Piszę te słowa z wakacyjnego mieszkania w Pilznie, w Czechach. To proste miejsce o przejrzystej strukturze. Kuchnia, WLAN, dobry stół do pracy. Wszystko, czego potrzebuję - ni mniej, ni więcej. Nie jestem tu dlatego, że jestem na wakacjach. Nie jestem tu też, aby podążać za kaprysem lub rozpocząć nowy rozdział. Jestem tu, bo musiałem.
Kilka dni temu musiałem opuścić mój własny dom. Powód: łąka bezpośrednio sąsiadująca z moją nieruchomością w Oldenburgu została ogłoszona placem budowy. Bez ostrzeżenia, bez informacji z urzędu budowlanego - z dnia na dzień rozpoczęto tam budowę nowego osiedla mieszkaniowego.
Od tego czasu betonowe rury są tam piłowane każdego dnia. Brzmi to nieszkodliwie, ale takie nie jest. Każdy, kto wie, co może zrobić drobny pył kwarcowy, wie również, że nie jest to tylko „trochę pyłu“. A każdy, kto - tak jak ja - cierpi na nadwrażliwość, prekursor MCS (wieloraka wrażliwość chemiczna) Jeśli rozwinęła się u Ciebie wysoka wrażliwość na takie substancje, Twój własny dom staje się w takich momentach zagrożeniem dla zdrowia.
Nie jest to przypadek odosobniony, ale powtarzający się
To, co dla innych byłoby nieprzyjemnym, ale ostatecznie znośnym wydarzeniem, dla mnie jest trzecim tego typu incydentem w ciągu zaledwie kilku lat. Wcześniej musiałem przeprowadzić się dwa razy - nie z powodu sąsiadów, nie z powodu osobistego niezadowolenia, ale dlatego, że warunki środowiskowe uniemożliwiały mi życie.
Za pierwszym razem było to wynajmowane mieszkanie, w którym toksyny z izolacji z wełny szklanej przedostawały się do powietrza niezauważone przez lata. Stawałem się coraz słabszy fizycznie, nie wiedząc dlaczego - dopóki nie znalazłem przyczyny. Wtedy było już za późno. Mieszkanie było „zatrute“ i wyprowadzka była nieunikniona.
Drugi raz wydawał się lepszy. Nowe otoczenie, nowe możliwości. Ale wkrótce po tym, jak się wprowadziłem, rozpoczął się tam również plac budowy - tym razem tuż za oknem. Kiedy zaczęły się prace dachowe, znowu nadszedł ten czas: drobne substancje w powietrzu, niejasne reakcje organizmu, brak perspektyw na pozostanie.
Teraz po raz trzeci: cofam się przed upadkiem
Więc teraz po raz trzeci. Tym razem nie czekałem, aż pojawią się objawy, aż mieszkanie znów stanie się miejscem bezradności. Wyszedłem wcześniej. Spontanicznie, bez planu B. Jedna walizka, jeden laptop, jeden cel: uciec z miejsca, w którym moje ciało bije na alarm.
I po raz kolejny jestem zdumiony, jak szybko moje myślenie oczyszcza się w momencie kryzysu. Mieszkanie wakacyjne zostało szybko znalezione. Decyzja została podjęta. Nie chodziło o to, by wszystko zrozumieć czy perfekcyjnie zorganizować - chodziło po prostu o podjęcie działania.
To nie przypadek, że wylądowałem właśnie w Pilznie. Od jakiegoś czasu nosiłem się z zamiarem przeniesienia centrum mojego życia - a może nawet mojej firmy - do Czech. Ta spontaniczna ucieczka jest więc również swego rodzaju testem. Niechciany, ale być może konieczny krok. Ponieważ w przyszłym tygodniu i tak będę w Hamburgu na Konferencja FileMaker odbędzie się, Następnie połączyłem dwie interesujące rzeczy w tym samym czasie.
