u0107.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce to wszystko, o co mo\u017cna prosi\u0107.<\/p>\n<h3>Powr\u00f3t mi\u0119dzy ruinami a nadziej\u0105<\/h3>\n<p>Rok po upadku Assada ten dokument pokazuje Syri\u0119 uwik\u0142an\u0105 mi\u0119dzy zniszczeniem a ostro\u017cn\u0105 nadziej\u0105. Towarzyszy repatriantom z Niemiec, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 zacz\u0105\u0107 od nowa w miastach takich jak Homs, Idlib i Aleppo - cz\u0119sto w najtrudniejszych warunkach. Obok tych osobistych historii pojawiaj\u0105 si\u0119 wra\u017cenia z kraju charakteryzuj\u0105cego si\u0119 ruinami wojny, ub\u00f3stwem i brakiem zaopatrzenia. Szczeg\u00f3lnie imponuj\u0105ce s\u0105 spotkania z dzie\u0107mi, sierotami wojennymi i przesiedle\u0144cami wewn\u0119trznymi, kt\u00f3rzy w nieskrywany spos\u00f3b pokazuj\u0105 codzienne \u017cycie w \u201enowej Syrii\u201c.<\/p>\n<div class=\"lyte-wrapper\" style=\"width:640px;max-width:100%;margin:5px;\"><div class=\"lyMe\" id=\"WYL_3kATeplUOHI\"><div id=\"lyte_3kATeplUOHI\" data-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F3kATeplUOHI%2Fhqdefault.jpg\" class=\"pL\"><div class=\"tC\"><div class=\"tT\"><\/div><\/div><div class=\"play\"><\/div><div class=\"ctrl\"><div class=\"Lctrl\"><\/div><div class=\"Rctrl\"><\/div><\/div><\/div><noscript><a href=\"https:\/\/youtu.be\/3kATeplUOHI\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/plugins\/wp-youtube-lyte\/lyteCache.php?origThumbUrl=https%3A%2F%2Fi.ytimg.com%2Fvi%2F3kATeplUOHI%2F0.jpg\" alt=\"Miniatura wideo YouTube\" width=\"640\" height=\"340\" \/><br \/>Obejrzyj ten film na YouTube<\/a><\/noscript><\/div><\/div><div class=\"lL\" style=\"max-width:100%;width:640px;margin:5px;\"><\/div><br \/>\nPowr\u00f3t z Niemiec. Syria - kraj mi\u0119dzy ruinami a nadziej\u0105 | <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@weltspiegel\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">World Mirror<\/a><\/p>\n<p>Reporta\u017c wyra\u017anie pokazuje, jak du\u017ca jest przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy debatami politycznymi w Niemczech a rzeczywisto\u015bci\u0105 w terenie - i dlaczego sama nadzieja nie zast\u0105pi odbudowy.<\/p>\n<h2>Syryjscy uchod\u017acy w Niemczech - liczby, integracja i realia \u017cycia<\/h2>\n<p>Kiedy m\u00f3wimy o Syrii, nie mo\u017cemy ignorowa\u0107 jednego aspektu, kt\u00f3ry nadaje ca\u0142ej tej debacie konkretny, ludzki wymiar: Ludzi, kt\u00f3rzy opu\u015bcili kraj i mieszkaj\u0105 teraz w Niemczech. Ich historie, ich integracja, ich codzienne \u017cycie - wszystko to pokazuje, jak globalna polityka dzia\u0142a na ma\u0142\u0105 skal\u0119.<\/p>\n<h3>Ilu Syryjczyk\u00f3w mieszka obecnie w Niemczech?<\/h3>\n<p>Niemcy s\u0105 jednym z g\u0142\u00f3wnych kraj\u00f3w docelowych dla syryjskich uchod\u017ac\u00f3w od pocz\u0105tku wojny w 2011 roku. Wielu Syryjczyk\u00f3w przyby\u0142o do Niemiec w trakcie du\u017cego ruchu uchod\u017ac\u00f3w w latach 2015\/16, kiedy granice by\u0142y otwarte, a setki tysi\u0119cy szuka\u0142o ochrony. W mi\u0119dzyczasie liczba tych os\u00f3b ustabilizowa\u0142a si\u0119, ale nadal stanowi wa\u017cny wska\u017anik d\u0142ugoterminowego rozwoju sytuacji.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug Federalnego Urz\u0119du Statystycznego pod koniec 2023 r. w Niemczech mieszka\u0142o oko\u0142o 973 000 obywateli Syrii - jedna z najwi\u0119kszych grup pochodzenia uchod\u017ac\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich posiada\u0142a ochron\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 lub status azylanta, wielu z nich od lat.<br \/>\nNowsze dane pokazuj\u0105, \u017ce ca\u0142kowita liczba obywateli Syrii w Niemczech w 2025 r. utrzymywa\u0142a si\u0119 nieco poni\u017cej miliona - z niewielkimi rocznymi wahaniami, kt\u00f3re wynikaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie z naturalizowanych obywateli i os\u00f3b powracaj\u0105cych.<\/p>\n<p>Wa\u017cne jest, aby to zrozumie\u0107: Liczby te odnosz\u0105 si\u0119 do narodowo\u015bci, a nie do wszystkich os\u00f3b pochodzenia syryjskiego. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w statystycznych w Niemczech mieszka znacznie wi\u0119cej os\u00f3b o syryjskim pochodzeniu migracyjnym - oko\u0142o 1,2 do 1,3 miliona, je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy zostali ju\u017c naturalizowani lub urodzili si\u0119 tutaj.<\/p>\n<h3>Status ochrony i wnioski o azyl<\/h3>\n<p>Przez wiele lat Syryjczycy byli uwa\u017cani za jedn\u0105 z grup o najwy\u017cszych wska\u017anikach ochrony w Niemczech. Wska\u017anik uznawania wniosk\u00f3w o azyl by\u0142 bardzo wysoki przez wiele lat - poniewa\u017c wojna, prze\u015bladowania i sytuacje humanitarne by\u0142y wyra\u017anie widoczne.<\/p>\n<p>W 2025 r. odnotowano jednak znaczny spadek liczby wniosk\u00f3w o azyl. W pierwszej po\u0142owie 2025 r. otrzymano znacznie mniej wst\u0119pnych wniosk\u00f3w od obywateli Syrii ni\u017c w poprzednim roku - co wynika zar\u00f3wno z mniejszej liczby uchod\u017ac\u00f3w przemieszczaj\u0105cych si\u0119 do Europy, jak i z przeszk\u00f3d politycznych i praktycznych.