Op regels gebaseerde wereldorde en internationaal recht: tussen claim, realiteit en schending van het recht

Internationaal recht en op regels gebaseerde wereldorde

Het valt me al jaren op hoe vaak politici en de media het hebben over een „op regels gebaseerde wereldorde“ wordt besproken. Het huidige geschil tussen de VS en Venezuela heeft deze kwestie weer onder de aandacht gebracht. Vroeger kwam deze term nauwelijks voor, maar tegenwoordig lijkt het bijna een standaardreflex: als er ergens iets gebeurt, wordt al snel gezegd dat we „de regels moeten verdedigen“. Tegelijkertijd heb ik de indruk gekregen dat dezelfde mensen die vooral naar deze regels verwijzen, zich er zelf vaak niet meer consequent aan gebonden voelen als ze twijfelen. Het was precies deze tegenstrijdigheid die me verbaasde.

Hoe vaker je zulke termen hoort, hoe vager ze lijken. „Op regels gebaseerd“ klinkt duidelijk, maar blijft vaak vaag. En „internationaal recht“ wordt vaak gebruikt als een moreel keurmerk, hoewel het eigenlijk een juridisch kader is - met voorwaarden, beperkingen en achterpoortjes. Daarom heb ik besloten dit onderwerp eens nader te bekijken. Niet als jurist, maar als iemand die wil begrijpen wat deze orde ooit in de kern was - en waar haar werkelijke kracht in lag.

Meer lezen

Digitaal geld begrijpen: Bitcoin, stablecoins en CBDC's eenvoudig uitgelegd

CBDC's, cryptocurrencies en stablecoins

Er waren tijden dat geld er gewoon was in het dagelijks leven. Je verdiende het, nam het op, betaalde ermee, maakte rekeningen over - klaar. En dat was een van de stille eigenschappen van het oude systeem: het was zo betrouwbaar dat je het nauwelijks opmerkte.

Veel technische dingen werken het best als ze onzichtbaar blijven. Contant geld is daar een goed voorbeeld van: het is tastbaar, gemakkelijk te begrijpen en maakt een uitwisseling mogelijk zonder dat er meteen een systeem op de achtergrond draait dat alles logt of analyseert. Dit was decennialang normaal. Je hoefde geen expert te zijn om deel te nemen aan het bedrijfsleven. Dat zal in de toekomst veranderen.

Meer lezen

De hoge energieprijzen in Duitsland begrijpen: Gas, elektriciteit en benzine eenvoudig uitgelegd

Energieprijzen in Duitsland

In mijn dagelijks leven heb ik relatief weinig last van hoge energieprijzen. Ik werk voornamelijk met Apple computers, die al jaren geoptimaliseerd zijn voor efficiëntie, en beweeg me bijna uitsluitend elektrisch door de stad. Nuchter gezien kost dat geen drol. En toch kan ik één gedachte niet van me afschudden: overal om ons heen komen bedrijven onder druk te staan, productielocaties sluiten of verhuizen. Dezelfde zin duikt steeds weer op in gesprekken, rapporten en notities:

De energieprijzen zijn te hoog.

Als je beter kijkt, zie je een vreemde tegenstrijdigheid. Voor veel particulieren is energie merkbaar duurder geworden, maar nog steeds beheersbaar. Voor bedrijven daarentegen lijkt energie steeds meer hun bestaan te bedreigen. Dit roept onvermijdelijk de vraag op: Wat is de werkelijke reden hiervoor? En waarom is het zo moeilijk om een duidelijk, begrijpelijk antwoord te krijgen?

Meer lezen

Jeffrey Sachs waarschuwt Duitsland: Waarom de veiligheid van Europa opnieuw moet worden bekeken

Jeffrey Sachs schrijft open brief aan bondskanselier Merz

In zijn open brief aan de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, gepubliceerd in de Berliner Zeitung op 17 december 2025, spreekt de bekende econoom en professor Jeffrey D. Sachs zich uit met een helderheid die zeldzaam is geworden in het huidige Europese debat. Sachs spreekt niet als activist, niet als partizaan en niet als commentator op afstand, maar als econoom en politiek adviseur die al tientallen jaren werkt op de centrale raakvlakken van internationale crises, veiligheidsarchitecturen en economische omwentelingen. De open brief bevat een ongewoon scherp citaat:

„Leer geschiedenis, kanselier.“

Meer lezen

Speltheorie verklaart 25 jaar geopolitiek: Hoe Europa zijn strategische rol verloor

Speltheorie verklaart 25 jaar geopolitiek

Voor velen klinkt speltheorie als droge wiskunde, als formules, als iets dat alleen een rol speelt bij colleges of zakelijke spelletjes. In werkelijkheid is het echter een oud denkinstrument dat al bestond lang voordat het academisch geformaliseerd werd. Diplomaten gebruikten het, commandanten gebruikten het, captains of industry gebruikten het - lang voordat het ook maar zo genoemd werd. Uiteindelijk is het niets meer dan een nuchtere vraag:

„Wanneer verschillende spelers beslissingen moeten nemen in een onzekere situatie - welke opties hebben ze dan en wat zijn de gevolgen?“

Dit soort denken is vandaag de dag verrassend zeldzaam geworden. In plaats van alternatieven te analyseren, wordt veel beperkt tot morele verhalen of spontane interpretaties. Maar juist als het om geopolitieke kwesties gaat, zou een heldere analyse van de mogelijkheden de basis zijn van elk volwassen beleid. Het is precies dit oude ambacht dat ik in dit artikel weer wil oppakken.

Meer lezen

De 28e regeling van de EU: de stille reorganisatie van de Europese Economische Ruimte?

28e EU-regeling

Op dit moment heeft half Europa het over het zogenaamde „28e regime“. Velen vragen zich af wat dit eigenlijk moet voorstellen. Een nieuwe staat? Een geheim EU-project? Of gewoon een nieuwe poging om de interne markt te moderniseren? In feite is het een concept dat groots klinkt, maar in wezen een extra bedrijfsvorm beschrijft die verondersteld wordt optioneel en puur vrijwillig te zijn. De naam „28e regime“ komt van het feit dat er nog een set regels zou zijn naast de 27 nationale rechtssystemen - als een extra gereedschap in een al volle gereedschapskist.

Het idee erachter is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Starters, investeerders en sommige KMO's klagen er al jaren over dat de EU uit 27 zeer verschillende economische zones bestaat. Afhankelijk van het land waar je start, moet je aan verschillende regels voldoen: verschillende opstartformaliteiten, verschillende aansprakelijkheidsregels, verschillende vereisten voor werknemersparticipatie of het aantrekken van kapitaal. Dit is een obstakel voor internationale techbedrijven en vaak een afschrikmiddel voor oprichters. Dit is precies waar de EU-instellingen willen beginnen.

Meer lezen

CLOUD Act, gegevenssoevereiniteit en Zwitserland: een keerpunt voor Europese IT-strategieën?

Wat betekent de Zwitserse wolkenresolutie voor Europa?

Half november gebeurde er iets in Zwitserland dat bijna niemand in deze vorm had verwacht: De commissarissen voor gegevensbescherming van het land namen een duidelijke, bijna historische resolutie aan. De boodschap erachter is eenvoudig - en tegelijkertijd zeer controversieel: overheidsinstanties mogen hun meest gevoelige gegevens niet langer zonder aarzelen uitbesteden aan internationale clouddiensten zoals Microsoft 365. Waarom?

Meer lezen

De nieuwe EU-censuurwetten: Wat Chatcontrol, DSA, EMFA en de AI-wet betekenen

EU-censuurwetten

In een steeds meer gedigitaliseerde wereld brengen we veel tijd online door: We chatten, winkelen, werken en informeren onszelf. Tegelijkertijd veranderen de regels over hoe inhoud wordt gedeeld, gemodereerd of gecontroleerd. De Digital Services Act (DSA), de European Media Freedom Act (EMFA), de geplande verordening ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen (CSAR, vaak „chatcontrole“ genoemd) en de AI-wet zijn belangrijke wetgevingsvoorstellen van de Europese Unie (EU) om de digitale omgeving te reguleren.

Deze regels lijken op het eerste gezicht ver weg - maar ze hebben invloed op zowel jou als particulier als op kleine en middelgrote bedrijven. Dit artikel zal je stap voor stap begeleiden: van de vraag „Wat is hier gepland?“ naar de achtergrond en tijdlijnen naar de verandering van perspectief: Wat betekent dit voor jou in het dagelijks leven?

Meer lezen