Recenzja - Trzy ciosy w układ nerwowy
Jak to się zaczęło: Mgła nad Oldenburgiem
Patrząc wstecz, wiele rzeczy staje się jaśniejszych. Czasami dopiero po latach. A czasami dopiero za trzecim razem zdajesz sobie sprawę, że coś, co wygląda na pecha, jest być może częścią większego obrazu. Jak z mojej książki „CMD - zapomniany problem współczesnej medycyny“ Jak wiesz, mój układ nerwowy był poważnie dotknięty CMD (dysfunkcją czaszkowo-żuchwową) od dzieciństwa, co prawdopodobnie sprzyjało następującym problemom.
W nowym artykule opisuję Możliwe połączenia między MCS i CMD.
Pierwszy „cios“, który sprawił, że stałem się bardziej wrażliwy, przyszedł prawdopodobnie we wrześniu 2018 roku, kiedy wybuchł pożar na poligonie Bundeswehry w Meppen. Przez wiele tygodni. Spowodowany ćwiczeniami wojskowymi - prawdopodobnie z użyciem amunicji, która według późniejszych plotek zawierała stare zapasy NVA. W tamtym czasie mówiło się nawet o zubożonym uranie. Trudno dziś stwierdzić, czy rzeczywiście tak było - ale cała polityka informacyjna od samego początku była więcej niż wątpliwa.
Oldenburg - oddalony o ponad 70 kilometrów od źródła pożaru - pozostawał przez te tygodnie pod szarą zasłoną. Cierpki, metaliczny zapach unosił się w powietrzu przez cztery tygodnie. W dzień i w nocy. Wikipedia do dziś podaje, że na autostradzie w Bremie występowały nawet przeszkody wizualne. A jednak ta sytuacja została po prostu zaakceptowana. Żadnej ewakuacji, żadnego poważnego ostrzeżenia. Żadnych wyjaśnień, dlaczego ta katastrofa nie została szybciej opanowana.
Wręcz przeciwnie: w oficjalnym przeglądzie stwierdzono nawet, że dokonano pomiarów, które były „poniżej wartości granicznych“ - ale później okazało się, że w rzeczywistości nie dokonano żadnych pomiarów. To był dla mnie punkt zwrotny. Nie byłem już taki sam.
Maj 2019: Zatrute mieszkanie
W maju 2019 roku przeprowadziłem się do nowego mieszkania. Chciałem zacząć od nowa i nieco powiększyć swoją przestrzeń. Właściciel zwrócił uwagę, że w pewnym momencie w piwnicy doszło do zalania - z tworzącą się pleśnią. Nic wielkiego, pomyślałem. W końcu mieszkanie znajdowało się na pierwszym piętrze.
Nie wspomniał jednak, że na strychu doszło również do uszkodzenia przez wodę. Co gorsza, na strychu zużyto od 80 do 100 puszek pianki natryskowej. Pozostałości leżały dookoła. Bezpośrednio powyżej: odsłonięta wełna szklana. A bezpośrednio poniżej: nasze mieszkanie. Z sufitu zwisały lampy, które po prostu tkwiły w wywierconych otworach. Powyżej opary z pianki budowlanej, zarodniki grzybów i izolacja z włókna szklanego zebrały się w toksyczny koktajl. I przemieszczały się - powoli, ale systematycznie - w dół przez każdą szczelinę.
Pamiętam, jak stawałem się coraz bardziej zmęczony. Jak coraz częściej miałem uczucie „przyklejenia“ w środku. W tamtym czasie nie potrafiłem tego sklasyfikować. Na początku myślałem, że to stres. Ale potem to się stało: podczas mojego wynajmu doszło do kolejnego zalania. Woda deszczowa nagle spływała po ścianach z sufitu do środka. To uświadomiło mi, jak porowaty był cały ten dom - fizycznie i w przenośni.