<\/p>\n<h3>Rynek pracy - integracja, mo\u017cliwo\u015bci i ograniczenia<\/h3>\n<p>Integracja zaczyna si\u0119 w \u017cyciu codziennym - a jej centralnym elementem jest praca. Syryjscy uchod\u017acy w Niemczech robi\u0105 post\u0119py, ale s\u0105 te\u017c wyzwania.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug analiz rynku pracy, zatrudnienie obywateli Syrii znacznie wzros\u0142o w ostatnich latach. Stopa zatrudnienia wzros\u0142a z czasem, zw\u0142aszcza wraz ze wzrostem d\u0142ugo\u015bci pobytu: po siedmiu do o\u015bmiu latach oko\u0142o 61 % syryjskich os\u00f3b ubiegaj\u0105cych si\u0119 o azyl w Niemczech uwa\u017ca si\u0119 za zatrudnionych, z wyra\u017anymi r\u00f3\u017cnicami mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i kobietami.<\/p>\n<p>Inne analizy pokazuj\u0105, \u017ce oko\u0142o 42 % wszystkich obywateli Syrii w wieku produkcyjnym jest obecnie faktycznie zatrudnionych, co stanowi znaczny wzrost w por\u00f3wnaniu z poprzednimi latami.<\/p>\n<p>Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 tych pracownik\u00f3w pracuje w zawodach o znaczeniu systemowym i w\u0105skich gard\u0142ach, takich jak budownictwo, opieka, logistyka i produkcja \u017cywno\u015bci. Oznacza to, \u017ce wielu syryjskich uchod\u017ac\u00f3w jest nie tylko obecnych na rynku pracy, ale tak\u017ce aktywnie przyczynia si\u0119 do poda\u017cy - w obszarach, w kt\u00f3rych Niemcy tradycyjnie potrzebuj\u0105 wykwalifikowanych pracownik\u00f3w.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie wszystkie dane pokazuj\u0105, \u017ce integracja przebiega bardzo r\u00f3\u017cnie w zale\u017cno\u015bci od grupy ludno\u015bci. M\u0119\u017cczy\u017ani maj\u0105 - statystycznie - znacznie wy\u017csze wska\u017aniki zatrudnienia ni\u017c kobiety, a udzia\u0142 kobiet w rynku pracy jest cz\u0119sto ni\u017cszy, poniewa\u017c musz\u0105 one najpierw pokona\u0107 bariery j\u0119zykowe i kwalifikacyjne.<\/p>\n<h3>Perspektywy syryjskich uchod\u017ac\u00f3w w Niemczech<\/h3>\n<table>\n<tbody>\n<tr style=\"background-color: #f0f0f0; overflow-x: auto;\">\n<th>Perspektywa<\/th>\n<th>Status<\/th>\n<th>Ocena<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>D\u0142ugoterminowa retencja<\/strong><\/td>\n<td>wysoki<\/td>\n<td>Rodziny, praca, naturalizacja<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Dobrowolny powr\u00f3t<\/strong><\/td>\n<td>niski<\/td>\n<td>Niepewna sytuacja w Syrii<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Integracja rynku pracy<\/strong><\/td>\n<td>\u015bredni do rosn\u0105cego<\/td>\n<td>W zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia i j\u0119zyka<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><strong>Udzia\u0142 spo\u0142eczny<\/strong><\/td>\n<td>inny<\/td>\n<td>Wysoce zale\u017cny od \u015brodowiska<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<h3>Obywatelstwo i perspektywy d\u0142ugoterminowe<\/h3>\n<p>Innym wa\u017cnym aspektem d\u0142ugoterminowej integracji jest naturalizacja. W ostatnich latach w Niemczech zasz\u0142y znacz\u0105ce zmiany. W 2024 r. Niemcy osi\u0105gn\u0119\u0142y rekordow\u0105 liczb\u0119 naturalizacji, a Syryjczycy stanowili najwi\u0119ksz\u0105 pojedyncz\u0105 grup\u0119. Oko\u0142o 83 000 obywateli Syrii otrzyma\u0142o niemieckie obywatelstwo w 2024 r., co odpowiada\u0142o oko\u0142o jednej czwartej wszystkich nowych naturalizacji.<\/p>\n<p>Na przestrzeni lat ponad 160 000 os\u00f3b z Syrii zosta\u0142o ju\u017c naturalizowanych, wiele z nich po latach pobytu i nauki j\u0119zyka. Dla wielu os\u00f3b naturalizacja oznacza nie tylko bezpiecze\u0144stwo prawne, ale tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 d\u0142ugoterminowej integracji ze spo\u0142ecze\u0144stwem, uzyskania praw politycznych i stania si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 kraju, kt\u00f3ry od lat nazywaj\u0105 domem.<\/p>\n<h3>Powr\u00f3t - dobrowolny, polityczny czy realistyczny?<\/h3>\n<p>Wraz z upadkiem re\u017cimu Assada pod koniec 2024 r. debata w Niemczech uleg\u0142a zmianie: nagle pojawi\u0142a si\u0119 publiczna dyskusja na temat tego, czy i w jaki spos\u00f3b syryjscy uchod\u017acy mog\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do swojej ojczyzny. Niekt\u00f3rzy politycy twierdzili, \u017ce warunki si\u0119 zmieni\u0142y, podczas gdy inni podkre\u015blali, \u017ce bezpieczna, humanitarna odbudowa nadal nie jest realistyczna.<\/p>\n<p>Oficjalne dane pokazuj\u0105, \u017ce do po\u0142owy 2025 r. tylko stosunkowo niewielka liczba syryjskich uchod\u017ac\u00f3w oficjalnie powr\u00f3ci\u0142a do Syrii w ramach program\u00f3w powrotu - w ka\u017cdym przypadku by\u0142a to liczba czterocyfrowa.<\/p>\n<p>Oznacza to, \u017ce wielka fala powrot\u00f3w, na kt\u00f3r\u0105 niekt\u00f3rzy liczyli, jeszcze si\u0119 nie zmaterializowa\u0142a. Wielu Syryjczyk\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Niemczech za\u0142o\u017cy\u0142o rodziny, ma dzieci, prac\u0119 i sieci spo\u0142eczne. Dla wielu z nich decyzja mi\u0119dzy \u201eodbudow\u0105 ojczyzny\u201c a \u201ekszta\u0142towaniem swojej przysz\u0142o\u015bci w Niemczech\u201c nie jest \u0142atwa - a warunki w Syrii pozostaj\u0105 niepewne.