Portret

Onder de noemer portretten zijn hier persoonlijke, rustige benaderingen samengebracht van mensen die hun stempel hebben gedrukt door hun gedachten, daden of werk. De focus ligt minder op data in het leven of externe successen en meer op de houding die in de loop van een leven is ontwikkeld. Deze portretten vragen hoe iemand geworden is wie hij is - en waarom hij een impact heeft op anderen. Ze vermijden opzettelijk snelle oordelen en schreeuwerige etiketten. In plaats daarvan richten ze zich op afdrukken, breuken, beslissingen en nuances. Een portret is in deze zin geen heldenverering of een facturerend format, maar een nauwkeurige observatie: respectvol, categoriserend en open voor tegenstrijdigheden. Dit resulteert in teksten die niet alleen informeren, maar ook aanzetten tot nadenken - over mensen, over het verloop van de tijd en over de eigen houding.

Donald Trump in het systeem van de VS - oorsprong, macht, media en impact

door
Donald Trump in het systeem van de VS

Donald Trump is geen gewone politieke figuur. Hij is geen klassiek staatsman, geen ideologisch getrainde partijsoldaat, geen product van tientallen jaren netwerken in Washington. Bovenal is Trump één ding: een projectiescherm. Voor hoop, voor angst, voor woede, voor afwijzing - en voor verwachtingen die veel verder gaan dan specifiek beleid. Dit is precies de reden waarom een portret van hem zinvol is. Je hoeft hem niet leuk te vinden of niet, maar hij maakt wel iets zichtbaar dat er al was.

Trump staat niet alleen voor beslissingen of programma's. Hij vertegenwoordigt een breuk in het politieke zelfbeeld van de westerse wereld. Hij vertegenwoordigt een breuk in het politieke zelfbeeld van de westerse wereld. En deze breuk kan niet worden verklaard door hem louter te zien als een „populist“, „provocateur“ of „ongeluk van de geschiedenis“. Als je Trump wilt begrijpen, moet je hem zien als zowel een symptoom als een acteur.

Meer lezen

Wat is de zin van het leven? Een vergelijking van religies, filosofen en Helmut Thielicke

door
De vraag naar de zin van het leven

Er zijn vragen die de mensheid al duizenden jaren bezighouden. Vragen die nooit echt weggaan, hoe modern onze wereld ook wordt. Een van deze vragen is waarschijnlijk heel eenvoudig: Wat is eigenlijk de zin van het leven?

Interessant genoeg verschijnt het antwoord „42“ vandaag steeds weer - meestal met een kleine glimlach. De achtergrond komt van „The Hitchhiker's Guide to the Galaxy“.“ door Douglas Adams. In het verhaal bouwt een hoogontwikkelde beschaving een gigantische supercomputer die het „antwoord op de ultieme vraag over het leven, het universum en de rest“ over miljoenen jaren moet berekenen. Uiteindelijk is het resultaat simpelweg: 42. Het absurde is dat niemand uiteindelijk precies weet wat de oorspronkelijke vraag was.

Dat is precies waarom deze scène wereldberoemd is geworden. Het is grappig, maar tegelijkertijd verrassend diepzinnig. Want misschien beschrijft het wel heel treffend een fundamenteel menselijk probleem: we zoeken vaak wanhopig naar antwoorden zonder precies te weten welke vraag we eigenlijk stellen.

Meer lezen

Wie is J. D. Vance eigenlijk? Een portret van zijn afkomst, carrière, tegenstrijdigheden en toekomst

door
Wie is J. D. Vance?

Internationale verslaggeving over de Verenigde Staten wordt meestal gedomineerd door de grote, luidruchtige figuren. Namen die polariseren, die provoceren, die krantenkoppen genereren. Voor veel Europese waarnemers is de politiek in de VS dan ook vaak een samenspel van escalatie, conflicten en duidelijk herkenbare tegenstellingen. En dan duikt er plotseling een naam op die helemaal niet in dit plaatje past: J. D. Vance.

Geen klassieke luidspreker. Geen man van grote gebaren. Geen politicus die meteen de aandacht trekt met kernachtige woorden. En toch is hij er opeens - in interviews, in analyses, in politieke debatten. Niet als een marginale figuur, maar als iemand die duidelijk een rol speelt die groter is dan op het eerste gezicht lijkt. Voor veel lezers in Duitsland of Europa is dit precies waar de echte vraag begint: wie is deze man eigenlijk - en waarom is hij plotseling zo belangrijk geworden?

Meer lezen

Johann Sebastian Bach - orde, houding en het fundament van onze muziek

door
Johann Sebastian Bach Portret

Als kind en tiener groeide ik op in een familie van muzikanten. Mijn beide ouders zijn muziekleraren. Mijn moeder speelt dwarsfluit en mijn vader piano. Muziek was bij ons thuis geen decoratieve achtergrond, maar een natuurlijk onderdeel van het dagelijks leven. We oefenden, gaven les, discussieerden en worstelden soms zelfs. Bladmuziek lag op de vleugel, niet in de kast.

