Społeczeństwo

Ta sekcja zawiera wydarzenia społeczne, obserwacje i napięcia Skupiamy się na tematach, które wpływają na nasze współistnienie, nasze wartości i naszą orientację kulturową. Niektóre z tych artykułów odnoszą się do bieżących debat, inne analizują ugruntowane struktury lub spoglądają wstecz na konteksty historyczne. Często nie chodzi o dokonywanie szybkich osądów, ale o zatrzymanie się, przyjrzenie się bliżej - i zadanie pytania: dokąd tak naprawdę chcemy zmierzać jako społeczeństwo?

Czytelnicy nie znajdą tu krzykliwego teatru opinii, ale spokojne analizy, jasne słowa i oko na to, co często kryje się między wierszami. Szczególnie w czasach rosnącej polaryzacji, zróżnicowane spojrzenie na kwestie społeczne może pomóc w bardziej świadomym wyborze własnego punktu widzenia - i zakwestionowaniu go, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Zrozumienie wysokich cen energii w Niemczech: Gaz, elektryczność i benzyna wyjaśnione w prosty sposób

przez
Ceny energii w Niemczech

Wysokie ceny energii w moim codziennym życiu są stosunkowo mało odczuwalne. Pracuję głównie na komputerach Apple, które od lat są optymalizowane pod kątem wydajności, i poruszam się po mieście prawie wyłącznie elektrycznie. Mówiąc trzeźwo, nie kosztuje to ziemi. A jednak nie mogę pozbyć się jednej myśli: firmy wokół nas znajdują się pod presją, zakłady produkcyjne są zamykane lub przenoszone. To samo zdanie pojawia się w rozmowach, raportach i notatkach:

Ceny energii są zbyt wysokie.

Jeśli przyjrzeć się bliżej, wyłania się dziwna sprzeczność. Dla wielu osób prywatnych energia stała się zauważalnie droższa, ale nadal można sobie z nią poradzić. Z drugiej strony, dla firm wydaje się ona coraz bardziej zagrażać ich istnieniu. To nieuchronnie rodzi pytanie: Jaki jest tego rzeczywisty powód? I dlaczego tak trudno jest uzyskać jasną, zrozumiałą odpowiedź?

Czytaj więcej

Jeffrey Sachs ostrzega Niemcy: Dlaczego należy przemyśleć bezpieczeństwo Europy?

przez
Jeffrey Sachs pisze list otwarty do kanclerza Merza

W swoim liście otwartym do kanclerza Niemiec Friedricha Merza, opublikowanym w Berliner Zeitung 17 grudnia 2025 r., znany ekonomista i profesor Jeffrey D. Sachs wypowiada się z jasnością, która stała się rzadkością w obecnej debacie europejskiej. Sachs wypowiada się nie jako aktywista, nie jako partyzant i nie jako komentator z dystansu, ale jako ekonomista i doradca polityczny, który przez dziesięciolecia pracował w centralnych punktach międzynarodowych kryzysów, architektur bezpieczeństwa i wstrząsów gospodarczych. List otwarty zawiera niezwykle ostry cytat:

„Niech się pan uczy historii, panie kanclerzu“.“

Czytaj więcej

Niewypłacalność przedsiębiorstw: osobiste doświadczenia z przewodnikiem na czas kryzysu

przez
Przewodnik po niewypłacalności przedsiębiorstw

Patrząc wstecz, wszystko zaczęło się dla mnie w 2007 roku od modelu biznesowego, który był zaskakująco stabilny. Sprzedawałem odnowiony sprzęt Apple i miałem bezpośredni kontakt z Apple. A dokładniej z kimś, kto w tamtym czasie był odpowiedzialny za dział odnowionego sprzętu. Nie była to anonimowa relacja, ale relacja robocza z jasnymi umowami. Towary cieszyły się popytem, ceny były realistyczne, a marże solidne - mierzone w stosunku do tego, co miało nadejść później.

Model ten miał jedną decydującą zaletę: był elastyczny. Towary były tańsze w zakupie, grupa docelowa była wrażliwa na cenę, ale doceniała, a oczekiwania były jasne. Nikt nie oczekiwał wysokiego połysku, ale funkcjonalności. Jest to często najzdrowsza faza dla przedsiębiorcy: zarządzalne koszty, jasne procesy, niewiele złudzeń.

Czytaj więcej

Ulrike Guérot: Europejka między ideą, uniwersytetem i dyskursem publicznym

przez
Ulrike Guérot i Europa

Są ludzie, których myśli lubisz śledzić nie dlatego, że zgadzasz się z nimi we wszystkim, ale dlatego, że starają się wnikać w rzeczy. Dla mnie Ulrike Guérot jest jednym z takich głosów. Od kilku lat oglądam jej wykłady - nie regularnie, nie rytualnie, ale kiedy natknę się na temat, który uważam za wart bliższego wysłuchania. Uderza mnie to, że jej argumenty są spokojne, uporządkowane i w dużej mierze nieideologiczne.