<\/p>\n<h3>\u017bycie codzienne i rzeczywisto\u015b\u0107 spo\u0142eczna<\/h3>\n<p>Same liczby nie m\u00f3wi\u0105 wszystkiego. Realia \u017cycia syryjskich rodzin w Niemczech s\u0105 z\u0142o\u017cone. Wiele z nich jest dobrze zintegrowanych - pracuj\u0105, kontynuuj\u0105 edukacj\u0119, anga\u017cuj\u0105 si\u0119 lokalnie. Inni nadal do\u015bwiadczaj\u0105 przeszk\u00f3d, takich jak dost\u0119p do rynku pracy, uznawanie kwalifikacji lub nie czuj\u0105, \u017ce w pe\u0142ni odnale\u017ali si\u0119 spo\u0142ecznie.<\/p>\n<p>Oko\u0142o jedna czwarta spo\u0142eczno\u015bci syryjskiej urodzi\u0142a si\u0119 w Niemczech lub ma tutaj powi\u0105zania rodzinne. M\u00f3wi to o nowym pokoleniu, kt\u00f3re nawiguje mi\u0119dzy swoim pochodzeniem a przysz\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n<h3>Ani powr\u00f3t, ani ca\u0142kowita asymilacja<\/h3>\n<p>Je\u015bli spojrze\u0107 na liczby i historie razem, wy\u0142ania si\u0119 nast\u0119puj\u0105cy obraz:<\/p>\n<p>Niemcy nadal s\u0105 domem dla prawie miliona os\u00f3b pochodzenia syryjskiego - z niewielk\u0105 tendencj\u0105 spadkow\u0105 w\u015br\u00f3d obywateli, ale og\u00f3lnie stabiln\u0105 liczb\u0105 os\u00f3b.<\/p>\n<p>Integracja rynku pracy poczyni\u0142a post\u0119py, wielu Syryjczyk\u00f3w jest zatrudnionych i przyczynia si\u0119 do codziennego \u017cycia gospodarczego. Znaczna liczba uchod\u017ac\u00f3w otrzyma\u0142a niemieckie obywatelstwo, co jest oznak\u0105 d\u0142ugoterminowych perspektyw. Rzeczywiste dane dotycz\u0105ce dobrowolnych powrot\u00f3w s\u0105 niskie, poniewa\u017c wiele os\u00f3b jest zakorzenionych w Niemczech, a sytuacja w Syrii pozostaje niepewna.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie integracja pozostaje d\u0142ugoterminowym, wielowarstwowym zadaniem, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od sytuacji.<\/p>\n<h3>Realistyczne spojrzenie zamiast politycznych uproszcze\u0144<\/h3>\n<p>W debacie publicznej dane te cz\u0119sto staj\u0105 si\u0119 politycznymi has\u0142ami: \u201epowr\u00f3t\u201c, \u201ezezwolenie na pobyt\u201c, \u201edeportacje\u201c. Rzeczywisto\u015b\u0107 jest jednak bardziej trze\u017awa i skomplikowana. Ludzie nie s\u0105 po prostu liczbami w statystykach, a decyzje dotycz\u0105ce ich \u017cycia i przysz\u0142o\u015bci nie s\u0105 podejmowane w politycznej pr\u00f3\u017cni.<\/p>\n<p>Syryjscy uchod\u017acy przebywaj\u0105cy obecnie w Niemczech s\u0105 uwi\u0119zieni mi\u0119dzy dwoma \u015bwiatami - znale\u017ali nowy dom, ale w wielu przypadkach nadal s\u0105 zwi\u0105zani ze swoim pochodzeniem, rodzinami za granic\u0105 i kwesti\u0105 ewentualnego powrotu. Pokazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce integracja nie jest tylko politycznym has\u0142em, ale d\u0142ugim, wielowarstwowym procesem, kt\u00f3ry mo\u017ce trwa\u0107 dziesi\u0119ciolecia.<\/p>\n<hr \/>\n<h2>Odpowiednie \u017ar\u00f3d\u0142a dla Syrii<\/h2>\n<h3>Organizacje mi\u0119dzynarodowe i obserwatorzy d\u0142ugoterminowi<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.unhcr.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>UNHCR - Uchod\u017acy i powroty<\/strong><\/a>Agencja ONZ ds. Uchod\u017ac\u00f3w jest jednym z najwa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 na temat syryjskich uchod\u017ac\u00f3w, os\u00f3b wewn\u0119trznie przesiedlonych i ruch\u00f3w powrotnych. Szczeg\u00f3lnie cenne s\u0105 jej raporty na temat dobrowolno\u015bci powrotu, sytuacji bezpiecze\u0144stwa i przeszk\u00f3d strukturalnych w odbudowie.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.amnesty.org\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Amnesty International - Prawa cz\u0142owieka i mniejszo\u015bci<\/strong><\/a>Amnesty \u015bledzi syryjsk\u0105 wojn\u0119 od samego pocz\u0105tku i dokumentuje r\u00f3wnie\u017c sytuacj\u0119 po Assadzie. Wa\u017cne dla raport\u00f3w dotycz\u0105cych mniejszo\u015bci, warunk\u00f3w w wi\u0119zieniach, arbitralnej przemocy i nieformalnych represji.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/hrwn.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Human Rights Watch - Struktury w\u0142adzy i brutalni aktorzy<\/strong><\/a>HRW szczeg\u00f3\u0142owo analizuje, kto stosuje przemoc, w jaki spos\u00f3b sprawowana jest w\u0142adza i gdzie le\u017cy odpowiedzialno\u015b\u0107 - w tym podmiot\u00f3w niepa\u0144stwowych. Bardzo pomocne w fazie po zmianie re\u017cimu, poniewa\u017c nie wszystko mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 \u201epa\u0144stwem\u201c.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Badania i analizy<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.crisisgroup.org\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Mi\u0119dzynarodowa Grupa Kryzysowa - Dynamika konfliktu i nowy porz\u0105dek<\/strong><\/a>Jedno z najlepszych \u017ar\u00f3de\u0142 trze\u017awej analizy. ICG bardzo precyzyjnie opisuje, jak dzia\u0142aj\u0105 zmiany w\u0142adzy, dlaczego utrzymuje si\u0119 przemoc i kt\u00f3re podmioty maj\u0105 rzeczywisty wp\u0142yw. Idealne do kategoryzacji wykraczaj\u0105cej poza przypisywanie winy.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/ecfr.eu\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Europejska Rada Stosunk\u00f3w Zagranicznych - Syria i Europa<\/strong><\/a>Pomocne w zrozumieniu europejskiej perspektywy Syrii: Sankcje, debaty na temat powrotu, oceny polityki bezpiecze\u0144stwa. Mniej emocjonalny, bardziej strategiczny.