Europa

Europa is meer dan een politieke instelling of een geografisch gebied. Het is een historisch gegroeid gebied van denken, cultuur en ervaring waarin vragen over democratie, vrijheid, de rechtsstaat en samenleven steeds opnieuw aan de orde worden gesteld. Het trefwoord „Europa“ bundelt daarom bijdragen over Europese ideeën, ontwikkelingen en conflicten - van Europese politiek en wetgeving tot institutionele beslissingen van de EU en biografische portretten van mensen die Europa hebben vormgegeven, bekritiseerd of ontwikkeld. Het doel is niet om Europa te reduceren tot modewoorden of dagelijkse politieke gebeurtenissen, maar om verbanden zichtbaar te maken, achtergronden te categoriseren en verschillende perspectieven naast elkaar te zetten. Europa verschijnt hier niet als een afgerond project, maar als een open proces dat begrepen, besproken en gevormd moet worden.

Rusland, de NAVO en de angst voor oorlog: wat kan worden bewezen - en wat niet

door
NAVO, Rusland en de angst voor oorlog

Dit artikel is niet het resultaat van een actuele impuls, verontwaardiging of partijdigheid. Het is eerder het resultaat van een lange periode van observatie - en een groeiend gevoel van onbehagen. Ik ben niet alleen geïnteresseerd in Rusland sinds de oorlog in Oekraïne. Mijn interesse gaat verder terug. Ik had op school al Russisch als vreemde taal gestudeerd en was in die tijd op een heel ontspannen manier geïnteresseerd in de taal, de geschiedenis en de mentaliteit. Deze vroege interesse heeft ertoe geleid dat ik de ontwikkelingen daar in de loop der jaren heb gevolgd zonder steeds van perspectief te veranderen.

Juist daarom ben ik vandaag geschokt door hoe grof, hoe simplistisch en hoe zelfverzekerd veel beelden van Rusland en zijn vermeende doelen in de publieke sfeer worden geplaatst - vaak zonder bronnen, zonder context, soms zelfs zonder enige interne logica. Het wordt vooral irritant als zulke verhalen niet alleen verschijnen in talkshows of commentaarkolommen, maar ook bijna zonder nadenken worden overgenomen door journalisten, politici of andere officiële stemmen. Op een gegeven moment rijst onvermijdelijk de vraag:

Is dat echt waar?

Meer lezen

Het Twee Plus Vier-verdrag, de NAVO en de Bundeswehr: Wat geldt er vandaag nog?

door

Wanneer vandaag de dag over veiligheidsbeleid, de Bundeswehr en internationale verplichtingen wordt gesproken, is dat meestal in het teken van het heden: aantallen, dreigingssituaties, bondgenootschappelijk vermogen. Zelden wordt echter gevraagd op welke juridische basis dit alles eigenlijk staat. Toch is er een verdrag dat precies dit fundament vormt - en toch is het nauwelijks verankerd in het publieke bewustzijn: het Twee Plus Vier Verdrag.

Veel mensen kennen het van naam. Slechts weinigen weten wat er precies in is geregeld. Nog minder mensen houden zich bezig met de vraag welke betekenis deze overeenkomsten vandaag de dag nog hebben - meer dan drie decennia na de Duitse hereniging, in een wereld die in politiek, militair en sociaal opzicht fundamenteel is veranderd.

Meer lezen

Klimaatbescherming met tunnelvisie - elektromobiliteit, lobbyen en de onderdrukte kosten

door
Elektromobiliteit zonder ideologie

Dit artikel is geen aanklacht tegen elektromobiliteit. Het is ook geen poging om een technologische ontwikkeling te denigreren die voor veel mensen perfect werkt in hun dagelijks leven. Ik schrijf deze tekst omdat het me de afgelopen jaren steeds duidelijker is geworden dat er een kloof gaapt tussen het politieke verhaal, de publieke perceptie en de fysieke werkelijkheid waar nauwelijks over gesproken wordt. En ik schrijf het niet vanuit het perspectief van een buitenstaander. Ik rijd zelf al jaren in een plug-in hybride. Ik ken elektrisch rijden uit eigen ervaring, niet uit brochures of talkshows. Ik weet hoe prettig het is om geruisloos door de stad te glijden, hoe direct de vermogensafgifte is en hoe ontspannen het voelt. Iedereen die ooit regelmatig in een elektrische auto heeft gereden, begrijpt al snel waarom deze vorm van rijden emotioneel meeslepend is. Er valt niets aan te minimaliseren.

Dit is precies waarom ik denk dat het nodig is om een stap terug te doen en ons nuchter af te vragen: Wat bereiken deze voertuigen eigenlijk - en tegen welke prijs, systemisch gezien?

Meer lezen

Wat is BRICS - en wat niet: geschiedenis, economie en geopolitieke categorisering

door
BRICS-landen

Wie de cijfers nuchter bekijkt, wrijft zich in de ogen: de BRICS-landen van vandaag vertegenwoordigen bijna de helft van de wereldbevolking. Miljarden mensen wonen in deze landen, werken er, produceren, consumeren, bouwen infrastructuur en geven vorm aan hun toekomst. In termen van bevolking, economische output (vooral in termen van koopkracht) en grondstoffen zijn ze zeker geen marginaal fenomeen in de wereldpolitiek. En toch spelen de BRICS-landen meestal slechts een ondergeschikte rol in de dagelijkse berichtgeving van westerse media - vaak gereduceerd tot afzonderlijke gebeurtenissen, conflicten of modewoorden.