Nie czyni to jej wykładów spektakularnymi w sensie medialnym, ale są one zrównoważone. Można jej słuchać przez długi czas bez poczucia, że próbuje sprzedać gotowy światopogląd. Zwłaszcza w czasach, gdy debaty polityczne są często naładowane moralnie lub okrojone emocjonalnie, ten sposób mówienia wydaje się niemal staroświecki. W najlepszym tego słowa znaczeniu.

Czytaj więcej

Zasięg to nie własność - dlaczego widoczność już dziś nie wystarcza?

przez
Zasięg a własność

Dobre dziesięć lat temu zdarzyło mi się obejrzeć wykład na temat przejścia od społeczeństwa informacyjnego do społeczeństwa wiedzy. W tamtym czasie wiele z tego brzmiało jeszcze teoretycznie, niemal akademicko. Chodziło o takie pojęcia jak suwerenność danych, własność informacji i pytanie, kto w przyszłości będzie decydował o tym, co jest dostępne, a co nie. Dziś, z odrobiną dystansu, wykład ten wydaje się zaskakująco precyzyjny. W końcu wiele z tego, co wtedy opisywano jako rozwój, teraz stało się rzeczywistością. Coraz więcej danych migruje do chmury. Coraz więcej informacji nie jest już przechowywanych w systemach wewnętrznych, ale w infrastrukturze zewnętrznej. I coraz częściej to już nie użytkownik, ale dostawca, platforma lub zestaw reguł decyduje o tym, co jest możliwe.

Aby zrozumieć ten rozwój, warto cofnąć się o krok. Społeczeństwo informacyjne, w którym wielu z nas dorastało, nie było stanem normalnym. Był to historyczny wyjątek.

Czytaj więcej

Teoria gier wyjaśnia 25 lat geopolityki: jak Europa straciła swoją strategiczną rolę

przez
Teoria gier wyjaśnia 25 lat geopolityki

Dla wielu teoria gier brzmi jak sucha matematyka, jak formuły, jak coś, co odgrywa rolę tylko w wykładach lub grach biznesowych. W rzeczywistości jednak jest to starożytne narzędzie myślenia, które istniało na długo przed jego akademicką formalizacją. Dyplomaci z niego korzystali, dowódcy z niego korzystali, kapitanowie przemysłu z niego korzystali - na długo zanim w ogóle zostało tak nazwane. Ostatecznie jest to nic innego jak trzeźwe pytanie:

„Kiedy kilku graczy musi podejmować decyzje w niepewnej sytuacji - jakie mają opcje i jakie są ich konsekwencje?“.“

Ten rodzaj myślenia stał się dziś zaskakująco rzadki. Zamiast analizować alternatywy, wiele z nich zawęża się do moralnych narracji lub spontanicznych interpretacji. A przecież, zwłaszcza w kwestiach geopolitycznych, jasna analiza możliwości byłaby podstawą każdej dojrzałej polityki. Właśnie to stare rzemiosło chciałbym ponownie podjąć w tym artykule.

Czytaj więcej

Permanentny kryzys jako stan normalny: jak narracje zniekształcają naszą percepcję

przez
Permanentny kryzys, narracje

To dziwne, jak pewne wydarzenia skradają się po cichu i ujawniają swój pełny wpływ dopiero z perspektywy czasu. Kiedy myślę o tym, jak dziś postrzegam wiadomości, zdaję sobie sprawę, że moje podejście do nich zmieniło się zasadniczo ponad dwadzieścia lat temu. Od przełomu tysiącleci prawie nie oglądam tradycyjnych wiadomości telewizyjnych. Nigdy nie była to świadoma decyzja przeciwko czemuś - raczej stopniowe wyrastanie z tego. W pewnym momencie po prostu zdałem sobie sprawę, że codzienne bombardowanie naprzemiennymi scenariuszami zagłady nie poprawia mojego życia ani nie czyni mojej wizji jaśniejszą.

Czytaj więcej

Jan-Josef Liefers: Portret postawy, pochodzenia i wolności artystycznej

przez
Jan-Josef Liefers

Kiedy widzi się dziś Jana-Josefa Liefersa w roli ekscentrycznego profesora Boerne'a w „Tatorcie“, łatwo zapomnieć, ile czasu zajęło mu dojście do tej roli. Sam zawsze lubiłem oglądać go w tej roli: jako mieszankę subtelności, narcyzmu, humoru i zadziwiającej wyrazistości. Ale ta mieszanka nie bierze się znikąd. Jest wynikiem życia, które rozpoczęło się w zupełnie innych Niemczech - w NRD, w kraju o wąskich granicach i jasnych wytycznych.

Aby zrozumieć, dlaczego Liefers zajmuje dziś tak konsekwentne stanowisko, trzeba cofnąć się do jego dzieciństwa, do świata teatru jego rodziców i do czasów, gdy krytyka systemu nie była pozbawiona konsekwencji.

Czytaj więcej

↑