Mieć rację i mieć rację to dwie różne rzeczy
Aby zyskać pewność, na własny koszt zamówiłem raport toksykologiczny. Było to dla mnie ważne - chciałem wiedzieć, z czym mam do czynienia. Analiza kosztowała około 2500 euro. Wynik był jasny: zwiększone stężenie grzybów pleśniowych Aspergillus, a także wyraźne poziomy niektórych alkanów - wskazujące na odgazowywanie pianki budowlanej, glazury lub innych chemicznych materiałów budowlanych. Nawet jeśli całość nie była od razu bronią chemiczną, nadal była wymiernie skażona.
Szczególnie rozczarowało mnie jednak to, że nawet z taką ekspertyzą w ręku nie można uzyskać żadnej pomocy w Niemczech. Poszedłem do prawnika, przedstawiłem mu raport - i powiedziano mi, że chociaż jest on „interesujący“, nie można go legalnie wykorzystać. Wartości graniczne nie zostały formalnie poważnie przekroczone, wszystko było „w normalnym zakresie“ lub „tylko nieznacznie powyżej“. Działania prawne były więc praktycznie beznadziejne. Zostałem więc dosłownie ze stosem dowodów - ale bez żadnych perspektyw na sprawiedliwość.
Drugie mieszkanie: plac budowy za oknem
Po wyprowadzce przyszła kolejna przeprowadzka - tym razem wszystko wydawało się lepsze. Nowy dom. Czysty. Jasne. Żadnych szkód wyrządzonych przez wodę, żadnego grzechu budowlanego. Ale potem, kilka lat po moim wprowadzeniu się, w sąsiednim domu rozpoczęły się prace dachowe. Tuż za moim oknem. Na początku nieszkodliwe - potem coraz bardziej intensywne. Znowu było to powietrze. Znowu było to coś, czego nie było widać, ale moje ciało natychmiast to zarejestrowało. Znów musiałem wyjść. Nie dlatego, że mieszkanie było złe - ale dlatego, że środowisko stawało się ciężarem. Tym razem trucizna nie znajdowała się wewnątrz, ale na zewnątrz.
A teraz po raz trzeci
Dziś mieszkam w domu jednorodzinnym od dobrych półtora roku. Wydawało się, że w końcu zapanowała stabilizacja. Ale od zeszłego tygodnia, zaledwie kilka metrów za ogrodzeniem mojego ogrodu zaczyna się nowy teren inwestycyjny. Inwestycja jest w toku - z betonowymi rurami, szlifierkami do cięcia i wszystkim tym, co pozostaje w powietrzu, gdy widzi się metrowe betonowe rury przez wiele dni. Rezultat: dzień później musiałem ponownie opuścić dom w pośpiechu, ponieważ agresywny zapach tego pyłu, który teraz rozprzestrzenił się po całej mojej posesji, wywołuje u mnie objawy fizyczne i ataki migreny. Ponownie, powietrze na zewnątrz jest gorsze niż wewnątrz - kiedy później wietrzyłem dom, było w nim więcej toksyn niż wcześniej.
Nie jestem już gotowa czekać, aż znowu mnie powali. Wyszedłem wcześniej. Tym razem nie w biegu, ale z czystą głową. I jestem pewien, że każdy, kto doświadcza tego samego trzy razy, nie jest „pechowcem“ - ale żyje w systemie, który stał się ślepy na konsekwencje swoich decyzji.
Od odwrotu do działania - co się zmieniło?
Kiedy musisz opuścić swój dom trzy razy w ciągu kilku lat - czasem nawet całe życie - ponieważ okoliczności zewnętrzne stają się tak toksyczne, że nie możesz ich dłużej fizycznie znieść, to coś się zmienia. Wtedy, w 2018 roku na Pożar wrzosowiska w Meppen, Byłem w pewnego rodzaju szoku. Wyczuwałem, że coś jest nie tak - fizycznie, emocjonalnie, energetycznie - ale wciąż nie miałem na to języka. Żadnej struktury, żadnego wewnętrznego systemu, który pomógłby mi to wszystko skategoryzować. Więc się wycofałem. Najpierw wewnętrznie, potem bardzo konkretnie.
