Maatschappij

Deze sectie bevat sociale ontwikkelingen, observaties en spanningen De focus ligt op onderwerpen die ons samenleven, onze waarden en onze culturele oriëntatie beïnvloeden. Sommige van deze artikelen gaan over actuele debatten, andere nemen al lang bestaande structuren onder de loep of kijken terug naar historische contexten. Het gaat er vaak niet om snel een oordeel te vellen, maar om even stil te staan, beter te kijken - en de vraag te stellen: waar willen we eigenlijk heen als samenleving?

Wie hier leest, vindt geen schreeuwerig opinietheater, maar rustige analyses, heldere bewoordingen en oog voor wat vaak tussen de regels ligt. Zeker in een tijd van toenemende polarisatie kan een gedifferentieerde kijk op maatschappelijke kwesties je helpen om bewuster je eigen standpunt te kiezen - en dat zo nodig in twijfel te trekken.

Helge Schneider: Houding, humor en de vrijheid om jezelf niet te hoeven verantwoorden

door
Helge Schneider Portret

Helge Schneider viel me al vroeg op. Niet omdat hij bijzonder luidruchtig was of zichzelf op de voorgrond drong - integendeel. Het was deze eigenaardige mengeling van intelligente absurditeit, taalkundig zijwaarts denken en muzikale nuchterheid die me bijbleef. Vanaf het begin leek er iets anders aan de hand. Niet opgewonden. Niet onder de indruk. En vooral: geen uitleg nodig.

Dit portret is dus geen fan tekst. Het is ook geen ironische knipoog of een poging om Helge Schneider in een cultureel hokje te plaatsen. Het is eerder een poging om te kijken naar een persoonlijkheid die zich decennialang consequent heeft verzet tegen elke vorm van toe-eigening - en die juist daardoor een houding aanneemt.

Meer lezen

Het Twee Plus Vier-verdrag, de NAVO en de Bundeswehr: Wat geldt er vandaag nog?

door

Wanneer vandaag de dag over veiligheidsbeleid, de Bundeswehr en internationale verplichtingen wordt gesproken, is dat meestal in het teken van het heden: aantallen, dreigingssituaties, bondgenootschappelijk vermogen. Zelden wordt echter gevraagd op welke juridische basis dit alles eigenlijk staat. Toch is er een verdrag dat precies dit fundament vormt - en toch is het nauwelijks verankerd in het publieke bewustzijn: het Twee Plus Vier Verdrag.

Veel mensen kennen het van naam. Slechts weinigen weten wat er precies in is geregeld. Nog minder mensen houden zich bezig met de vraag welke betekenis deze overeenkomsten vandaag de dag nog hebben - meer dan drie decennia na de Duitse hereniging, in een wereld die in politiek, militair en sociaal opzicht fundamenteel is veranderd.

Meer lezen

Uitleg over digitaal eigendom - Hoe duurzame online activa worden gecreëerd

door
Wat is digitaal eigendom

Eeuwenlang was eigendom iets heel tastbaars. Je kon het aanraken, erop lopen of het in je hand houden. Een huis, een stuk land, een werkplaats, boeken op een plank of gereedschap in een lade - het waren allemaal dingen die duidelijk konden worden toegewezen. Ze behoorden toe aan iemand, waren zichtbaar aanwezig en bleven dat meestal ook als de politieke, economische of sociale omstandigheden veranderden.

Dit artikel legt uit wat digitaal eigendom is, welke vormen het aanneemt en hoe digitaal eigendom kan worden gecreëerd, vooral in het huidige AI-tijdperk.

Meer lezen

Klimaatbescherming met tunnelvisie - elektromobiliteit, lobbyen en de onderdrukte kosten

door
Elektromobiliteit zonder ideologie

Dit artikel is geen aanklacht tegen elektromobiliteit. Het is ook geen poging om een technologische ontwikkeling te denigreren die voor veel mensen perfect werkt in hun dagelijks leven. Ik schrijf deze tekst omdat het me de afgelopen jaren steeds duidelijker is geworden dat er een kloof gaapt tussen het politieke verhaal, de publieke perceptie en de fysieke werkelijkheid waar nauwelijks over gesproken wordt. En ik schrijf het niet vanuit het perspectief van een buitenstaander. Ik rijd zelf al jaren in een plug-in hybride. Ik ken elektrisch rijden uit eigen ervaring, niet uit brochures of talkshows. Ik weet hoe prettig het is om geruisloos door de stad te glijden, hoe direct de vermogensafgifte is en hoe ontspannen het voelt. Iedereen die ooit regelmatig in een elektrische auto heeft gereden, begrijpt al snel waarom deze vorm van rijden emotioneel meeslepend is. Er valt niets aan te minimaliseren.

Dit is precies waarom ik denk dat het nodig is om een stap terug te doen en ons nuchter af te vragen: Wat bereiken deze voertuigen eigenlijk - en tegen welke prijs, systemisch gezien?