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Obserwatorzy regionalni i wyspecjalizowani<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.syriahr.com\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Syryjskie Obserwatorium Praw Cz\u0142owieka - Przemoc i liczba ofiar<\/strong><\/a>Kontrowersyjne, ale od lat jedno z niewielu ci\u0105g\u0142ych \u017ar\u00f3de\u0142 na temat walk, masakr i eskalacji w regionie. Zawsze nale\u017cy czyta\u0107 z ostro\u017cno\u015bci\u0105, ale dobrze nadaje si\u0119 do analizy trend\u00f3w, je\u015bli sprawdzisz kilka \u017ar\u00f3de\u0142.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/carnegieendowment.org\/middle-east\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Centrum Bliskowschodnie Carnegie - Spo\u0142ecze\u0144stwo i pa\u0144stwowo\u015b\u0107<\/strong><\/a>Bardzo dobre analizy dotycz\u0105ce kwestii rozpadu lub powstawania pa\u0144stwowo\u015bci na Bliskim Wschodzie. Mniej aktualne, ale strukturalnie mocne.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Dziennikarska d\u0142uga forma i raporty<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.deutschlandfunk.de\/syrien-114.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Deutschlandfunk - T\u0142o i mniejszo\u015bci narodowe<\/strong><\/a>Deutschlandfunk cz\u0119sto zapewnia zr\u00f3\u017cnicowane, d\u0142ugie programy na temat Syrii, mniejszo\u015bci (Druz\u00f3w, Alawit\u00f3w, chrze\u015bcijan) i sytuacji po Assadzie. Mniej emocjonalne ni\u017c wiele format\u00f3w telewizyjnych.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/syria\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>The Guardian - Zmiana w\u0142adzy i Assad na wygnaniu<\/strong><\/a>T\u0142o fazy utraty w\u0142adzy przez Assada, kwestie uchod\u017astwa i reakcje mi\u0119dzynarodowe. Wyra\u017anie zachodnia perspektywa, ale dobrze zbadana.<\/li>\n<\/ul>\n<hr \/>\n\n\t\t\t<div class=\"display-post-types\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#dpt-wrapper-724 { --dpt-text-align: left;--dpt-image-crop: center;--dpt-border-radius: 5px;--dpt-h-gutter: 10px;--dpt-v-gutter: 9px; }\t\t\t<\/style>\n\t\t\t<style type=\"text\/css\">#dpt-wrapper-724 { --dpt-title-font-style:normal;--dpt-title-font-weight:600;--dpt-title-line-height:1.5;--dpt-title-text-decoration:none;--dpt-title-text-transform:none;--dpt-excerpt-font-style:normal;--dpt-excerpt-font-weight:400;--dpt-excerpt-line-height:1.5;--dpt-excerpt-text-decoration:none;--dpt-excerpt-text-transform:none;--dpt-meta1-font-style:normal;--dpt-meta1-font-weight:400;--dpt-meta1-line-height:1.9;--dpt-meta1-text-decoration:none;--dpt-meta1-text-transform:none;--dpt-meta2-font-style:normal;--dpt-meta2-font-weight:400;--dpt-meta2-line-height:1.9;--dpt-meta2-text-decoration:none;--dpt-meta2-text-transform:none; }<\/style><div class=\"dpt-main-header\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-main-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"dpt-main-title-text\">Aktualne artyku\u0142y na temat sztuki i kultury<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\t\t\t\n\t\t\t\t<div id=\"dpt-wrapper-724\" class=\"dpt-wrapper dpt-mag1 land1 dpt-cropped dpt-flex-wrap\" >\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"zukunft mit ladeger\u00e4t \u2013 herr von l&#8217;oreot kauft einen e-scooter\" data-id=\"3229\"  data-category=\"allgemein gesellschaft kunst &amp; kultur stories &amp; humor\" data-post_tag=\"erfahrungen\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/10\/przyszlosc-z-ladowarka-pan-von-loreot-kupuje-hulajnoge-elektryczna\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Przysz\u0142o\u015b\u0107 z \u0142adowark\u0105 - pan von L'oreot kupuje hulajnog\u0119 elektryczn\u0105<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"747\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/loereot-e-scooter-1.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/loereot-e-scooter-1.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/loereot-e-scooter-1-300x219.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/loereot-e-scooter-1-768x560.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/loereot-e-scooter-1-16x12.jpg 16w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/10\/przyszlosc-z-ladowarka-pan-von-loreot-kupuje-hulajnoge-elektryczna\/\" rel=\"bookmark\">Przysz\u0142o\u015b\u0107 z \u0142adowark\u0105 - pan von L'oreot kupuje hulajnog\u0119 elektryczn\u0105<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"dieter hallervorden \u2013 mehr als didi: portr\u00e4t eines unbequemen freigeists\" data-id=\"4347\"  data-category=\"gesellschaft kunst &amp; kultur stories &amp; humor\" data-post_tag=\"erfahrungen meinungsfreiheit musik portrait\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/dieter-hallervorden-wiecej-niz-didi-portret-niewygodnego-wolnego-ducha\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Dieter Hallervorden - Wi\u0119cej ni\u017c Didi: Portret niewygodnego wolnego ducha<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Dieter Hallervorden i W\u00fchlm\u00e4use w Berlinie\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Dieter-Hallvervorden-Wuehlmaeuse.