MCS nie jest „klasycznym“ obrazem klinicznym z jednym objawem, ale mozaiką:
- Szum w głowie, częściowo przypominający migrenę
- Kołatanie serca
- Uczucie zapylenia dróg oddechowych
- Zapaść krążeniowa
- Senność
- Ciśnienie w klatce piersiowej
- Wrażliwość na światło
- ... a czasami po prostu: nadmierne wymagania
Dopiero później zdałem sobie sprawę, że to wycofanie stało się wzorcem. Podobnie jak wiele innych osób, reagowałem na zagrożenia unikaniem i wycofywaniem się - ponieważ nie widziałem żadnej realnej alternatywy. Tak więc każdy nowy problem stawał się zaproszeniem dla mojego układu nerwowego do przejścia do defensywy. W rezultacie często byłem w „trybie przetrwania“, ale nigdy tak naprawdę w „trybie tworzenia“.
Zmiana nie nastąpiła z dnia na dzień
Nie był to wielki wybuch, ani święty moment oświecenia. Było to raczej ciche uświadomienie sobie, które zajęło miesiące: Jeśli niczego nie zmienię, wszystko się powtórzy. Te same wzorce. Ta sama bezradność. Te same reakcje. Zacząłem więc obserwować krok po kroku: Co to ze mną robi? Kiedy tracę jasność? A kiedy ją odzyskuję?
W tej fazie zacząłem dokumentować swoje doświadczenia w ustrukturyzowany sposób. Zacząłem analizować kryzysy - tak jak inni prowadzą dziennik. Z czasem zrodziło to nowe wewnętrzne nastawienie: nie wszystko w życiu można kontrolować, ale wiele można zrozumieć. A z tego zrozumienia wynika pierwszy krok w kierunku działania.
Między psychologią a teologią
W psychologii powtarzające się zrządzenia losu są często określane jako traumatyczne powtórzenie - tak jakby życie wysyłało nam ten sam test, dopóki nie nauczymy się radzić sobie z nim w inny sposób. Z drugiej strony w teologii mówi się o „próbach“, które nie zdarzają się przypadkowo, ale mogą być rozumiane jako wezwanie do rozwoju. Język jest inny, ale istota jest podobna: wzrost często przychodzi tam, gdzie najpierw boli.
Dziś nie paraliżuje mnie już brak nowych kryzysów. Wręcz przeciwnie - nadal się zdarzają. Ale stworzyłem dla siebie narzędzia. Struktura. Dystans. Klarowność. I, co być może najważniejsze: odzyskałem pole manewru. Nie zawsze jest to duże pole manewru. Ale są moje.
Pięć powodów, dla których przejrzystość jest najważniejsza
- Ponieważ wiele rzeczy staje się widocznych dopiero po pewnym czasie
Niezależnie od tego, czy jest to pożar torfowiska w 2018 roku, przeprowadzka do mieszkania, czy nawet pozornie nieszkodliwy pobyt w koszarach - niektóre konsekwencje nie pojawiają się natychmiast. Zwłaszcza jeśli chodzi o kwestie takie jak MCS (wielokrotna wrażliwość chemiczna) lub inne subtelne stresy, ciało nie jest jak czujnik dymu, który natychmiast włącza alarm. Jest bardziej jak cichy obserwator, który reaguje dopiero później. Każdy, kto szuka jasności, musi zatem często myśleć z perspektywy czasu - i nauczyć się rozpoznawać powtarzające się wzorce. - Ponieważ często nie możesz wiedzieć w teraźniejszości, co będziesz wiedzieć później
Centralna sztuczka, którą mam w zwyczaju stosować: Patrząc wstecz, świadomie zadaję sobie pytanie - Co tak naprawdę wtedy wiedziałem? Czy mogłem podjąć inną decyzję? To pytanie jest równie proste, co przynoszące ulgę. Usuwa fałszywe oskarżenia i tworzy wewnętrzną przestrzeń - na działanie zamiast rozmyślania, na strukturę zamiast poczucia winy. - Ponieważ przejrzystość sprawia, że jesteś mniej zależny od opinii innych.