Meer lezen

Wat is BRICS - en wat niet: geschiedenis, economie en geopolitieke categorisering

door
BRICS-landen

Wie de cijfers nuchter bekijkt, wrijft zich in de ogen: de BRICS-landen van vandaag vertegenwoordigen bijna de helft van de wereldbevolking. Miljarden mensen wonen in deze landen, werken er, produceren, consumeren, bouwen infrastructuur en geven vorm aan hun toekomst. In termen van bevolking, economische output (vooral in termen van koopkracht) en grondstoffen zijn ze zeker geen marginaal fenomeen in de wereldpolitiek. En toch spelen de BRICS-landen meestal slechts een ondergeschikte rol in de dagelijkse berichtgeving van westerse media - vaak gereduceerd tot afzonderlijke gebeurtenissen, conflicten of modewoorden.

Dat is precies waar dit artikel over gaat. Niet om BRICS te vieren of te verdedigen, maar om te begrijpen wat er achter dit acroniem zit, hoe het tot stand is gekomen en waarom het vandaag de dag een rol speelt die niet zomaar kan worden genegeerd.

Meer lezen

Wat onze grootvaders ons vertelden over de oorlog - en waarom deze stemmen vandaag ontbreken

door
Oorlogsherinneringen van de grootvaders

Er wordt veel gepraat over oorlog. In het nieuws, praatprogramma's, commentaren, sociale media. Bijna geen enkel ander onderwerp is zo aanwezig - en tegelijkertijd zo vreemd abstract. Cijfers, kaarten, frontlinies, expertises. We weten waar iets gebeurt, wie erbij betrokken is en wat er op het spel staat. Wat bijna volledig ontbreekt zijn de stemmen van degenen die de oorlog hebben meegemaakt in plaats van verklaard.

Misschien is het omdat deze stemmen langzaam verstommen. Maar misschien ook omdat we vergeten zijn hoe we naar ze moeten luisteren.

Meer lezen

Hoe was Syrië voor de oorlog? Wie regeert er vandaag? Wat betekent dit voor vluchtelingen in Duitsland?

door
Syrië en Damascus

Voor mij is Syrië geen abstract nieuwsland, niet zomaar een crisisconcept in de krantenkoppen. Ik volg dit land - op afstand, maar continu - al zo'n twintig jaar. Niet uit politiek activisme, maar uit oprechte interesse. Voor mij is Syrië altijd een voorbeeld geweest van hoe de wereld ingewikkelder is dan eenvoudige goed en kwaad verhalen. Een land in het Midden-Oosten dat seculier georganiseerd was, relatief stabiel en sociaal veel moderner dan velen hadden verwacht.

Een bijkomend punt dat al vroeg mijn interesse wekte, was de persoon van Bashar al-Assad zelf. Een man die in Zwitserland had gestudeerd, een opleiding tot oogarts had gevolgd, de realiteit van het leven in het Westen kende - en vervolgens aan het hoofd stond van een staat in het Midden-Oosten. Dat paste niet in het gebruikelijke plaatje. Het was voor mij des te irritanter om te zien hoe snel de publieke perceptie vernauwde, hoe een complexe staat binnen een paar jaar een puur symbool van geweld, vlucht en morele simplificatie werd. De schok voor mij was niet zozeer dat Syrië in een oorlog belandde - de geschiedenis kent veel van zulke breuken - maar hoe weinig ruimte er daarna overbleef voor differentiatie. Dit artikel is daarom ook een poging om weer wat orde te scheppen in een onderwerp dat in de media vaak alleen als chaos wordt gepresenteerd.

Meer lezen

Zinkgasopslagfaciliteiten in Duitsland: technologie, grenzen en politieke gevolgen

door
Gasopslag in Duitsland

Wanneer in het nieuws van „40 procent vullingsgraad van de gasopslagfaciliteiten“ Als we het over percentages hebben, klinkt dat in eerste instantie abstract. Percentages lijken technisch, ver verwijderd van het dagelijks leven. En toch zit er iets heel concreets achter: de vraag hoe stabiel onze energievoorziening werkelijk is - niet in theorie, maar in de dagelijkse praktijk.

Gas wordt in Duitsland niet alleen gebruikt voor industriële installaties of elektriciteitscentrales. Het verwarmt huizen, levert warm water, stuurt stadsverwarmingsnetwerken aan en is in veel regio's nog steeds de centrale ruggengraat van de energievoorziening. In tegenstelling tot elektriciteit kan gas echter niet naar believen worden opgewekt „met een druk op de knop“. Het moet worden gewonnen, getransporteerd en vooral opgeslagen.

Dit is precies waar de gasopslagfaciliteiten om de hoek komen kijken. Ze zijn als de voorraadkast van het land. Zolang hij goed gevuld is, staat bijna niemand erbij stil. Als hij zichtbaar leeg raakt, rijzen er vragen: Gaat het nog lang mee? Hoe lang nog? En wat gebeurt er als het bergafwaarts blijft gaan?

Meer lezen

↑