Het conflict tussen Iran en Israël: Waarom deze escalatie de strategische nachtmerrie van het Westen is

Israël-Iran - Strategische nachtmerrie

Er zijn momenten in het verhaal waarop je voelt dat er iets aan het verschuiven is. Niet abrupt, niet met een enkele beslissing, maar als een lijn die langzaam maar onverbiddelijk door het stof van oude zekerheden loopt. De afgelopen dagen waren zulke momenten. Ik heb me lang afgevraagd of ik dit hoofdartikel wel moest schrijven - ik heb Iran immers al eens in detail behandeld en duidelijk gemaakt dat je dit land en zijn machtsstructuren alleen kunt begrijpen als je naar de decennialange lijnen kijkt. Maar juist die lijnen zijn nu weer zichtbaar geworden, duidelijker dan ooit.

Wat mij doet opkijken zijn niet alleen de harde feiten: de nachtelijke aanvallen, de overbelasting van de Israëlische raketafweer, de retoriek van politieke leiders, de toenemende machtsverschuiving op de achtergrond. Het is het onderliggende patroon - het gevoel dat dit conflict een fase ingaat die voor elke strateeg een nachtmerrie zal zijn. En dat is precies waarom ik dit artikel schrijf: omdat velen de oppervlakte zien, maar bijna niemand begrijpt wat er onder zit.

Meer lezen

Europa tussen vrijheid van meningsuiting en regelgeving: nieuw informatieportaal VS roept vragen op

EU-censuur, haatzaaien en het nieuwe Amerikaanse portaal

Onlangs stuitte ik op informatie die me in eerste instantie nogal terloops interesseerde - maar die me vervolgens niet meer losliet. In een rapport stond dat de Amerikaanse overheid een nieuw online portaal aan het plannen was. Een portaal dat inhoud toegankelijk zou maken die in bepaalde delen van de wereld wordt geblokkeerd. Landen als Iran en China werden genoemd. Maar toen viel er een andere term: Europa.

Europa.

Het idee dat Amerikaanse organisaties een informatieportaal ontwikkelen dat uitdrukkelijk bedoeld is voor Europese burgers omdat bepaalde inhoud hier niet langer toegankelijk is, deed me versteld staan. Niet verontwaardigd of in paniek, maar alert. Als Europa ineens in één adem genoemd wordt met klassieke censuurgebieden, is het de moeite waard om eens goed te kijken.

Meer lezen

Cancel Cultuur in het Westen: sport, universiteiten, het leger en EU-sancties geanalyseerd

Cultuur opzeggen in het Westen

Als je tegenwoordig het woord „cancelcultuur“ hoort, denk je al snel aan universiteiten, sociale netwerken of prominente personen die onder druk komen te staan omdat ze een ondoordachte uitspraak hebben gedaan. Oorspronkelijk was het fenomeen sterk gelokaliseerd in de culturele en academische sfeer. Het ging om boycots, protesten en symbolische afstand nemen. Maar de laatste jaren is er iets veranderd. De dynamiek is gegroeid, het is serieuzer geworden - en vooral: het is politieker geworden.

Vandaag de dag kijken we niet alleen naar individuele debatten over lezingen of Twitterberichten. We zien atleten die niet aan wedstrijden mogen meedoen. Artiesten wier programma's worden geannuleerd. Professoren die onder enorme druk komen te staan. Militairen wier uitspraken binnen enkele uren internationale golven maken. Staten die lijsten bijhouden. Inreisverboden. Sancties die niet alleen instellingen treffen, maar ook specifieke individuen.

Dit is meer dan een marginaal cultureel fenomeen. Het is een politiek mechanisme geworden.

Meer lezen

Het Twee Plus Vier-verdrag, de NAVO en de Bundeswehr: Wat geldt er vandaag nog?

Wanneer vandaag de dag over veiligheidsbeleid, de Bundeswehr en internationale verplichtingen wordt gesproken, is dat meestal in het teken van het heden: aantallen, dreigingssituaties, bondgenootschappelijk vermogen. Zelden wordt echter gevraagd op welke juridische basis dit alles eigenlijk staat. Toch is er een verdrag dat precies dit fundament vormt - en toch is het nauwelijks verankerd in het publieke bewustzijn: het Twee Plus Vier Verdrag.

Veel mensen kennen het van naam. Slechts weinigen weten wat er precies in is geregeld. Nog minder mensen houden zich bezig met de vraag welke betekenis deze overeenkomsten vandaag de dag nog hebben - meer dan drie decennia na de Duitse hereniging, in een wereld die in politiek, militair en sociaal opzicht fundamenteel is veranderd.