Ik speelde zelf piano en later ook saxofoon. En zoals zoveel mensen die een klassieke opleiding volgen, kwam ik op een gegeven moment terecht bij Johann Sebastian Bach - meer specifiek, de eerste prelude uit het „Wohltemperierte Klavier“. Ik kan het nog steeds spelen. Misschien niet foutloos, daar zou ik nog eens op moeten oefenen. Maar de structuur van dit stuk staat me tot op de dag van vandaag bij. Deze rustige opeenvolging van gebroken akkoorden, de heldere harmonie, de vanzelfsprekende volgorde - zelfs als leerling voel je dat hier iets belangrijks gebeurt. Dit portret is opgedragen aan mijn moeder op haar 70e verjaardag, die het voor mij mogelijk maakte om destijds pianoles te nemen.

Meer lezen

Hoe dieren tijd waarnemen - en wat dit betekent voor de toekomst van AI

door
Dieren, AI en tijdwaarneming

Er ligt een kat op het tapijt. Hij beweegt niet. Hij knippert even, draait een oor, zucht inwendig om de opdringerigheid van het bestaan - en verder gebeurt er niets. De mens kijkt ernaar en denkt: „Typisch. Lui vee.“. Maar wat als precies het tegenovergestelde waar is? Wat als de kat niet te langzaam is - maar wij wel? Dit artikel is geschreven nadat ik een video van Gerd Ganteför over dit onderwerp had bekeken en ik vond het zo interessant dat ik het hier wil presenteren.

Mensen observeren dieren al eeuwenlang en komen altijd tot dezelfde verkeerde conclusies. We interpreteren hun gedrag met onze snelheid, onze waarneming, onze innerlijke klok. En deze klok is, nuchter beschouwd, meer een gezellige wandkalender dan een razendsnelle processor. Misschien lijkt de kat alleen zo ongeïnteresseerd omdat zijn omgeving voor hem net zo dynamisch aanvoelt als een rij bij de autoriteiten op vrijdagmiddag.

Meer lezen

Helge Schneider: Houding, humor en de vrijheid om jezelf niet te hoeven verantwoorden

door
Helge Schneider Portret

Helge Schneider viel me al vroeg op. Niet omdat hij bijzonder luidruchtig was of zichzelf op de voorgrond drong - integendeel. Het was deze eigenaardige mengeling van intelligente absurditeit, taalkundig zijwaarts denken en muzikale nuchterheid die me bijbleef. Vanaf het begin leek er iets anders aan de hand. Niet opgewonden. Niet onder de indruk. En vooral: geen uitleg nodig.

Dit portret is dus geen fan tekst. Het is ook geen ironische knipoog of een poging om Helge Schneider in een cultureel hokje te plaatsen. Het is eerder een poging om te kijken naar een persoonlijkheid die zich decennialang consequent heeft verzet tegen elke vorm van toe-eigening - en daarbij blijk heeft gegeven van attitude.

Meer lezen

Meer dan punk: Nina Hagen, Cosma Shiva en de kunst om je niet te laten beetnemen

door
Portret van Nina en Cosma Shiva Hagen

Bij een portret van Nina Hagen is het verleidelijk om het eerst over muziek te hebben. Over punk, provocatie, schrille optredens. Over alles wat luid en zichtbaar is. Dit portret begint bewust anders. Niet met liedjes, niet met stijlen, niet met beelden. Maar met iets stillers - en belangrijker: houding.

Houding is geen label. Het kan niet als een kostuum worden aangetrokken, achteraf worden opgeplakt of met marketing worden uitgelegd. Houding is duidelijk zichtbaar in vroeg gedrag, lang voordat iemand beroemd wordt. Je ziet het aan hoe iemand reageert op beperkingen, op tegenstrijdigheden, op macht. En dit is waar Nina Hagen interessant wordt - niet als icoon, maar als persoonlijkheid.

Meer lezen

Dieter Hallervorden - Meer dan Didi: Portret van een ongemakkelijke vrije geest

door
Dieter Hallervorden en de Wühlmäuse in Berlijn

Er zijn figuren die je de rest van je leven bijblijven. Sommigen als een slecht zittend pak, anderen als een oude vriend die ongevraagd blijft langskomen. Voor Dieter Hallervorden heet deze vriend „Didi“. En hij belt niet, hij bonkt. Op een denkbeeldige gong. Palim, Palim! - en bijna iedereen weet wie hij is.

Maar hier begint het misverstand. Want wie Dieter Hallervorden reduceert tot dit ene moment, tot de slapstickact, het stompende gezicht en de overdreven naïviteit, mist de ware persoon erachter. De grappenmaker was altijd maar de oppervlakte. Daaronder zat een brein dat alerter was dan velen hem toeschrijven - en een personage dat er nooit van hield om verteld te worden waar hij heen moest. Dit portret is daarom geen nostalgische terugblik op het televisievermaak van de afgelopen decennia. Het is een poging om een artiest serieus te nemen die tientallen jaren lang bewust niet serieus genomen wilde worden - en die juist daarom zo effectief was.

Meer lezen

↑