Dat is precies waar dit artikel over gaat. Niet om BRICS te vieren of te verdedigen, maar om te begrijpen wat er achter dit acroniem zit, hoe het tot stand is gekomen en waarom het vandaag de dag een rol speelt die niet zomaar kan worden genegeerd.

Meer lezen

Wat onze grootvaders ons vertelden over de oorlog - en waarom deze stemmen vandaag ontbreken

door
Oorlogsherinneringen van de grootvaders

Er wordt veel gepraat over oorlog. In het nieuws, praatprogramma's, commentaren, sociale media. Bijna geen enkel ander onderwerp is zo aanwezig - en tegelijkertijd zo vreemd abstract. Cijfers, kaarten, frontlinies, expertises. We weten waar iets gebeurt, wie erbij betrokken is en wat er op het spel staat. Wat bijna volledig ontbreekt zijn de stemmen van degenen die de oorlog hebben meegemaakt in plaats van verklaard.

Misschien is het omdat deze stemmen langzaam verstommen. Maar misschien ook omdat we vergeten zijn hoe we naar ze moeten luisteren.

Meer lezen

Hoe was Syrië voor de oorlog? Wie regeert er vandaag? Wat betekent dit voor vluchtelingen in Duitsland?

door
Syrië en Damascus

Voor mij is Syrië geen abstract nieuwsland, niet zomaar een crisisconcept in de krantenkoppen. Ik volg dit land - op afstand, maar continu - al zo'n twintig jaar. Niet uit politiek activisme, maar uit oprechte interesse. Voor mij is Syrië altijd een voorbeeld geweest van hoe de wereld ingewikkelder is dan eenvoudige goed en kwaad verhalen. Een land in het Midden-Oosten dat seculier georganiseerd was, relatief stabiel en sociaal veel moderner dan velen hadden verwacht.

Een bijkomend punt dat al vroeg mijn interesse wekte, was de persoon van Bashar al-Assad zelf. Een man die in Zwitserland had gestudeerd, een opleiding tot oogarts had gevolgd, de realiteit van het leven in het Westen kende - en vervolgens aan het hoofd stond van een staat in het Midden-Oosten. Dat paste niet in het gebruikelijke plaatje. Het was voor mij des te irritanter om te zien hoe snel de publieke perceptie vernauwde, hoe een complexe staat binnen een paar jaar een puur symbool van geweld, vlucht en morele simplificatie werd. De schok voor mij was niet zozeer dat Syrië in een oorlog belandde - de geschiedenis kent veel van zulke breuken - maar hoe weinig ruimte er daarna overbleef voor differentiatie. Dit artikel is daarom ook een poging om weer wat orde te scheppen in een onderwerp dat in de media vaak alleen als chaos wordt gepresenteerd.

Meer lezen

Kunstmatige intelligentie en energie: wat de AI-boom echt kost

door
AI, energie en duurzaamheid

Op het eerste gezicht lijkt kunstmatige intelligentie bijna gewichtloos. Je typt een vraag in en seconden later verschijnt er een antwoord. Geen lawaai, geen rook, geen zichtbare beweging. Alles lijkt „in the cloud“ te gebeuren. Dit is precies de denkfout. AI is geen abstracte magie, maar het resultaat van zeer concrete, fysieke processen. Achter elk antwoord zitten datacenters, elektriciteitsleidingen, koelsystemen, chips en hele infrastructuren. Hoe meer AI ons dagelijks leven binnendringt, hoe zichtbaarder deze realiteit wordt. En dit is waar de kwestie van duurzaamheid begint.

Iedereen die het over AI heeft zonder het over energie, grondstoffen en infrastructuur te hebben, beschrijft alleen de oppervlakte. Dit artikel gaat dieper. Niet met paniekzaaierij, maar met een nuchtere blik op wat AI eigenlijk nodig heeft om te functioneren - nu en in de toekomst.

Meer lezen

Zinkgasopslagfaciliteiten in Duitsland: technologie, grenzen en politieke gevolgen

door
Gasopslag in Duitsland

Wanneer in het nieuws van „40 procent vullingsgraad van de gasopslagfaciliteiten“ Als we het over percentages hebben, klinkt dat in eerste instantie abstract. Percentages lijken technisch, ver verwijderd van het dagelijks leven. En toch zit er iets heel concreets achter: de vraag hoe stabiel onze energievoorziening werkelijk is - niet in theorie, maar in de dagelijkse praktijk.

Gas wordt in Duitsland niet alleen gebruikt voor industriële installaties of elektriciteitscentrales. Het verwarmt huizen, levert warm water, stuurt stadsverwarmingsnetwerken aan en is in veel regio's nog steeds de centrale ruggengraat van de energievoorziening. In tegenstelling tot elektriciteit kan gas echter niet naar believen worden opgewekt „met een druk op de knop“. Het moet worden gewonnen, getransporteerd en vooral opgeslagen.

Dit is precies waar de gasopslagfaciliteiten om de hoek komen kijken. Ze zijn als de voorraadkast van het land. Zolang hij goed gevuld is, staat bijna niemand erbij stil. Als hij zichtbaar leeg raakt, rijzen er vragen: Gaat het nog lang mee? Hoe lang nog? En wat gebeurt er als het bergafwaarts blijft gaan?

Meer lezen

↑