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Dieter-Hallvervorden-Wuehlmaeuse.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Dieter-Hallvervorden-Wuehlmaeuse-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Dieter-Hallvervorden-Wuehlmaeuse-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Dieter-Hallvervorden-Wuehlmaeuse-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/dieter-hallervorden-wiecej-niz-didi-portret-niewygodnego-wolnego-ducha\/\" rel=\"bookmark\">Dieter Hallervorden - Wi\u0119cej ni\u017c Didi: Portret niewygodnego wolnego ducha<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"cancel culture im westen: sport, universit\u00e4ten, milit\u00e4r und eu-sanktionen analysiert\" data-id=\"5009\"  data-category=\"allgemein gesellschaft kunst &amp; kultur\" data-post_tag=\"denkmodelle deutschland europa geopolitik krisen meinungsfreiheit sicherheitspolitik spieltheorie\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/02\/analiza-anulowania-kultury-na-zachodzie-uniwersytety-sportowe-wojsko-i-sankcje-ue\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Anuluj kultur\u0119 na Zachodzie: analiza sportu, uniwersytet\u00f3w, wojska i sankcji UE<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Anuluj kultur\u0119 na Zachodzie\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Cancel-Culture-Westen.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Cancel-Culture-Westen.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Cancel-Culture-Westen-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Cancel-Culture-Westen-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Cancel-Culture-Westen-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/02\/analiza-anulowania-kultury-na-zachodzie-uniwersytety-sportowe-wojsko-i-sankcje-ue\/\" rel=\"bookmark\">Anuluj kultur\u0119 na Zachodzie: analiza sportu, uniwersytet\u00f3w, wojska i sankcji UE<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"mehr als punk: nina hagen, cosma shiva und die kunst, sich nicht vereinnahmen zu lassen\" data-id=\"4521\"  data-category=\"allgemein gesellschaft kunst &amp; kultur\" data-post_tag=\"auswandern deutschland erfahrungen europa krisen meinungsfreiheit musik portrait\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/wiecej-niz-punk-nina-hagen-cosma-shiva-i-sztuka-bycia-niezauwazonym\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Wi\u0119cej ni\u017c punk: Nina Hagen, Cosma Shiva i sztuka nie da\u0107 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Portret Niny i Cosmy Shiva Hagen\u00f3w\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Nina-Cosma-Shiva-Hagen-Titel.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Nina-Cosma-Shiva-Hagen-Titel.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Nina-Cosma-Shiva-Hagen-Titel-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Nina-Cosma-Shiva-Hagen-Titel-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Nina-Cosma-Shiva-Hagen-Titel-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2026\/01\/wiecej-niz-punk-nina-hagen-cosma-shiva-i-sztuka-bycia-niezauwazonym\/\" rel=\"bookmark\">Wi\u0119cej ni\u017c punk: Nina Hagen, Cosma Shiva i sztuka nie da\u0107 si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n<hr \/>\n<h2>Cz\u0119sto zadawane pytania<\/h2>\n<ol>\n<li><strong>Dlaczego w og\u00f3le piszesz ten artyku\u0142 o Syrii?<\/strong><br \/>\nPoniewa\u017c dla mnie Syria nie jest abstrakcyjnym krajem pogr\u0105\u017conym w kryzysie, ale przyk\u0142adem tego, jak z\u0142o\u017cona mo\u017ce by\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107, je\u015bli nie sprowadza si\u0119 jej do nag\u0142\u00f3wk\u00f3w gazet. Obserwowa\u0142em ten kraj przez wiele lat i irytowa\u0142o mnie, jak szybko funkcjonuj\u0105ce pa\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 w odbiorze spo\u0142ecznym czystym symbolem chaosu. Ten artyku\u0142 jest pr\u00f3b\u0105 uporz\u0105dkowania tej percepcji.<\/li>\n<li><strong>Czy Syria przed wojn\u0105 by\u0142a naprawd\u0119 tak nowoczesna, jak j\u0105 opisujesz?<\/strong><br \/>\nTak - przynajmniej w por\u00f3wnaniu regionalnym. Syria nie by\u0142a zachodnim pa\u0144stwem konstytucyjnym, ale by\u0142a \u015bwieckim, stosunkowo otwartym pa\u0144stwem. Kobiety mog\u0142y \u017cy\u0107 bez chust, mniejszo\u015bci religijne by\u0142y chronione, funkcjonowa\u0142a edukacja i infrastruktura. Nie czyni to tego pa\u0144stwa idealnym, ale zaprzecza obrazowi zacofanego kraju.<\/li>\n<li><strong>Czy to oznacza, \u017ce chcesz broni\u0107 Assada?<\/strong><br \/>\nNie. Nie chodzi o idealizowanie Assada czy usprawiedliwianie jego autorytarnych rz\u0105d\u00f3w. Chodzi o rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy krytyk\u0105 a uproszczeniem. Mo\u017cna krytykowa\u0107 represyjny system i jednocze\u015bnie przyzna\u0107, \u017ce jego upadek mia\u0142 ogromne negatywne konsekwencje.<\/li>\n<li><strong>Dlaczego Syria w og\u00f3le odegra\u0142a geopolityczn\u0105 rol\u0119?