Jeśli coś nie jest od razu widoczne lub „mierzalne“, szybko napotkasz przeciwności z zewnątrz. „Nie bądź taki“, „Wyobrażasz sobie różne rzeczy“, „Wszystko w granicach rozsądku“.“ Każdy, kto zmaga się z niewidzialnymi ciężarami, słyszał takie zwroty. Ale wewnętrzna klarowność zapewnia ochronę. Jeśli dobrze znasz siebie, nie musisz już nieustannie się usprawiedliwiać. A to sprawia, że jesteś silny - nawet w kryzysie. - Ponieważ jasność nie rozwiązuje wszystkiego - ale wszystko porządkuje
Jasność nie jest wielkim rozwiązaniem, ale właściwą kolejnością. Nie zastępuje trudnych decyzji, ale pomaga w ich podejmowaniu. Klarowność jest jak wewnętrzny kompas, który mówi: oto na czym stoisz. To są twoje opcje. I to była twoja ścieżka aż do tego miejsca. Bez jasności wszystko wydaje się niejasne - a to często jest gorsze niż sam kryzys. - Ponieważ klarowność przywraca ci twoją historię
Kiedy stres narasta, kiedy sytuacja życiowa się zmienia lub ciało bije na alarm, często czujemy się zdani na łaskę innych. Ale jasność przywraca cię do punktu, w którym możesz powiedzieć: Zdaję sobie sprawę z tego, co się stało. Rozpoznaję, co to ze mną zrobiło. I wiem, co chcę z tym zrobić. W tym miejscu ponownie zaczyna się poczucie własnej skuteczności.
Co moja sytuacja ma wspólnego z innymi kryzysami?
To, czego teraz doświadczam - połączenie bezsilności, niejasnego zagrożenia i pełzającej utraty kontroli - jest w rzeczywistości prototypem wielu innych kryzysów życiowych. Niezależnie od tego, czy jest to przewlekła choroba, wypalenie zawodowe, stopniowa zapaść finansowa, toksyczny związek czy nagły przewrót modelu życia (na przykład z powodu zmian politycznych, gospodarczych lub rodzinnych): Ilekroć sytuacja powoli staje na głowie, a faktyczne zagrożenie nie jest od razu namacalne, tworzy się niebezpieczna przestrzeń pomiędzy - pole mgły. Nadal możesz funkcjonować, ale nie jesteś już wolny. Zdajesz sobie sprawę, że coś jest nie tak, ale nie wiesz, jak duże jest zagrożenie.
I to właśnie tutaj często decyduje się, czy pozostaniesz zdolny do działania - czy też zatracisz się w odwrocie. Dlatego moja historia nie dotyczy tylko stresu strukturalnego czy MCS - ale świadomości, odpowiedzialności i uporządkowanego myślenia w kryzysie. Każdy, kto nauczy się zachować jasność w tych pośrednich przestrzeniach, może również przejść przez inne kryzysy z większą dalekowzrocznością i wewnętrznym spokojem.
Przejść przez kryzys z jasnością
Z tego osobistego rozwoju wyłoniło się coś większego: Moja książka „Kryzysy jako punkty zwrotne“. Nie jest to klasyczny poradnik, ani opatentowany środek zaradczy. Jest to raczej zaproszenie do zmierzenia się z samym sobą na nowo - nie pomimo kryzysu, ale właśnie poprzez niego. Książka zawiera wiele spostrzeżeń, które zebrałem w ciągu ostatnich kilku lat.
Opowiada o objazdach, porażkach, reorientacji - ale także o konkretnych strategiach. Jak trzymać się swoich zasad, gdy wszystko jest chwiejne. Jak podejmować jasne decyzje, nawet w czasach niepewności. I jak nauczyć się słuchać własnego głosu bardziej niż hałasu z zewnątrz.