Meer lezen

Iran begrijpen: Het dagelijks leven, protesten en belangen buiten de krantenkoppen

Iran begrijpen

Bijna geen enkel ander land roept zulke vaste beelden op als Iran. Nog voor er ook maar één detail wordt genoemd, zijn de associaties er al: mullahs, onderdrukking, protesten, religieus fanatisme, een staat in permanent conflict met de eigen bevolking. Deze beelden zijn zo vertrouwd dat ze nauwelijks in twijfel worden getrokken. Ze lijken vanzelfsprekend, bijna als algemene kennis.

En daar ligt het probleem. Want deze „kennis“ komt zelden uit persoonlijke ervaring. Het komt uit krantenkoppen, uit commentaren, uit verhalen die al jaren worden herhaald. Iran is een van die landen waarover veel mensen een heel duidelijke mening hebben - ook al zijn ze er nooit geweest, spreken ze de taal niet, kennen ze het dagelijkse leven niet. Het beeld is compleet, samenhangend, schijnbaar vrij van tegenstrijdigheden. En juist daarom is het zo overtuigend. Maar wat gebeurt er als een beeld te glad wordt?

Meer lezen

De afbraak van Nord Stream: sabotage, machtspolitiek en de ongemakkelijke onbeantwoorde vragen

Nord Stream opblazen

Als mensen het over energie hebben, denken velen in eerste instantie aan elektriciteit - lichten, stopcontacten, elektriciteitscentrales. In werkelijkheid is het dagelijks leven in Europa echter afhankelijk van een stillere basis: warmte en procesenergie. In de loop der decennia is aardgas een soort onzichtbare ruggengraat geworden. Niet omdat het zo „mooi“ is, maar omdat het praktisch is: het is gemakkelijk te transporteren, relatief flexibel in gebruik en kan betrouwbaar in grote hoeveelheden worden geleverd. Voor particuliere huishoudens betekent dit verwarming en warm water. Voor de industrie betekent het vooral één ding: voorspelbare productie.

Vooral in industrieën zoals chemie, glas, staal, papier, keramiek of kunstmest is energie niet simpelweg een kostenfactor die „geoptimaliseerd“ wordt. Energie is een integraal onderdeel van het proces. Als het uitvalt of onbetrouwbaar wordt, is het niet slechts één machine die stil komt te staan - vaak een hele fabriek, soms een hele toeleveringsketen. Dit is het punt waarop „energiebeleid“ ophoudt een abstracte controversiële kwestie te zijn en een zeer concrete impact begint te hebben op banen, prijzen, beschikbaarheid en stabiliteit. Wie dit begrijpt, begrijpt ook waarom Nord Stream voor Europa veel meer was dan alleen een infrastructuurproject op de zeebodem.

Meer lezen

Taiwan begrijpen: Geschiedenis, statuskwesties en de risico's van een onderling verbonden wereld

Taiwan als kantelpunt

Taiwan staat al jaren keer op keer in het nieuws - soms vanwege militaire manoeuvres in de Straat van Taiwan, soms vanwege diplomatieke spanningen, soms vanwege de vraag hoe betrouwbaar internationale regels nog zijn in geval van nood. De afgelopen dagen is deze indruk voor veel waarnemers nog acuter geworden: de Amerikaanse operatie in Venezuela, waarbij de Venezolaanse president Nicolás Maduro werd vastgehouden, is het onderwerp van controversieel internationaal debat, niet alleen politiek maar ook in termen van internationaal recht.

Waarom dit relevant kan zijn voor Taiwan is minder een kwestie van “Wie heeft er gelijk?”, Als grote spelers regels selectief interpreteren of streng handhaven, vragen andere mogendheden zich - nuchter en geleid door hun eigen belangen - af waar hun eigen speelruimte begint en eindigt. En het is precies op dit punt dat Taiwan meer wordt dan alleen maar een eilandkwestie.

Meer lezen

Propaganda: geschiedenis, methoden, moderne vormen en hoe ze te herkennen

Wat is propaganda?

Voor velen - en ik heb dat zelf ook lang zo ervaren - was propaganda iets waar je over leerde tijdens geschiedenislessen. Een onderwerp dat stevig gelokaliseerd leek te zijn: in het Derde Rijk, misschien zelfs in de DDR, dat wil zeggen in duidelijk gedefinieerde, autoritaire systemen. Ons werd geleerd dat propaganda daar bestond omdat deze systemen het nodig hadden - en dat het niet echt een rol speelde in een open, democratische samenleving als de Bondsrepubliek Duitsland.

Deze visie was comfortabel. En het was lange tijd aannemelijk. Want propaganda werd bijna altijd getoond als iets voor de hand liggends: als een slogan, als een poster, als krijgsbeeld. Iets dat je herkent zodra je het ziet - en waarvan je innerlijk afstand kunt nemen. Vandaag lijkt deze zekerheid fragiel. Niet omdat mensen plotseling zijn veranderd, maar omdat de vorm van invloed is veranderd. En juist daarom is het de moeite waard om rustig en zonder opwinding te verhelderen wat propaganda eigenlijk is - en wat het niet is.

Meer lezen