<\/strong><br \/>\nSyria znajdowa\u0142a si\u0119 bowiem w strategicznym po\u0142o\u017ceniu pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi blokami si\u0142 i nie sprzymierzy\u0142a si\u0119 wyra\u017anie z Zachodem. Blisko\u015b\u0107 Rosji, Iranu i Chin sprawi\u0142a, \u017ce kraj ten sta\u0142 si\u0119 geopolitycznym czynnikiem zak\u0142\u00f3caj\u0105cym. Syria nie by\u0142a ma\u0142ym krajem peryferyjnym, ale pa\u0144stwem zawiasowym na Bliskim Wschodzie.<\/li>\n<li><strong>Czy wojna w Syrii od pocz\u0105tku by\u0142a wojn\u0105 domow\u0105?<\/strong><br \/>\nNie. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od protest\u00f3w, ale bardzo szybko przerodzi\u0142o si\u0119 w mi\u0119dzynarodowy konflikt. Wczesna militaryzacja i ogromny wp\u0142yw podmiot\u00f3w zewn\u0119trznych wskazuj\u0105, \u017ce Syria stosunkowo szybko straci\u0142a kontrol\u0119 nad w\u0142asnym rozwojem.<\/li>\n<li><strong>Dlaczego protest tak szybko przerodzi\u0142 si\u0119 w przemoc?<\/strong><br \/>\nPoniewa\u017c prawdziwe niezadowolenie spo\u0142eczne spotka\u0142o si\u0119 z autorytarnym pa\u0144stwem - a jednocze\u015bnie \u015brodowiskiem, kt\u00f3re by\u0142o przygotowane do uzbrojenia tego konfliktu. Bez zewn\u0119trznej broni, pieni\u0119dzy i logistyki konflikt najprawdopodobniej potoczy\u0142by si\u0119 inaczej.<\/li>\n<li><strong>Dlaczego Assad ostatecznie straci\u0142 w\u0142adz\u0119?<\/strong><br \/>\nNie z powodu pojedynczego wydarzenia, ale przez lata erozji. Wyczerpanie militarne, za\u0142amanie gospodarcze, izolacja mi\u0119dzynarodowa i dezintegracja wewn\u0119trzna oznacza\u0142y, \u017ce stary porz\u0105dek nie by\u0142 ju\u017c mo\u017cliwy do utrzymania.<\/li>\n<li><strong>Dlaczego Assad uciek\u0142 do Rosji?<\/strong><br \/>\nPoniewa\u017c Rosja by\u0142a jednym z niewielu aktor\u00f3w, kt\u00f3rzy mogli zar\u00f3wno zaoferowa\u0107 ochron\u0119, jak i zabezpieczy\u0107 w\u0142asne interesy. Ucieczka nie by\u0142a manewrem politycznym, ale de facto przyznaniem, \u017ce jej obecno\u015b\u0107 nie mo\u017ce d\u0142u\u017cej stabilizowa\u0107 pa\u0144stwa.<\/li>\n<li><strong>Kto tak naprawd\u0119 rz\u0105dzi dzi\u015b Syri\u0105?<\/strong><br \/>\nIstniej\u0105 formalne struktury przej\u015bciowe, ale rzeczywista w\u0142adza jest rozdrobniona. Znajduje si\u0119 ona w r\u0119kach by\u0142ych przyw\u00f3dc\u00f3w rebeliant\u00f3w, sieci wojskowych i w\u0142adz regionalnych. Trudno m\u00f3wi\u0107 o wyra\u017anie legitymizowanym rz\u0105dzie centralnym.<\/li>\n<li><strong>Czy nowy rz\u0105d jest bardziej demokratyczny ni\u017c stary?<\/strong><br \/>\nWed\u0142ug zachodnich standard\u00f3w: nie. Nie by\u0142o wolnych wybor\u00f3w, szerokiej partycypacji spo\u0142ecznej i stabilnego porz\u0105dku konstytucyjnego. Zamiast autorytarnego scentralizowanego pa\u0144stwa istnieje dzi\u015b autorytarny rozdrobniony porz\u0105dek.<\/li>\n<li><strong>Jak zmieni\u0142a si\u0119 sytuacja mniejszo\u015bci?<\/strong><br \/>\nSytuacja wielu mniejszo\u015bci pogorszy\u0142a si\u0119. Prawa nie s\u0105 ju\u017c gwarantowane w ca\u0142ym kraju, ale zale\u017c\u0105 od lokalnych relacji w\u0142adzy. Ochrona nie jest systematyczna, ale sytuacyjna.<\/li>\n<li><strong>Co si\u0119 sta\u0142o z prawami kobiet?<\/strong><br \/>\nNie ma og\u00f3lnokrajowego regresu prawnego, ale istnieje wyra\u017any regres nieformalny. Kobiety zg\u0142aszaj\u0105 rosn\u0105c\u0105 presj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, ograniczon\u0105 widoczno\u015b\u0107 i nowe oczekiwania dotycz\u0105ce zachowania i ubioru. Regres jest cichy, ale zauwa\u017calny.<\/li>\n<li><strong>Czy Syria jest dzi\u015b bezpieczniejsza ni\u017c kiedy\u015b?<\/strong><br \/>\nBezpiecze\u0144stwo jest dzi\u015b definiowane inaczej. Jest mniej og\u00f3lnych front\u00f3w, ale wi\u0119cej niepewno\u015bci w \u017cyciu codziennym. Zasady s\u0105 niejasne, obowi\u0105zki si\u0119 zmieniaj\u0105, przemoc jest mniej scentralizowana, ale bardziej rozproszona.<\/li>\n<li><strong>Dlaczego jest tak ma\u0142o krytyki nowego porz\u0105dku?<\/strong><br \/>\nPoniewa\u017c istnieje silna polityczna potrzeba pozytywnej narracji. Po latach wojny ludzie chc\u0105 zobaczy\u0107 \u201enowy pocz\u0105tek\u201c. G\u0142osy krytyczne zak\u0142\u00f3caj\u0105 ten obraz i dlatego s\u0105 cz\u0119sto ignorowane lub relatywizowane.<\/li>\n<li><strong>Ilu syryjskich uchod\u017ac\u00f3w mieszka obecnie w Niemczech?<\/strong><br \/>\nOficjalnie w Niemczech mieszka prawie milion obywateli Syrii. Je\u015bli uwzgl\u0119dni\u0107 naturalizowanych obywateli i osoby o syryjskim pochodzeniu, liczba ta wynosi oko\u0142o 1,2-1,3 miliona.<\/li>\n<li><strong>Jak dobrze syryjscy uchod\u017acy s\u0105 zintegrowani w Niemczech?<\/strong><br \/>\nIntegracja wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. Wielu z nich pracuje, kontynuuje edukacj\u0119 i zosta\u0142o naturalizowanych. Inni nadal zmagaj\u0105 si\u0119 z j\u0119zykiem, uznawaniem kwalifikacji lub izolacj\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Integracja nie jest stanem jednolitym, ale d\u0142ugim procesem.<\/li>\n<li><strong>Czy wielu Syryjczyk\u00f3w chce teraz wr\u00f3ci\u0107?<\/strong><br \/>\nJak dot\u0105d liczba powrot\u00f3w jest niewielka. Wiele os\u00f3b u\u0142o\u017cy\u0142o sobie \u017cycie w Niemczech, podczas gdy sytuacja w Syrii pozostaje niepewna. Du\u017ca fala powrot\u00f3w nie jest obecnie realna.