Wierzę, że żyjemy w czasach, w których narastają zarówno zbiorowe, jak i osobiste kryzysy. I wierzę równie mocno, że nie jesteśmy zdani na ich łaskę. Kryzysy nie są punktami końcowymi. Są punktami zwrotnymi.
Często zadawane pytania na ten temat
- Czym dokładnie jest MCS i jak się objawia?
MCS to skrót od Multiple Chemical Sensitivity - kontrowersyjnego, ale rzeczywistego zaburzenia środowiskowego, w którym ludzie reagują na niewielkie ilości niektórych substancji chemicznych. MCS nie jest oficjalnie uznawana za jednolitą diagnozę medyczną w Niemczech i nie jest oficjalnie uznawana w całym kraju w USA, ale jest traktowana jako prawdziwa, związana ze środowiskiem choroba w różnych specjalistycznych kręgach, instytucjach i orzeczeniach sądowych od lat 90-tych - szczególnie w kontekście medycyny społecznej i środowiskowej. Objawy wahają się od bólów głowy, duszności i problemów z koncentracją do ciężkich stanów wyczerpania. Reakcje często występują z opóźnieniem, co szczególnie utrudnia rozpoznanie lub uniknięcie przyczyn. - Dlaczego place budowy mogą być tak niebezpieczne dla wrażliwych osób?
Place budowy uwalniają różne zanieczyszczenia: drobny pył kwarcowy z pił do betonu, opary rozpuszczalników, cząsteczki farby, LZO (lotne związki organiczne) i wiele innych. Może to być ogromnym obciążeniem dla wrażliwych osób - nawet jeśli osoby postronne nic nie czują ani nie widzą. Problem polega na tym, że często jest to zauważane zbyt późno - gdy objawy już występują. - Dlaczego przeprowadzałeś się już kilka razy?
Ponieważ musiałem. Za pierwszym razem było to trwale zanieczyszczone mieszkanie z powodu pianki budowlanej, pleśni i zanieczyszczeń ze strychu. Za drugim razem był to duży plac budowy tuż za oknem z miesiącami zanieczyszczeń. A teraz - po raz trzeci - kolejny plac budowy, tym razem z drobnym pyłem kwarcowym. We wszystkich przypadkach organizm w pewnym momencie zareagował tak wyraźnie, że nie dało się już wytrzymać. - Po jakim czasie takie naprężenia stają się zauważalne?
To właśnie jest trudne: wiele stresów ma opóźniony efekt. Ciało nie zawsze reaguje natychmiast, ale często po dniach lub tygodniach. To właśnie sprawia, że trudno jest rozpoznać przyczynę - a jeszcze trudniej jest chronić się na czas. - Dlaczego jasność jest tak ważna w takich kryzysach?
Ponieważ możesz pozostać zdolny do działania tylko z wewnętrzną klarownością. Bez jasności szybko wpadasz w zwątpienie w siebie, poczucie winy lub bezradności. Z drugiej strony, jeśli spokojnie przeanalizujesz to, co wiedziałeś, kiedy i jak podejmowałeś decyzje, możesz skupić swoją energię na tym, co możesz kształtować - a nie na wyrzutach sumienia. - Co masz na myśli mówiąc „sprawdzając z perspektywy czasu, co mogłem wiedzieć“?
Jest to wypróbowana i przetestowana sztuczka pozwalająca uwolnić się od poczucia winy: Z perspektywy czasu zadaję sobie konkretne pytanie o to, co wiedziałem lub mogłem wiedzieć w danym momencie. Czy mogłem podjąć lepszą decyzję? Jeśli nie - odhaczam to. To tworzy przestrzeń dla nowych pomysłów, zamiast gubić się w wyrzutach sumienia. - Czy raport toksykologiczny jest przydatny?
Tak i nie. Zleciłem sporządzenie jednego za 2500 euro - z wynikiem: Tak, podwyższone wartości dla pleśni i pozostałości chemicznych (np. alkanów). Ale: w praktyce jest to często mało przydatne. Prawnicy i sądy spierają się o wartości graniczne - a jeśli są one tylko nieznacznie przekroczone, prawie niemożliwe jest wyegzekwowanie czegokolwiek zgodnie z prawem. - Czy spór sądowy jest opłacalny w przypadku zanieczyszczonych mieszkań?