<\/li>\n<li><strong>Jaka jest najwa\u017cniejsza lekcja z Syrii?<\/strong><br \/>\n\u017be upadek re\u017cimu nie jest rozwi\u0105zaniem samym w sobie. Stabilno\u015b\u0107, jakkolwiek niedoskona\u0142a, jest warto\u015bci\u0105. Ci, kt\u00f3rzy niszcz\u0105 istniej\u0105ce porz\u0105dki, ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za nast\u0119pstwa - a ta odpowiedzialno\u015b\u0107 w wielu przypadkach nie zosta\u0142a przyj\u0119ta w Syrii.<\/li>\n<li><strong>Dlaczego artyku\u0142 ko\u0144czy si\u0119 bez jasnego rozwi\u0105zania?<\/strong><br \/>\nPoniewa\u017c Syria sama w sobie nie ma jasnego rozwi\u0105zania. Otwarte zako\u0144czenie nie jest wad\u0105, ale wyrazem szczero\u015bci. Czasami warto\u015bci\u0105 tekstu nie jest dostarczanie odpowiedzi, ale rozbijanie fa\u0142szywych pewnik\u00f3w.<\/li>\n<\/ol>\n<hr \/>\n\n\t\t\t<div class=\"display-post-types\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#dpt-wrapper-725 { --dpt-text-align: left;--dpt-image-crop: center;--dpt-border-radius: 5px;--dpt-h-gutter: 10px;--dpt-v-gutter: 9px; }\t\t\t<\/style>\n\t\t\t<style type=\"text\/css\">#dpt-wrapper-725 { --dpt-title-font-style:normal;--dpt-title-font-weight:600;--dpt-title-line-height:1.5;--dpt-title-text-decoration:none;--dpt-title-text-transform:none;--dpt-excerpt-font-style:normal;--dpt-excerpt-font-weight:400;--dpt-excerpt-line-height:1.5;--dpt-excerpt-text-decoration:none;--dpt-excerpt-text-transform:none;--dpt-meta1-font-style:normal;--dpt-meta1-font-weight:400;--dpt-meta1-line-height:1.9;--dpt-meta1-text-decoration:none;--dpt-meta1-text-transform:none;--dpt-meta2-font-style:normal;--dpt-meta2-font-weight:400;--dpt-meta2-line-height:1.9;--dpt-meta2-text-decoration:none;--dpt-meta2-text-transform:none; }<\/style><div class=\"dpt-main-header\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-main-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"dpt-main-title-text\">Aktualne artyku\u0142y na temat sztucznej inteligencji<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\t\t\t\n\t\t\t\t<div id=\"dpt-wrapper-725\" class=\"dpt-wrapper dpt-mag1 land1 dpt-cropped dpt-flex-wrap\" >\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"die neuen eu-zensurgesetze: was chatcontrol, dsa, emfa und der ai act bedeuten\" data-id=\"3586\"  data-category=\"allgemein gesellschaft ki-systeme\" data-post_tag=\"datenschutz digitales eigentum eu-gesetze europa k\u00fcnstliche intelligenz llm meinungsfreiheit spieltheorie sprachmodell\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/11\/nowe-przepisy-ue-dotyczace-cenzury-co-oznaczaja-chatcontrol-dsa-emfa-i-ustawa-o-ai\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Nowe unijne przepisy dotycz\u0105ce cenzury: Co oznaczaj\u0105 Chatcontrol, DSA, EMFA i ustawa o sztucznej inteligencji?<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Unijne przepisy dotycz\u0105ce cenzury\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/eu-zensurgesetze.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/eu-zensurgesetze.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/eu-zensurgesetze-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/eu-zensurgesetze-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/eu-zensurgesetze-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/11\/nowe-przepisy-ue-dotyczace-cenzury-co-oznaczaja-chatcontrol-dsa-emfa-i-ustawa-o-ai\/\" rel=\"bookmark\">Nowe unijne przepisy dotycz\u0105ce cenzury: Co oznaczaj\u0105 Chatcontrol, DSA, EMFA i ustawa o sztucznej inteligencji?<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"lokale ki auf dem mac: so installieren sie ein sprachmodell mit ollama\" data-id=\"2442\"  data-category=\"ki-systeme tipps &amp; anleitungen\" data-post_tag=\"datenschutz k\u00fcnstliche intelligenz llama llm mac mistral ollama sprachmodell\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/08\/lokalny-ki-na-macu-w-nastepujacy-sposob-1tp12aby-utworzyc-model-jezykowy-za-pomoca-ollama\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">Lokalna sztuczna inteligencja na Macu: jak installiere model j\u0119zykowy z Ollama<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"683\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Lokalna sztuczna inteligencja installieren z Ollama na komputerze Mac\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Lokale-KI-auf-Apple-Mac.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Lokale-KI-auf-Apple-Mac.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Lokale-KI-auf-Apple-Mac-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Lokale-KI-auf-Apple-Mac-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/Lokale-KI-auf-Apple-Mac-18x12.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/08\/lokalny-ki-na-macu-w-nastepujacy-sposob-1tp12aby-utworzyc-model-jezykowy-za-pomoca-ollama\/\" rel=\"bookmark\">Lokalna sztuczna inteligencja na Macu: jak installiere model j\u0119zykowy z Ollama<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"mlx auf apple silicon als lokale ki im vergleich mit ollama &#038; co.\" data-id=\"2857\"  data-category=\"apple macos ki-systeme\" data-post_tag=\"datenschutz k\u00fcnstliche intelligenz llama llm mistral mlx ollama sprachmodell\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/09\/mlx-na-apple-silicon-jako-lokalny-ki-w-porownaniu-z-ollama-co\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">MLX na Apple Silicon jako lokalna sztuczna inteligencja w por\u00f3wnaniu z Ollama &amp; Co.<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1024\" height=\"576\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Lokalna sztuczna inteligencja na komputerach Mac z MLX\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/mlx-lokale-ki-apple-silicon.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/mlx-lokale-ki-apple-silicon.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/mlx-lokale-ki-apple-silicon-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/mlx-lokale-ki-apple-silicon-768x432.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/mlx-lokale-ki-apple-silicon-18x10.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/09\/mlx-na-apple-silicon-jako-lokalny-ki-w-porownaniu-z-ollama-co\/\" rel=\"bookmark\">MLX na Apple Silicon jako lokalna sztuczna inteligencja w por\u00f3wnaniu z Ollama &amp; Co.<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry has-thumbnail\" data-title=\"rag mit ollama und qdrant als universelle suchmaschine f\u00fcr eigene daten\" data-id=\"2764\"  data-category=\"filemaker &amp; erp ki-systeme\" data-post_tag=\"datenbanken docker k\u00fcnstliche intelligenz llama llm mistral ollama qdrant vektordatenbank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"dpt-entry-wrapper\"><div class=\"dpt-featured-content\"><div class=\"dpt-permalink\"><a href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/08\/rag-z-ollama-i-qdrant-jako-uniwersalna-wyszukiwarka-wlasnych-danych\/\" class=\"dpt-permalink\"><span class=\"screen-reader-text\">RAG z Ollama i Qdrant jako uniwersalna wyszukiwarka w\u0142asnych danych<\/span><\/a><\/div><div class=\"dpt-thumbnail\"><div class=\"dpt-thumbnail-inner\"><img width=\"1920\" height=\"640\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"Rozszerzenie lokalnej sztucznej inteligencji o bazy danych przy u\u017cyciu RAG, Ollama i Qdrant\" context=\"dpt\" data-dpt-src=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/lokale-ki-rag-ollama-qdrant.jpg\" data-dpt-sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" data-dpt-srcset=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/lokale-ki-rag-ollama-qdrant.jpg 1920w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/lokale-ki-rag-ollama-qdrant-300x100.jpg 300w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/lokale-ki-rag-ollama-qdrant-1024x341.jpg 1024w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/lokale-ki-rag-ollama-qdrant-768x256.jpg 768w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/lokale-ki-rag-ollama-qdrant-1536x512.jpg 1536w, https:\/\/www.markus-schall.de\/wp-content\/uploads\/lokale-ki-rag-ollama-qdrant-18x6.jpg 18w\" \/><\/div><span class=\"dpt-thumbnail-aspect-ratio\" style=\"padding-top: 75%\"><\/span><\/div><\/div><div class=\"sub-entry\"><h3 class=\"dpt-title\"><a class=\"dpt-title-link\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/08\/rag-z-ollama-i-qdrant-jako-uniwersalna-wyszukiwarka-wlasnych-danych\/\" rel=\"bookmark\">RAG z Ollama i Qdrant jako uniwersalna wyszukiwarka w\u0142asnych danych<\/a><\/h3><\/div><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div><!-- .dpt-entry -->\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n<hr \/>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dla mnie Syria nie jest abstrakcyjnym krajem informacyjnym, nie jest tylko poj\u0119ciem kryzysu w nag\u0142\u00f3wkach gazet. \u015aledz\u0119 ten kraj - z daleka, ale nieprzerwanie - od oko\u0142o dwudziestu lat. Nie z politycznego aktywizmu, ale z autentycznego zainteresowania. Syria zawsze by\u0142a dla mnie przyk\u0142adem tego, \u017ce \u015bwiat jest bardziej skomplikowany ni\u017c proste narracje dobra i z\u0142a. Kraj w ... <a title=\"RAG z Ollama i Qdrant jako uniwersalna wyszukiwarka w\u0142asnych danych\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/2025\/08\/rag-z-ollama-i-qdrant-jako-uniwersalna-wyszukiwarka-wlasnych-danych\/\" aria-label=\"Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej o RAG z Ollama i Qdrant jako uniwersalnej wyszukiwarce w\u0142asnych danych\">Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4643,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":162,"footnotes":""},"categories":[1,466,472],"tags":[480,475,482,426,476,484],"class_list":["post-4628","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-allgemein","category-gesellschaft","category-kunst-kultur","tag-deutschland","tag-europa","tag-geopolitik","tag-krisen","tag-meinungsfreiheit","tag-sicherheitspolitik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4628"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4628\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5815,"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4628\/revisions\/5815"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4628"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.markus-schall.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}