Zazwyczaj nie. Wysiłek, koszty opinii biegłego, ciężar dowodu - wszystko to jest często nieproporcjonalne do wyniku. Wiele spraw kończy się kompromisami lub nie przynosi żadnych rezultatów. Niestety, osoby poszkodowane rzadko mają realną szansę na dochodzenie swoich praw - pomimo wyraźnych objawów. - Co można zrobić, jeśli plac budowy stanowi zagrożenie dla zdrowia?
Natychmiast dokumentować: Zdjęcia, dziennik budowy, zanotuj objawy. Jednocześnie porozmawiaj z organem budowlanym lub agencją ochrony środowiska, aby sprawdzić, czy można zgłosić zanieczyszczenie pyłem lub hałasem. Jeśli to możliwe, stwórz miejsce odosobnienia lub, jeśli to konieczne, wyprowadź się tymczasowo - zwłaszcza jeśli narażenie staje się trwałe. - Co było dla ciebie najważniejszym wnioskiem z tych kryzysów?
Że wycofanie się nie zawsze jest słabością, ale czasami pierwszym krokiem w kierunku jasności. Że nie mogę kontrolować wszystkiego, ale mogę kontrolować moją reakcję na to. I że każdy kryzys może być również zaproszeniem do głębszego zrozumienia tego, co jest dla mnie naprawdę dobre - a co nie. - Jak zmieniło się Twoje podejście do sytuacji kryzysowych?
Kiedyś byłem raczej pasywny - wycofanie, bezsilność, frustracja. Dziś analizuję szybciej, podejmuję jaśniejsze decyzje, proaktywnie strukturyzuję swoje otoczenie. Pracuję więcej z rutyną, jasnością i granicami. Daje mi to pole do manewru - i czyni mnie silniejszym wewnętrznie. - Jaką rolę odgrywa Twoja książka „Kryzysy jako punkty zwrotne“?
Ta książka jest wynikiem właśnie takich doświadczeń. To nie teoria, ale praktyka. Pokazuje, jak nie tylko przetrwać kryzysy, ale jak wykorzystać je na swoją korzyść. I oferuje narzędzia do wzięcia odpowiedzialności za własne myśli, uczucia i działania - nawet jeśli na początku wydajesz się bezsilny. - Czyż takie kryzysowe doświadczenia nie są wyjątkowe?
Być może. Ale są one przykładem dla wielu sytuacji w życiu:
- Choroba, która nie jest natychmiast rozpoznawalna.
- Zmiany, które są na tobie wymuszone.
- Ludzie, którzy podejmują decyzje, które sprawiają, że cierpisz.
We wszystkich tych przypadkach jasność pomaga uniknąć utonięcia w emocjonalnym chaosie. - Jakiej rady udzieliłbyś osobom, które znalazły się w podobnej sytuacji?
Nie wątp zbyt długo. Jeśli zdasz sobie sprawę, że coś jest nie tak - słuchaj. Dokumentuj to, co dostrzegasz. A przede wszystkim: wzmocnij się wewnętrznie, zanim spróbujesz rozwiązać wszystko zewnętrznie. Czasami jasny wewnętrzny kompas jest ważniejszy niż jakakolwiek ocena prawna lub medyczna. - Jak możesz znieść zaczynanie od nowa mimo wszystko?
Patrzę na kryzys nie jak na przeciwnika, ale jak na nauczyciela. Zadaję sobie pytanie: Co mogę z tego wynieść? Co sprawi, że będę jaśniejszy, spokojniejszy, bardziej skuteczny? I przypominam sobie: robiłem to już wcześniej - i zrobię to ponownie. Ze strukturą, jasnością, a czasem z nowym miejscem, nowym rozdziałem.